X
تبلیغات
مهندسی عمران_عمران

مهندسی عمران_عمران

دوباره می سازمت وطن

بتن خود تراکم scc

بتن خود تراکم   SCC

 

بتن خود تراکم ، شامل بازه گسترده ای از طرح های اختلاط می باشد که خواص بتن تازه و سخت شده لازم برای کاربری های خاص دارا می باشند . اگرچه مقاومت هم چنان معیار اصلی موفقیت این بتن می باشند اما ویژگی های بتن تازه آن ، بسیار گسترده تر از بتن معمولی و متراکم شده توسط لرزاننده ها می باشد . این خواص مطلوب باید در زمان ، محل و بتن ریزی حفظ شوند . بتن خود تراکم در مواردی که شبکه بندی آرماتور ها فشرده است ، گزینه ای مطلوب می باشد . هم چنین عدم نیاز به لرزاننده ، آلودگی صوتی محیط را به نحو قابل ملاحظه ای کاهش می دهد . علی رغم ویژگی های مطلوب ، طرح اختلاط و اجرای این نوع بتن به عوامل متعددی از قبیل دانه بندی مصالح سنگی ، نوع مواد افزودنی و همچنین فیلرهای مورد استفاده بستگی دارد . در نظر گرفتن هر یک از معیارهای فوق ، کیفیت بتن سخت شده و کار پذیری بتن تازه را تحت تاثیر قرار میدهد .

زمان هزینه و کیفیت سه عامل مهم در اجرا می باشد که تاثیر مهمی در صنعت ساخت دارند . هر گونه پیشرفت و یا توسعه ای که باعث بهبود این سه عامل گردد ، همواره مورد علاقه مهندسان عمران خواهد بود . هرگاه این پیشرفت ها در صنعت ساخت و ساز تاثیر گذار باشد باید تحقیقات کافی بر روی فواید و مضرات آنها انجام گرفته و اقدامات لازم برای اجرایی ساختن آنها در صنعت ساخت و ساز صورت پذیرد . بتن خود تراکم با توجه به خصوصیات ویژه خود یکی از این توسعه هاست که میتواند تاثیر قابل توجهی بر صنعت ساخت داشته باشد .

برای سالیان متمادی دست یابی به بتنی با قابلیت خودترازی ( خود تراکمی ) بدون افت در مقاومت ، روانی و یا جداشدگی ، آرزوی مهندسین در کشورهای مختلف بوده است در اوایل قرن بیستم به دلیل خشک بودن مخلوط بتنی ، تراکم بتن تنها از طریق اعمال ضربه های سنگین در مقاطع وسیع و در دسترس ممکن بود . با شیوع استفاده از بتن های مسلح و آشکار شدن مشکلات اجرایی کاربرد مخلوطهای خشک ، گرایش به استفاده از مخلوطهای مرطوب تر گسترش یافت اما شناسایی تاثیر نسبت آب به سیمان در دهه 1920 نشان داد که افزایش این نسبت می تواند موجب افت در مقاومت بتن گردد . در سالهای بعد ، توجه به مسئله دوام بتن همچنین تاثیر مخرب افزایش نسبت آب به سیمان را به نفوذ پذیری و کاهش دوام بتن آشکار ساخت . این همه باعث گردید تا توجه ویژه ای بر خواص کارایی و رئولوژی بتن و نیز روشهای تراکم ، با هدف بهبود خواص مقاومت و دوام آن صورت گیرد . این تحقیقات در نهایت منجر به معرفی بتن خود متراکم در ژاپن گردید . بتنی با قابلیت جریان زیاد که می تواند تنها تحت تاثیر نیروی ثقل و بدون نیاز به انجام هرگونه فرآیند دیگری تمامی زوایای قالب را پر کرده و آرماتور ها دربرگیرد، بدون آنکه جداشدگی یا آب انداختن ایجاد گردد . بررسی رئولوژی و کارایی ، تاثیر بالایی بر تعیین خواص بتن خود تراکم را نشان می دهد ؛ لذا بر اساس روابط مایع لزج نیوتنی ، پارامترهای موثر در تعریف رفتار جریان بتن خود تراکم را معرفی می کند و آزمایش جی – رینگ آزمایش ساده و مناسبی برای اندازه گیری مقاومت بتن در مقابل جداشدگی سنگدانه ها است و چنانچه مقدار آب و خصوصا" فوق روان کننده از یک حد معینی افزایش یابد مقاومت جداشدگی بتن کاهش می یابد و از آزمایش دو نقطه ایی میتوان بدست آورد که ثابت های رئولوژی میتوانند خواص رئولوژی ، خصوصا" توانمندی بتن از نظر حرکت پذیری و پرشدگی را بخوبی تعیین نماید .

بتن خود تراکم نخست در سال 1986 توسط H.okamura در ژاپن پیشنهاد گردید و در سال 1988 این نوع بتن در کارگاه ساخته شد و نتایج قابل قبولی را از نظر خواص فیزیکی و مکانیکی بتن ارائه داد . مقالات متعددی در ارتباط با توسعه بتن خودتراکم در دنیا ارائه شد امروزه بتن خود تراکم همزمان با کشور ژاپن در مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی کشورهای اروپایی ، کانادا و امریکا تحت عنوان  self – consolidating concrete  موضوع بحث بررسی و اجرای سازه های بتنی است . در ایران نیز استفاده از بتن خود تراکم از چند سال قبل آغاز شده و مزایای آن بهره گرفته شده است برای مثال می توان از مصرف بتن خود تراکم در تونل رسالت در تهران نام برد .

 

مبانی طراحی مخلوط بتن خود تراکم

 

سیال و پایدار بودن از مبانی طراحی مخلوط scc هست ، اما غیر از این خصوصیات ، عامل اقتصادی نیز باید در طراحی در نظر گرفت . چالش مهم در طراحی مخلوط scc ، معادل بودن مشخصات مورد نیاز با مشخصات واقعی است مواد مورد نیاز برای ساخت scc به شرح زیر است :

1 – سیمان : نوع و مقدار سیمان براساس خواص و دوام مورد نیاز تعیین می گردد . معمولا" مقدار سیمان بین 350 – 450 kg/m3 است .

2 – سنگدانه درشت : تمام سنگدانه های درشت که برای بتن معمولی استفاده می شود ، قابل مصرفدر scc است . اندازه حداکثر معمولا" بین 16 – 20   میلیمتر است. به طور کلی مقدار سنگدانه درشت در  scc  کمتر از بتن معمولی است زیرا سنگدانه درشت انرژی زیادی مصرف می کند که باعث کاهش جاری شدن بتن می شود و در هنگام عبور از موانع مانند آرماتور سبب مسدود شدن بتن میگردد .

3 – سنگدانه ریز : تمام سنگدانه های ریز که برای بتن معمولی استفاده میشود برای scc نیز مناسب است هر دو نوع ماسه شامل شکسته و گرد گوشه قابل استفاده میباشد هرچه مقدار ماسه در مخلوط بیشتر باشد ، مقاومت برشی مخلوط بیشتر است .

4 – مواد افزودنی معدنی : انواع مواد افزودنی معدنی یا پوزولان را میتوان در scc مصرف کرد این مواد برای بهبود خواص بتن تازه و یا بتن سخت شده و دوام مورد استفاده قرار میگیرد . از جمله این موارد میتوان میکروسیلیس ، سرباره و روباره را نام برد .

5 – فوق کاهنده آب : فوق کاهنده آب یا فوق روان کننده ها از مواد بسیار مهم برای ساخت scc محسوب میشوند .

6 – مواد اصلاح کننده ویسکوزیته : مواد اصلاح کننده ویسکوزیته برای افزایش مقاومت جداشدگی در scc مصرف میشود .

7 – فیلرها : به دلیل الزامات رئولوژی خاص scc هردو مواد افزودنی فعال و خنثی برای بهبود کارایی و همچنین برای تعادل در مقدار مصرف سیمان مورد استفاده قرار میگیرد.

تنظیم طرح مخلوط

پس از ساخت مخلوط های آزمایشی ، اگر عملکرد آنها مطلوب نباشد ، باید طرح مخلوط مجددا" انجام شود . بسته به مشکلاتی که در خواص بتن تازه ایجاد میشود ، ممکن است واکنش های زیر انجام گردد : - اضافه کردن فیلر یا استفاده از نوع دیگر فیلر –  تجدید نظر در مقادیر شن وماسه – تغییر در مقدار فوق روان کننده یا ماده اصلاح کننده ویسکوزیته – تغییر در مقدار آب و نسبت آب به پودر – تغییر در نوع مواد اصلاح کننده ویسکوزیته یا فوق روان کننده

امروزه برای بتن خود تراکم مشخصات کلی زیر را پیشنهاد می کنند :

الف ) کارآیی ؛ از نظر کارآیی یک بتن خود تراکم مناسب دارای خواص زیر خواهد بود : در حالت معمولی دارای جریان اسلامپی بیش از 600 میلی متر و بدون جداشدگی ، حفظ روانی به مدت حداقل 90 دقیقه ، توانایی مقاومت در شیب 3 % در سطح افقی آزاد ، قابلیت پمپ شدن در لوله ها بطول حداقل 100 متر و به مدت 90 دقیقه ، مقاومت فشاری 28 روزه حدود 600-250 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع ، مقاومت در مقابل خوردگی تهاجم سولفاتها و کلریدها و انجماد و ذوب مطابق استاندارد ، کاهش خطر ترکهای حرارتی در مقایسه با بتن معمولی لرزانده شده

بتن خود تراکم مزایایی در اجرای موارد خاصی از سازه های بتنی دارد که به نمونه هایی از آنها اشاره میشود :

-          سازه های بتنی معماری – هنری که نیاز به ظرافت خاص با میلگرد گذاری فشرده دارند .

-    پل های با دهانه بزرگ که بدلیل طولانی بودن خط انتقال بتن اجرای آن ها با بتن معمولی امکان پذیر نمی باشد و در ضمن استفاده از بتن معمولی موجب قطور تر شدن اندازه پایه ها و نازیبایی سازه می گردد.

-    تونل های شهری و آبی که در آنها مسافت طولانی انتقال بتن معمولی و حفظ کیفیت و تراکم آن از مشکلات اجرایی است

-          ساختمان های بلند و برج ها

-          ستونها و دیوارهای بلند یا میلگردهای متراکم

-          ستونهای بتن ریزی شده با پمپ

-          بتن ریزی بلوک های بتنی

-          بتن ریزی کف ها و سطوح افقی

-          بتن ریزی در سازه های زیر آبی

مزایای چشمگیر بتن خود تراکم موجب گسترش سریع آن در دنیا شده است که بطور اجمال میتوان به مواردی از آنها اشاره نمود :

-          توسعه سازه های بتنی در دنیا و نیاز به بتن های با خواص ویژه

-          کمبود کارگران ماهر بتن ریزی بویژه کارگران ویبره زن

-          افزایش سرعت اجرای سازه های بتنی در سهولت بتن ریزی

-          امکان بهبود کیفیت مکانیکی بتن

-          امکان اجرای سازه های بتنی ظریف و سنگین و انتخاب مقاطع کوچک یا میلگردهای فشرده

-          توسعه صنایع پیش ساخته بتنی

-          صرفه جویی اقتصادی با توجه به کاهش نیروی انسانی لازم و زمان ساخت

-          توجه به سطوح تمام شده زیبا و مرغوب سازه های بتنی

-          کاهش سر و صدا و آلودگی صوتی محیط کار بویژه در صنایع پیش ساخته بتنی

 

سازه های مختلفی با استفاده از بتن خود تراکم در دنیا اجرا شده اند که به نمونه هائی از آنها در سراسر دنیا اشاره می شود . قابل ذکر است که اجرای بعضی از این پروژه ها بدون استفاده از بتن خود تراکم امکان اجرا نداشته اند .

 دیواره های مخازن عظیم LNG شرکت گاز  Osaka در ژاپن

حجم بتن خود تراکم مصرفی = 12000 متر مکعب ( تکمیل بتن ریزی در سال 1998 )

صرفه جویی در تعداد کارگران = حدود 67 درصد در مقایسه با بتن معمولی

صرفه جویی در مدت زمان ساخت = حدود 18 درصد در مقایسه با بتن معمولی

صرفه جویی در تعداد کارگاهها = حدود 29 درصد در مقایسه با بتن معمولی

 

 

S.C.C 1.jpg

 

 

 

       

بازار بزرگ  Midsummer Place  واقع در لندن – انگلستان

ستونهای بیضوی با میلگردهای خیلی تراکم به ارتفاع 8.5 – 10 متر

صرفه جویی در مدت زمان ساخت = حدود 40 درصد در مقایسه با بتن معمولی

صرفه جویی در هزینه = حدود 10 درصد در مقایسه با بتن معمولی

 

 

S.C.C8.bmp

برج  Landmark  در شهر یوکوهاما ژاپن

ستونهای 9 طبقه اول این برج با استفاده از بتن خود تراکم اجرا شده است ( با توجه به فشردگی میلگرد ها

تعداد ستونهای 9 طبقه = 66 ستون

مقدار بتن خود تراکم مصرفی = 885 متر مکعب

 

 

S.C.C 2.jpg

 

 

S.C.C 3.jpg

 

 

 

 

S.C.C 6.jpg

 

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم مرداد 1387ساعت 20:11  توسط ایمان باقری   | 

بتن

بتن:

یکی از مهمترین و متداولترین مصالح ساختمانی «بتن» (Concrete) است که به علت دارا بودن خواصی از جمله شکل خمیری قبل از گیرش، مقاومت خوب در برابر آتش سوزی، دسترسی آسان به مصالح و مقاومت فشاری خوب آن استفاده از آن را با مقبولیت عمومی روبرو کرده است.

بتن مصالحی شبیه به سنگ است که از مخلوط کردن مقدار متناسبی از سیمان، شن، ماسه، آب و افزودنی های دیگر بدست می‌آید. توده اصلی بتن، سنگ دانه‌های درشت و ریز (شن و ماسه) است و فعل و انفعال شیمیایی بین آب و سیمان که به صورت شیره‌ای اطراف سنگدانه‌ها را پوشانده است، باعث یکپارچه شدن و چسبیدن سنگدانه‌ها به یکدیگر می شود. این سنگدانه‌ها اسکلت اصلی بتن را تشکیل داده و نیروی وارد بر بتن را تحمل می کنند، آب نیز در این مخلوط موجب ایجاد واکنش شیمیایی در سیمان می‌شود که سخت شدن مخلوط بتن را پس از طی دوره حدود بیست و هشت روز و رسیدن به مقاومت نهایی بتن به همراه دارد. شن و ماسه حدود 65 درصد مخلوط بتن و مابقی را خمیر سیمان و درصد بسیار کمی هوا تشکیل می دهد.
در نیمه دوم قرن نوزدهم برای غلبه بر این محدودیت مقاومت کششی بتن، اقدام به استفاده از میلگردهای فولادی که دارای مقاومت کششی بالایی هستند در قسمت های تحت کشش در بتن شد؛ چسبندگی عالی فولاد به بتن در این ترکیب یکی دیگر از مهم ترین عوامل استفاده از فولاد در بتن است. ترکیب بدست آمده "بتن مسلح" خوانده می‌شود که اغلب مزایای خوب دو ماده مختلف را به تنهایی داراست و همین مشخصه مطلوب، استفاده بتن مسلح را در انواع مختلف سازه ها نظیر، ساختمان‌ها، پل ها، سدها و... امکان پذیر می‌کند. اما در سازه هایی نظیر پل‌های قوسی، پوشش گنبدی، پوشش‌های پلیسه‌ای و مخازن استوانه‌ای به علت دخیل بودن عامل خمش در سازه از نوع دیگری از بتن با نام "بتن پیش تنیده" استفاده می‌شود. در این روش فولاد که بصورت مفتول یا کابل است تا نزدیکی حد جاری شدن کشیده می شود، پس از بتن‌ریزی و گرفتن بتن و در نتیجه ایجاد چسبندگی لازم بین فولاد و بتن، عامل کشش در فولاد حذف شده و کلیه نیروی کششی فولاد به صورت فشاری در بتن وارد می شود که قابلیت باربری سازه را در برابر نیرو های ناشی از خمش زیاد می کند.
در فرایند استفاده از بتن دو عامل نقش اساسی دارند که در رسیدن بتن به مقاومت نهایی آن که مهندسین طراح سازه طبق آیین نامه های موجود برای سازه های مختلف و با در نظر گرفتن پارامترهای طراحی اعلام می دارند بسیار موثرند. 1)ساخت بتن 2)بتن ریزی.
در فرایند ساخت بتن طراح با استفاده از آیین نامه های موجود و در نظر گرفتن مقاومت نهایی لازم، درصد هر یک از مواد تشکیل دهنده بتن را اعلام و شرکت سازنده نیز بوسیله این دستورالعمل اقدام به ساخت بتن می‌کند. در مرحله دوم نیز مجری طرح با رعایت کامل ضوابط آیین‌نامه‌های اجرایی بتن‌ریزی اقدام به بتن ریزی و نگهداری از آن تا رسیدن به مقاومت نهایی آن می‌کند. عدم رعایت هر یک از این ضوابط موجب می‌شود تا بتن در هنگام بارگذاری و مواقع بحرانی دچار آسیب شده و خسارات جبران ناپذیری را موجب شود. لذا باید مبادی ذیربط با نظارت کامل نسبت به اجرای صحیح ضوابط موجود توسط طراحان، شرکت های سازنده بتن و پیمانکاران و بازرسی های منظم و آزمایشات مقاومت بتن در تمامی مراحل ساخت و اجرا از بروز خسارات ناشی از اجرای ناصحیح این ضوابط جلوگیری کنند.
.............................................................................................................................................

بتن سبك و اثر ميكروسيليس ها در افزایش مقاومت آن

مقدمه :
توليد سيمان كه ماده اصلي چسبندگي در بتن است در سال 1756 ميلادي در كشور انگلستان توسط «John smeaton » كه مسئوليت ساخت پايه برج دريايي «Eddystone » را بر عهده داشت آغاز شد و درنهايت سيمان پرتلند در سال 1824 ميلادي در جزيره اي به همين نام در انگلستان توسط «Joseph Aspdin » به ثبت رسيد . مردم كشور ما نيز از سال 1312 با احداث كارخانه سيمان ري با مصرف سيمان آشنا شدند و با پيشرفت صنايع كشور ، امروزه در حدود 26 الي 30 ميليون تن سيمان در سال توليد مي گردد . با آگاهي مهندسان از نحوه استفاده سيمان در كارهاي عمراني ، اين ماده جايگاه خودش را در كشورمان پيدا كرد .
يكي از روشهاي ساختمان سازي كه امروزه در جهان به سرعت توسعه مي يابد ساختمانهاي بتني است . بعد از انقلاب اسلامي به علت كمبود تير آهن در نتيجه تحريمها و نيز گسترش ساخت و سازهاي عمراني در كشور ، كاربرد بتن بسيار رشد نمود . علاوه بر اين موضوع ساختمانهاي بتني نسبت به ساختمانهاي فولادي داراي مزايايي از قبيل مقاومت بيشتر در مقابل آتش سوزي و عوامل جوي ( خورندگي ) آسان بودن امكان تهيه بتن به علت فراواني مواد متشكله بتون و عايق بودن در مقابل حرارت و صوت مي باشند كه توسعه روز افزون اين نوع ساختمانها را فراهم مي سازد .
يكي از معايب مهم ساختمانهاي بتني وزن بسيار زياد ساختمان مي باشد كه با ميزان تخريب ساختمان در اثر زلزله نسبت مستقيم دارد . اگر بتوانيم تيغه هاي جدا كننده و پانل ها را از بتن سبك بسازيم وزن ساختمان و در نتيجه آن تخريب ساختمان توسط زلزله مقدار زيادي كاهش مي يابد . ولي كم بودن مقاومت بتن سبك عامل مهمي در محدود نمودن دامنه كاربرد اين نوع بتن و بهره گيري از امتيازات آن بوده است . استفاده از ميكروسيليس در ساخت بتن سبك سبب شده است كه مقاومت بتن سبك بالا رود و اين محدوديت كاهش يابد . در اين تحقيق ضمن توضيحاتي در مورد بتن و تاثير آب بر روي مقاومت بتن ، بيشتر در باره بتن سبك و روشهاي افزايش مقاومت آن با استفاده از ميكروسيلس ، خواص مكانيكي و همچنين موارد كاربرد آن بحث مي شود .
1- سيمان
- سيمان توليد شده در كشور ما با سيمان توليد شده در كشورهاي صنعتي متفاوت است كه لازم است تفاوت آن تا حد ممكن بررسي شود .
- طبقه بندي سيمانها شناسايي شود .
-  عدم تنوع در كيفيت سيمان نشانه ضعفهايي از سيستم ساخت و ساز مي باشد .
-  عدم استفاده از سيمان با كيفيت بالا از عوامل اوليه عمر كوتاه ساختمان در بحث مصالح مي باشد .
2 – شن و ماسه
- معيارها و آئين نامه هاي توليد كلان شن و ماسه بررسي شود .
- توليد كلان  شن و ماسه در كشور ما از نظر معيار و رعايت آئين نامه هاي توليد بررسي شود .
-  معايب شن و ماسه توليدي در كشور در حد كلان بدلائل زير آنرا در درجه دوم و يا سوم كيفيت قرار مي دهد .
الف : وجود گرد و غبار
ب : عدم شستشو
ج : دانه بندي نا صحيح
د : استفاده از شن و ماسه رودخانه اي بجاي شن و ماسه شكسته .
- استفاده از شن و ماسه درجه 2 و يا 3 از عوامل ثانوي عمر كوتاه ساختمان در بحث مصالح مي باشد .
افزايش مقاومت بتن مد نظر تمام دست اندركاران صنعت توليد بتن مي باشد .
ساختار بتن :
- بتن داراي چهار ركن اصلي مي باشد كه به صورت مناسبي مخلوط شده اند ، اين چهار ركن عبارتند از :
الف : شن
ب : ماسه
ج : سيمان
د : آب
- در برخي شرايط براي رسيدن به هدفي خاص مواد مضاف به آن اضافه مي شود كه جزﺀ اركان اصلي بتن به شمار نمي آيد .
- توده اصلي بتن مصالح سنگي درشت و ريز ( شن و ماسه ) مي باشد .
-  فعل و انفعال شيميايي بين سيمان و آب موجب مي شود شيرابه اي بوجود آيد و اطراف مصالح سنگي را بپوشاند و مصالح سنگي را بصورت يكپارچه بهم بچسباند .
-  استفاده از آب براي ايجاد واكنش شيميايي است .
-  براي ايجاد كار پذيري لازم بتن مقداري آب اضافي استفاده مي شود تا بتن با پر كردن كامل زواياي قالب بتواند دور كليه ميلگرد هاي مسلح كننده را بگيرد .
-  جايگاه استفاده آب در بتن به لحاظ انجام عمل هيدراتاسيون داراي حساسيت بسيار زيادي است .
ويژگيهاي آب مصرفي بتن :
- آب هاي مناسب براي ساختن بتن
1- آب باران
2- آب چاه
3- آب بركه
4- آب رودخانه در صورتي كه به پسابهاي  شيميايي كارخانجات آلوده نباشد و غيره …
بطور كلي آبي كه براي نوشيدن مناسب باشد براي بتن نيز مناسب است باستثناﺀ مواردي كه متعاقبا توضيح داده خواهد شد .
- آبهاي نا مناسب براي ساختن بتن
1- آبهاي داراي كلر ( موجب زنگ زدگي آرماتور مي شود )
2-  آبهايي كه بيش از حد به روغن و چربي آلوده مي باشند .
3-  وجود باقيمانده نباتات در آب .
4-  آب گل آلود ( موجب پايين آوردن مقاومت بتن مي شود )
5-  آب باتلاقها و مردابها
6-  آبهاي داراي رنگ تيره و بدبو
7-  آبهاي گازدار مانند2 co و…
8- آبهاي داراي گچ و سولفات و يا كلريد موجب اثر گذاري نا مطلوب روي بتن مي شوند .
نكته : 1- آبي كه مثلا شكر در آن حل شده است براي نوشيدن مناسب است ولي براي ساخت بتن مناسب نيست .
نكته : 2- مزه بو و يا منبع تهيه آب نبايد به تنهايي دليل رد استفاده از آب باشد .
نكته : 3- ناخالصيهاي موجود در آب چنانچه از حد معين بيشتر گردد ممكن است بشدت روي زمان گرفتن بتن ، مقاومت بتن ، پايداري حجمي آن ، اثر بگذارد و موجب زنگ زدگي فولاد شود .
نكته : 4- استفاده از آب مغناطيسي بعنوان يكي از چهار ركن اصلي مخلوط بتن مي تواند بعنوان تاثيرگذار بر روي يارامترهاي مقاومت بتن انتخاب گردد .
تمايز بتن از نظر چگالي :
الف : بتن معمولي : چگالي بتن معمولي در دامنه باريك 2200 تا 2600 kg/m3 قرار دارد زيرا اكثر سنگها در وزن مخصوص تفاوت اندكي دارند ( ادامه اين مبحث از بحث ما خارج است )
ب : بتن سنگين : از اين بتنها در ساختمان محافظهاي بيولوژيكي بيشتر استفاده مي شود مانند ساختار ، آكتورهاي هسته اي و پناهگاههاي ضد هسته اي كه مورد بحث ما نمي باشد كه چگالي آن معمولا بيشتر از 2200 تا 2600 كيلوگرم بر متر مكعب مي باشد .
ج : بتن سبك : مصرف بتن سبك اصولا تابعي از ملاحظات اقتصادي است ضمن اينكه استفاده از اين بتن بعنوان مصالح ساختماني داراي اهميت بسيار زيادي است اين بتن داراي چگالي كمتر از 2200 تا 2600 كيلوگرم در متر مكعب مي باشد . بدليل اينكه داراي چگالي كمتر از بتن سنگين است داراي امتياز قابل توجهي از نظر ايجاد بار وارده بر سازه مي باشد چگالي بتن سبك تقريبا بين 300 و 1850 كيلوگرم بر متر مكعب مي باشد يكي از امتيازات مهم امكان استفاده از مقاطع كوچكتر و كاهش مربوطه در اندازه پي ها مي باشد ضمن اينكه قالبها فشار كمتري را از حالت بتن معمولي تحمل مي كنند و همچنين در كاهش جابجايي كل وزن مصالح بدليل افزايش توليد جايگاه ويژه اي دارد .
روش هاي كلي توليد بتن سبك :
- روش اول : از مصالح متخلخل سبك با وزن مخصوص ظاهري كم بجاي سنگدانه معمولي كه تقريبا داراي چگالي 6/2 مي باشد استفاده مي كنند .
-  روش دوم : بتن سبك توليد شده در اين روش بر اساس ايجاد منافذ متعدد در داخل بتن يا ملات مي باشد كه اين منافذ بايد به وضوح از منافذ بسيار ريز بتن با حباب هوا متمايز باشد كه بنام بتن اسفنجي ، بتن منفذ دار و يا بتن گازي يا بتن هوادار مي شناسند .
- روش سوم : در اين روش توليد ، سنگدانه ها ي ريز از مخلوط بتن حذف مي شوند . بطوريكه منافذ متعددي بين ذرات بوجود مي آيد و عموما از سنگدانه هاي درشت با وزن معمولي استفاده مي شود . اين نوع بتن را بتن بدون سنگدانه ريز مي نامند .
نكته : كاهش در وزن مخصوص در هر حالت به واسطه  و جود منافذ يا در مصالح يا در ملات و يا در فضاي بين ذرات درشت موجب كاهش مقاومت بتن مي شود .
طبقه بندي بتن هاي سبك بر حسب نوع كاربرد آنها :
- بتن سبك بار بر ساختمان
-  بتن مصرفي در ديوارهاي غير بار بر
-  بتن عايق حرارتي
نكته 1- طبقه بندي بتن سبك بار بر طبق حداقل مقاومت فشاري انجام مي گيرد .
مثال : طبق استاندارد 77 – 330 ASTM C در بتن سبك ---- مقاومت فشاري بر مبناي نمونه هاي استوانه اي استاندارد از    شده پس از 28 روز نبايد كمتر از Mpa 17 باشد . و وزن مخصوص آن نبايد از 1850 كيلوگرم بر متر مكعب تجاوز نمايد كه معمولا بين 1400 او 1800 كيلوگرم بر متر مكعب است .
نكته : 2- بتن مخصوص عايق كاري معمولا داراي وزن مخصوص كمتر از 800 كيلوگرم بر متر مكعب و مقاومت بين 7/0 و Mpa 7 مي باشد .
انواع سبك دانه هايي كه به عنوان مصالح در ساختار بتن سبك استفاده مي شود :
الف -  سبك دانه هاي طبيعي : مانند دياتومه ها ، سنگ پا ، پوكه سنگ ، خاكستر ، توف كه بجز دياتومه ها بقيه آنها منشاﺀ آتشفشاني دارند .
نكته :1- اين نوع سبك دانه ها معمولا بدليل اينكه فقط در بعضي از جاها يافت مي شوند به ميزان  زياد مصرف نمي شوند ، معمولا از ايتاليا و آلمان اينگونه مصالح صادر مي شود .
نكته : 2- از انواعي پوكه معدني سنگي كه ساختمان داخلي آن ضعيف نباشد بتن رضايت بخشي با وزن مخصوص 700 تا 1400 كيلو گرم بر متر مكعب توليد مي شود كه خاصيت عايق بودن آن خوب مي باشد اما جذب آب و جمع شدگي آن زياد است . سنگ پا نيز داراي خاصيت مشابه است .
ب -  سبك دانه هاي مصنوعي : اين سبك دانه ها به چهار گروه تقسيم مي شوند .
- گروه اول : كه با حرارت دادن و منبسط شدن خاك رس ، سنگ رسي ، سنگ لوح ، سنگ رسي دياتومه اي ، پرليت ، اسيدين، ورميكوليت بدست مي آيند .
- گروه دوم : از سرد نمودن و منبسط شدن دوباره كوره آهن گدازي به طريقي مخصوص بدست مي آيد .
- گروه سوم : جوشهاي صنعتي ( سبكدانه هاي كلينكري) مي باشند .
- گروه چهارم : مخلوطي از خاك رس با زباله خانگي و لجن فاضلاب پردازش شده را مي توان به صورت گندوله در آورد تا با پختن در كوره تبديل به سبك دانه شود ولي اين روش هنوز به صورت توليد منظم در نيامده است .
در جدول ( 1 ) خواص انواع بتن هاي سبك كه با اين سنگدانه ها ساخته مي شوند نشان داده شده اند :
الزامات سبكدانه ها بتن سازه اي :
الزامات سبكدانه ها در آيين نامه هاي ASTM C330-89 ( مشخصات سبكدانه ها براي بتن سازه اي در آمريكا ) و BS 3797:1990 ( مشخصات سبكدانه ها براي قطعات بنايي و بتن سازه اي در بريتانيا ) داده شده اند . در استاندارد بريتانيايي مشخصات واحدهاي بنايي نيز مورد بحث قرار گرفته است . اين آيين نامه ها محدوديتهايي براي افت حرارتي ( 5% درASTM و4% در BS)و همچنين در BS براي مقدار سولفات  1% 3 so  (به صورت جرمي ) را مشخص نموده اند . برخي الزامات دانه بندي اين آيين نامه ها در جداول 2 ، 3 و 4 نشان داده شده اند .
ذكر اين نكات براي فهم بهتر اين جداول مفيد است :
1- آيين نامه BS 1047:7983 مشخصات دوباره در هواي سرد شده ، كه منبسط نشده است را در بر مي گيرد .
2- سبكدانه هاي به كار رفته در بتن سازه اي ، صرفنظر از منشأ آنها توليداتي مصنوعي مي باشند و در نتيجه معمولا يكنواخت تر از سبكدانه طبيعي مي باشند . بنابراين سبكدانه را مي توان براي توليد بتن سازه اي با كيفيت ثابت مورد استفاده قرار داد .
نكته : سبكدانه ها داراي خصوصيت ويژه اي هستند كه سنگدانه هاي معمولي فاقد آن مي باشند و در رابطه با انتخاب نسبتهاي  مخلوط و خواص مربوط به بتن حاصل داراي اهميت ويژه اي مي باشند .اين ويژگي عبارتست از توانايي سبكدانه ها در جذب مقادير زياد آب و همچنين امكان نفوذ مقداري از خمير تازه سيمان به درون منافذ باز ( سطحي ) ذرات سبكدانه (مخصوصا ذرات درشت تر ) در نتيجه اين جذب آب توسط سبكدانه ، وزن مخصوص آنها زيادتر از وزن مخصوص ذراتي مي شود كه در گرمچال خشك شده اند .
روشهاي افزايش مقاومت بتن سبك :
كم بودن مقاومت بتن سبك عامل مهمي در محدود نمودن دامنه كاربرد اين نوع بتن و بهره گيري از امتيازات آن بوده است براي بدست آوردن بتن سبك با مقاومت زياد روشهاي زيادي مورد توجه قرار گرفته است .
نكته : عامل موثر و مشترك در كليه اين پژوهشها مصرف ميكروسيليس در بتن مي باشد . در اينجا اجمالا به چند روش اشاره مي گردد :
1- تحقيقات مشترك V.Novokshchenov و W.Whitcomb جهت افزايش مقاومت بتن سبك و بهبود ديگر خواص آن با استفاده از سبكدانه هاي سيليسي منبسط شده ، به اعتقاد آنان مقاومت بتن سبك تابعي از مقاومت سبكدانه ها و ملات است كه اين رابطه به صورت ذيل ارائه گرديد .
fc = fm (vm)+fa (1-vm)
fc = مقاومت بتن    fa = مقاومت سبكدانه
fm = مقاومت ملات  vm = حجم نسبي ملات
بدين ترتيب مشاهده مي شود كه مي توان با افزايش مقاومت سبكدانه و مقاومت و حجم ملات مقاومت بتن سبك را افزايش داد .(مقاله نت)

...........................................................................................................................................

بتن پیش تنیده:

استفاده از بتن پيش تنيده در ايجاد پلها و ساختمان ها و تمام سازه ها از حدود 50 سال پيش تا کنون در سطح وسيع متداول شده است. با توجه به عيوب مختلف فولاد( نا پايداري الاستيک نيمرخ هاي فلزي، خوردگي و زنگ زدگي، فزوني بهاي توليد...) امروزه اغلب پلهاي بزرگ از بتن پيش تنيده ساخته مي شوند، اما برخلاف حالت بتن مسلح مصالح مصرفي جهت اين پلها بايد از کيفيت بسيار خوبي برخوردار باشند .

در بتن پيش تنيده نيز مانند بتن مسلح از بتن که داراي مقاومت بسيار خوب فشاري است و فولاد استفاد مي شود اما بتن مسلح ترکيبي از بتن و فولاد است که در آن بتن در مقابل فشار و فولاد در مقابل کشش مقاومت مي کند در حالي که در بتن پيش تنيده با انجام يک عمل مکانيکي بتن به تنهايي تنشهاي کششي و فشاري ايجاد شده را تحمل مي نمايد. براي طرح محاسبه قطعات پيش تنيده روش و ترتيب اجراي سازه بايد دقيقا مشخص باشد زيرا مقادير تنش هاي ايجاد شده در قطعات در حين اجراي سازه بسيار مهم و گاهي تعيين کننده مي باشند. همچنين برخلاف حالت بتن مسلح بعد از بررسي پايداري سازه تغيير شکلهاي کوتاه مدت و دراز مدت بتن و فولاد نيز بايد به دقت مورد مطالعه قرار گيرند. مصالح مصرفي در سازه هاي بتن پيش تنيده بايد از کيفيت عالي برخوردار بوده و با دقت نيز مورد استفاده قرار گيرند با توجه به اين که بتن در سن کم که مقاومت نسبتاً ضعيفي داشته و قابل تغيير شکل نيز مي باشد تحت فشار فوق العاده زيادي قرار مي گيرد بايد کيفيت آن به مراتب از کيفيت بتن مصرفي در سازه هاي بتن مسلح بالاتر باشد همچنين فولاد نيز با توجه به اينکه تحت کشش فوق العاده زيادي قرار مي گيرد (100تا 180 کيلو گرم بر ميلي متر مربع ) بايد مقاومت مناسبي داشته باشد بنابر اين در زمان اجراي سازه مصالح مصرفي در بتن پيش تنيده تحت تنش هاي فوق العاده مهمي قرار مي گيرند که عمل تنيدن آزمايش مناسبي براي کنترل کيفيت مصالح به کار رفته است.
مقاله زیر فواید، موارد مصرف، طرز ساختن و موارد سازه ای بتن پیش تنیده را همراه با عکسهای خوب تشریح کرده است (به زبان لاتین):

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم مرداد 1387ساعت 12:20  توسط ایمان باقری   | 

مزایا و معایب ساختمانهای فلزی

  مزایا و معایب ساختمانهای فلزی
مرتبط با : مزایا و معایب ساختمانهای فلزی
ارسال شده در: یکشنبه 4 شهریور1386

مزایای ساختمان فلزی:
مقاومت زیاد: مقاومت قطعات فلزی زیاد بوده و نسبت مقاومت به وزن از مصالح بتن بزرگتر است ، به این علت در دهانه های بزرگ سوله ها و ساختمان های مرتفع ، ساختمانهائی که برزمینهای سست قرارمیگیرند ، حائز اهمیت فراوان میباشد .
خواص یکنواخت : فلز در کارخانجات بزرگ تحت نظارت دقیق تهیه میشود ، یکنواخت بودن خواص آن میتوان اطمینان کرد و خواص آن بر خلاف بتن با عوامل خارجی تحت تاثیر قرار نمی گیرد ، اطمینان در یکنواختی خواص مصالح در انتخاب ضریب اطمینان کوچک مؤثر است که خود صرفه جو یی در مصرف مصالح را باعث میشود .
دوام : دوام فولاد بسیار خوب است ، ساختمانهای فلزی که در نگهداری آنها دقت گردد . برای مدت طولانی قابل بهره برداری خواهند بود - خواص ارتجاعی : خواص مفروض ارتجاعی فولاد با تقریبی بسیار خوبی مصداق عملی دارد . فولاد تا تنشهای بزرگی از قانون هوک بخوبی پیروی مینماید . مثلآ ممان اینرسی یک مقطع فولادی را میتوان با اطمینان در محاسبه وارد نمود . حال اینکه در مورد مقطع بتنی ارقام مربوطه چندان معین و قابل اطمینان نمی باشد .
شکل پذیری : از خاصیت مثبت مصالح فلزی شکل پذیری ان است که قادرند تمرکز تنش را که در واقع علت شروع خرابی است ونیروی دینامیکی و ضربه ای را تحمل نماید ،در حالیکه مصالح بتن ترد و شکننده در مقابل این نیروها فوق العاده ضعیف اند. یکی از عواملی که در هنگام خرابی ،عضو خود خبر داده و ازخرابی ناگهانی وخطرات ان جلوگیری میکند.
پیوستگی مصالح : قطعات فلزی با توجه به مواد متشکه آن پیوسته و همگن می باشد و ولی در قطعات بتنی صدمات وارده در هر زلزله به پوشش بتنی روی سلاح میلگرد وارد میگردد ، ترکهائی که در پوشش بتن پدید می آید ، قابل کنترل نبوده و احتمالا" ساختمان در پس لرزه یا زلزله بعدی ضعف بیشتر داشته و تخریب شود .
مقاومت متعادل مصالح،مقاومت : مصالح فلزی در کشش و فشار یکسان ودر برش نیز خوب و نزدیک به کشش وفشار است .در تغییر وضع بارها، نیروی وارده فشاری ، کششی قابل تعویض بوده و همچنین مقاطعی که در بار گذاری عادی تنش برشی در انها کوچک است ، در بارهای پیش بینی شده ،تحت اثر پیچش و در نتیجه برش ناشی از ان قرار میگیرند. در ساختمانهای بتنی مسلح مقاومت بتن در فشار خوب ، ولی در کشش و یا برش کم است. پس در صورتی که مناطقی احتمالآتحت نیروی کششی قرار گرفته و مسلح نشده باشد تولید ترک و خرابی مینماید.
انفجار : در ساختمانهای بارهای وارده توسط اسکلت ساختمان تحمل شده ، از قطعات پرکننده مانند تیغه ها و دیواره ها استفاده نمی شود . نیروی تخریبی انفجار سطوح حائل را از اسکلت جدا می کند و انرژی مخرب آشکار میشود ، ولی ساختمان کلا" ویران نخواهد گردید . در ساختمانهایی بتن مسلح خرابی دیوارها باعث ویرانی ساختمان خواهد شد .
تقویت پذیری و امکان مقاوم سازی : اعضاء ضعیف ساختمان فلزی را در اثر محاسبات اشتباه ، تغییر مقررات و ضوابط ، اجراء و .... میتوان با جوش یا پرچ یا پیچ کردن قطعات جدید ، تقویت نمود و یا قسمت یا دهانه هائی اضافه کرد .
شرایط آسان ساخت و نصب : تهیه قطعات فلزی در کارخانجات و نصب آن در موقعیت ، شرایط جوی متفاوت با تهمیدات لازم قابل اجراء است .
سرعت نصب : سرعت نصب قطعات فلزی نسبت به اجراء قطعات بتنی مدت زمان کمتری می طلبد .
پرت مصالح : با توجه به تهیه قطعات از کارخانجات ، پرت مصالح نسبت به تهیه و بکارگیری بتن کمتر است .
وزن کم : ‌میانگین وزن ساختمان فولادی را می توان بین 245 تا 390 کیلوگرم بر مترمربع و یا بین 80 تا 128 کیلوگرم بر مترمکعب تخکین زد ، درحالی که در ساختمانهای بتن مسلح این ارقام به ترتیب بین 480 تا 780 کیلوگرم برمترمربع یا 160 تا 250 کیلوگرم برمترمکعب می باشد .
اشغال فضا :‌ در دو ساختمان مساوی از نظر ارتفاع و ابعاد ، ستون و تیرهای ساختمانهای فلزی از نظر ابعاد کوچکتر از ساختمانهای بتنی میباشد ، سطح اشغال یا فضا مرده در ساختمانهای بتنی بیشتر ایجاد میشود .
ضریب نیروی لرزه ای : حرکت زمین در اثر زلزله موجب اعمال نیروهای درونی در اجزاء ساختمان میشود ، بعبارت دیگر ساختمان برروی زمینی که بصورت تصادفی و غیر همگن در حال ارتعاش است ، بایستی ایستایی داشته و ارتعاش زمین را تحمل کند . در قابهای بتن مسلح که وزن بیشتر دارد ، ضریب نیروی لرزه ای بیشتر از قابهای فلزی است . تجربه نشان میدهد که خسارت وارده برساختمانهای کوتاه و صلب که در زمینهای محکم ساخته شده اند ، زیاد است . درحالیکه در ساختمانهای بلند و انعطاف پذیر ، آنهائی که در زمینهائی نرم ساخته شده اند ، صدمات بیشتری از زلزله دیده اند . بعبارت دیگر در زمینهای نرم که پریود ارتعاش زمین نسبتا" بزرگ است ، ساختمان های کوتاه نتایج بهتری داده اند و برعکس در زمینهای سفت با پریود کوچک ، ساختمان بلند احتمال خرابی کمتر دارند.
عکس العمل ساختمانها در مقابل حرکت زلزله بستگی به مشخصات خود ساختمان از نظر صلبیت و یا انعطاف پذیری آن دارد و مهمترین مشخصه ساختمان در رفتار آن در مقابل زلزله ، پریود طبیعی ارتعاش ساختمان است.

معایب ساختمانهای فلزی:
ضعف در دمای زیاد : مقاومت ساختمان فلزی با افزایش دما نقصان می یابد . اگر دکای اسکلت فلزی از 500 تا 600 درجه سانتی گراد برسد ، تعادل ساختمان به خطر می افتد .
خوردگی و فساد فلز در مقابل عوامل خارجی : قطعات مصرفی در ساختمان فلزی در مقابل عوامل جوی خورده شده و از ابعاد آن کاسته میشود و مخارج نگهداری و محافظت زیاد است .
تمایل قطعات فشاری به کمانش : با توجه به اینکه قطعات فلزی زیاد و ابعاد مصرفی معمولا" کوچک است ، تمایل به کمانش در این قطعات یک نقطه ضعف بحساب می رسد .
جوش نامناسب : در ساختمانهای فلزی اتصال قطعات به همدیگر با جوش ، پرچ ، پیچ صورت میگیرد . استفاده از پیچ و مهره وتهیه ، ساخت قطعات در کارخانجات اقتصادی ترین ، فنی ترین کار می باشد که در کشور ما برای ساختمانهای متداول چنین امکاناتی مهیا نیست . اتصال با جوش بعلت عدم مهارت جوشکاران ، استفاده از ماشین آلات قدیمی ، عدم کنترل دقیق توسط مهندسین ناظر ، گران بودن هزینه آزمایش جوش و ...... برزگترین ضعف میباشد. تجربه ثابت کرده است که سوله های ساخته شده در کارخانجات درصورت رعایت مشخصات فنی و استاندارد ، این عیب را نداشته و دارای مقاومت سازه ایی بهتر در برابر بارهای وارده و نیروی زلزله است.

منابع:
1- بتن و بتن فولادی ، دکتر شمس الدین مجابی
2- رفتار و طرح لرزه ای ساختمانهای بتن مسلح و فلزی ، عباس تسنیمی
3- طرح و محاسبات ایستائی – آرگ مگردیچیان
4- آئین نامه 2800 و بتن ایران
5- سازه های فلزی ، شاپور طاحونی

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم مرداد 1387ساعت 12:15  توسط ایمان باقری   | 

پی

تشریح کامل مراحل پي سازي

پي سازي چند مرحله دارد :

1. آزمايش زمين از لحاظ مقاومت

2. پي كني

3. پي سازي

پي وسيله اي است كه بار و فشار وارد از نقاط مختلف ساختمان و همچنين بارهاي اضافي را به زمين منتقل مي كند .

آزمايش زمين :

طبقه بندي زمين چند نوع است :

زمين هايي كه با خاك ريزي دستي پر شده است :

اين نوع زمين ها كه عمق بيشتري دارند و با خاكهاي دستي محل گودال ها را پر كرده اند اگر سالهاي متمادي هم بگذرد باز نمي توان جاي زمين طبيعي را بگيرد و اين نوع زمين براي ساختمان مناسب نيست و بايد پي كني در آنها به طريقي انجام گيرد كه پي ها به زمين طبيعي يا زمين سفت برسد .

زمينهاي ماسه اي :

زمينهاي ماسه اي بيشتر در كنار دريا وجود دارد . اگر زمين از ماسه خشك تشكيل شده باشد ، تا يك طبقه ساختمان را تحمل مي كند و 1.5 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي توان فشار وارد آورد . ولي در صورتي كه ماسه آبدار باشد قابل ساختمان نيست ، چون ماسه آبدار حالت لغزندگي دارد و قادر نيست كه بار وارد را تحمل كند بنابراين ماسه از زير پي مي لغزد و جاي خالي خود را به پي مي دهد و پايه را خراب مي كند .

زمينهاي دجي : 

زمين دجي زميني است كه از شنهاي درشت و ريز و خاك به هم فشرده تشكيل شده است و به رنگهاي مختلف ديده مي شود :دج زرد ، دج سياه ، دج سرخ ، اين نوع زمين ها براي ساختمان مرغوب و مناسب است .

زمينهاي رسي :

اگر رس خشك و بي آب و فشرده باشد ، براي ساختمان زمين خوبي محسوب مي شود ، و تحمل فشار لازم را دارد . ولي اگر رس آبدار و مرطوب باشد قابل استفاده نيست و تحمل فشار ندارد ، خصوصاً اگر ساختمان در زمين شيب دار روي رس آبدار ساخته شود فوري نشست مي كند و جاهاي مختلف آن ترك بر مي دارد و خراب مي شود . و اگر ساختمان در زمين آبدار با سطح افقي ساخته شود به علت وجود آب فشار را به همه نقاط اطراف خود منتقل مي كند و ديوارهاي كم ضخامت آن ترك بر مي دارد .

زمينهاي سنگي :

زمينهاي سنگي بيشتر در دامنه كوهها وجود دارد و از تخته سنگها ي بزرگ تشكيل شده و براي ساختمان بسيار مناسب است .

زمينهاي مخلوط :

اين نوع زمينها از سنگ درشت و شن و خاك رس تشكيل شده اگر اين مواد كاملا به هم فشرده باشند براي ساختمان بسيار مناسب است و اگر به هم فشرده نباشد و بايد از ايجاد ساختمان به روي اين نوع زمينها احتراز كرد .

زمينهاي بي فايده :

زمينهاي بي فايده مانند باتلاق ها و زمينهاي جنگل كه از خاك و برگ درختان تشكيل شده است . در اين نوع زمين ها بايد زمين آنقدر كنده شود تا به زمين سفت و طبيعي برسد .

آزمايش زمين :

گاهي پس از پي كني به طبقه اي از زمين محكم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي كنند ولي پس از چندي ساختمان ترك بر مي دارد . علت آن اين است كه زمين سفتي كه به آن رسيده اند از طبقهُ نازكي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا كنند و بعد شفته ريزي را شروع مي كنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند .

امتحان مقاومت زمين :

يك صفحه بتني 20*20*20 یا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يك خط كش به صفحه بتني وصل مي كنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي كنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش كنند . براي اي منظور با دستگاه فشار سنج زمين را اندازه گيري مي كنند و آزمايش فوق براي ساختمانهاي معمولي در كارگاه است .

پس از عمليات فوق پي كني را آغاز ميكنند و پس از پي كني شفته ريزي شروع مي شود .

توجه شود اين عمل همان آزمايش بارگذاري صفحه است كه در درس مهندسي پي جزء آزمايش هاي محلي و مهم محسوب ميشود البته از آنجا كه انجام عمليات مكانيك خاك براي ساختمانهاي معمولي صرفه اقتصادي ندارد ، انجام اين آزمايش در سازمانهاي و اداره هاي دولتي و يا ساختمانهاي بلند انجام مي شود .

افقي كردن پي ها (تراز كردن) :

براي تراز كردن كف پي ساختمانها از تراز هاي آبي استفاده مي كنند در ديوارهاي طويل چون كار شمشه و تراز كردن وقت بيشتري لازم دارد ، براي صرفه جويي در وقت از سه T مي توان استفاده كرد بدين معني كه T اول را با T دوم تراز مي كنند و T سوم را در مسافت مسير به طوري كه سه T در يك رديف قرار بگيرد قرار مي دهند از روي T اول و دوم كه با هم برابر هستند T سوم را ميزان و برابر مي كنند و پس از آنكه T سوم برابر شد T اول را بر مي دارند و به فاصله بيشتري بعد از T سوم قرار مي دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم كه همان T اول مي باشد برابر مي كنند و دنباله اين ترازها را تا خاتمه محل كار ادامه مي دهند .

البته اين طريق تراز كردن بيشتر در جاده سازي و زمين هاي پهناور به كار مي رود .

شفته ريزي :

كف پي ها بايد كاملا افقي و زاويهُ كف پي نسبت به ديوار پي بايد 90 درجه باشد . اول كف پي را بايد آب پاشيد ، تا مرطوب شود و واسطهاي بين زمين و شفته وجود نداشته باشد ، و سپس شفته را داخل آن ريخت .

شفته عبارت است از خاك و شن و آهك كه به نسبت 200 تا 250 كيلوگرم گرد آهك را در متر مكعب خاك مخلوط مي كنند و گاهي هم در محلهايي كه احتياج باشد پاره سنگ به آن مي افزايند . شفته را در پي مي ريزند و پس از اينكه ارتفاع شفته به 30 سانتيمتر رسيد آن را در يك سطح افقي هموار مي كنند و يك روز آن را به حالت خود مي گذارند تا دو شود يعني آب آن يا در زمين فرو رود و يا تبخير گردد .

پس از اينكه شفته دو نم شد آن را با وزنهُ سنگيني مي كوبند كه به آن تخماق ميگويند و پس از اينكه خوب كوبيده شد دوباره شفته را به ارتفاع 30 سانتيمتر شروع مي كنند و عمل اول را انجام مي دهند . تكرار اين عمل تا پر شدن پي ادامه دارد .

در ساختمان ها كه معمولاً در گود يا پي كني عمل تراز كردن انجام ميگيرد محل كار در پي كه پيچ و خم زيادي دارد و تراز كردن با شمشه و تراز مشكل مي باشد از تراز شلنگي استفاده مي كنند . بدين ترتيب يك شلنگ چندين متري را پر از آب مي كنند به طوري كه هيچ گونه حباب هوايي در آن نباشد و آن را در پي محل هايي كه بايد تراز گردد به گردش در مي آورند و نقاط معين شده را با هم تراز مي كنند . آب چون در لوله هايي كه به هم ارتباط دارند در يك سطح مي ماند بنابراين چون شلنگ پر از آب مي باشد در هر كجا كه شلنگ را به حركت در آورند آب دو لوله استوانه اي در يك سطح مي باشد بنابراين دو نقطه مزبور با هم تراز مي باشند بشرط آنكه مواظبت كنيم كه شلنگ در وسط بهم گره خوردگي يا پيچش پيدا نكرده باشد تا باعث قطع ارتباط سيال شود كه ديگر نمي توان در تراز بودن آنها مطمئن بود .

تراز كردن گاهي بوسيله دوربين نقشه بر داري (نيو) انجام مي گيرد يعني محلي را در ساختمان تعيين نموده دوربين را در محل تعيين شده نصب مي كنند و با مير ( تخته هاي اندازه گيري ارتفاع در نقشه برداري ) يا ژالون ( چوب هاي نيزه اي يا آهني كه هر 50 سانتيمتر آنرا به رنگهاي سفيد و قرمز رنگ كرده اند كه از پشت دوربين بخوبي ديده بشود ) اندازه گرفته و تراز يابي مي كنند . تراز كردن با دوربين بهترين نوع تراز يابي مي باشد .

در زمين هايي مانند زمين هاي شهر كرمان از آنجايي كه از زمانهاي قبل قنواتي وجود داشته و بتدريج آب آنها خشك شده در زير زمين وجود داشته و بعد از مدتي بدون رعايت مسائل زير سازي درون آنها خاك ريخته اند و براي شهر سازي و خيابان كشي كه سطح خيابان ها را بالا مي آورده اند و به ظاهر در سطح زمين و حتي در عمق هاي 3 تا 4 متري اثري از آنها نيست اگر سازه اي روي اين زمين بنا شود پس از مدتي و بسته به عمق قنات و شرايط جوي مثلاً بعد از آمدن يك باران سازه نشست مي كند و در بسياري از مواقع حتي تا 100 درصد خسارت مي بيند و ديگر قابل استفاده نيست اگر در چنين ساختمان هايي از شفته آهك استفاده شود باعث تثبيت خاك مي شود و بروز نشست در ساختمان جلوگيري مي كند .

پي سازي :

بعد از اينكه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي كه در پي بكار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يكديگر به اندازه اي باشد كه بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل كند و فشار را يكنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي كه در پي بكار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .

پي سازي را با چند نوع مصالح انجام مي دهند مصالحي كه در پي بكار مي رود عبارتند از شفته آهكي ، پي سازي با سنگ ، پي سازي با بتن ، پي سازي با بتن مسلح .

پي سازي با سنگ :

پس از اينكه عمل پي كني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي كه روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار 30 سانتيمتر پهن تر مي باشد كه ديواري را رد وسط آن بنا مي كنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهك چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي كنند اول كف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يكديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميكنند (غوطه اي) به طوري كه هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن كردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي كند .

پي سازي با بتن :

پس از اينكه كار پي كني به پايان رسيد كف پي را به اندازه تقريبي 10 سانتيمتر بتن كم سيمان بنام بتن مِگر مي ريزند كه سطح خاك و بتن اصلي را از هم جدا كند روي بتن مگر قالب بندي داخل پي را با تخته انجام ميدهند همانطور كه در بالا گفته شد عمل قالب بندي وسيع تر از سطح زير ديوار نقشه انجام ميگيرد تمام قالب ها كه آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب مي كوبند و يا با ويبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با ميله هاي گرد آرماتور بندي و بعد از آهن بندي داخل قالب را با بتن پر ميكنند .

بتن ريزي در پي و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پي براي ساختمان هاي بزرگ قابليت تحمل فشار هر گونه را ميتواند داشته باشد و بصورت كلافي بهم پيوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمين منتقل مي كند و از شكست و ترك هاي احتمالي جلو گيري بعمل مي آورد .

پي سازي و پي كني با هم :

در بعضي مواقع ممكن است زمين سست بوده و پي كني بطور يكدفعه نتواند انجام پذيرد و اگر بخواهيم داخل تمام پي ها را قالب بندي كنيم مقرون به صرفه نباشد در اين موقع قسمتي از پي را كنده و با تخته و چوب قالب بندي نموده شفته ريزي مي كنيم پس از اينكه شفته كمي خود را گرفت يعني آب آن تبخير و يا در زمين فرو رفت و دونم شد پي كني قسمت بعدي را شروع نموده و با همان تخته ها ، قالب بندي مي كنيم بطوريكه شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته بعد خودگيري خود را انجام داده و بچسبد اين نوع پي سازي معمولاً در زمين هاي نرم و باتلاقي ، خاك دستي و ماسه آبدار عمل ميگردد .

پي كني در زمين هاي سست :

در زمين هاي سست و خاك دستي اگر بخواهيم ساختماني بنا كنيم بايد اول محل پي ها را به زمين سفت رسانيده و پس از اطمينان كامل ساختمان را بنا نماييم زيرا ساختمان كه روي اين زمين ها مطابق معمول و يا در زمين سست بنا گردد . پس از چندي يا در همان موقع ساخته شدن باعث ترك ها و خرابي ساختمان ميگردد . بنابراين شفته ريزي از روي زمين سفت بايد انجام گيرد و براي اينكار بشرح زير عمل مي نمائيم :

پي كني در زمين هاي خاك دستي و سست :

پس از پياده كردن اصل نقشه روي زمين محل پي هاي اصلي و يا در تقاطع پي ها كه فشار پايه ها روي آن مي باشد چاه هائي حفر ميشود ، عمق اين چاهها به قدري مي باشد تا به زمين سفت و سخت برسد بعداً محل چاه ها را با شفته آهكي پر كرده و پس از پر كردن چاه ها و خودگيري شفته ، پي ها را به طريقه معمول روي شفته چاه ها شفته ريزي ميكنند ، شفته ها به صورت كلافي مي باشند كه زير آنها را تعدادي از ستون هاي شفته اي نگهداري ميكند و از فرو ريختن آن جلوگيري مي نمايند البته بايد سعي كرد كه فاصله ستون هاي شفته اي نبايد بيش از سه متر طول باشد .

خاصيت چاه ها بدين طريق مي باشد كه شفته پس از خودگيري مانند ستونهايي است كه زير زمين بنا شده است و شفته روي آن مانند كلافي پايه را به يكديگر متصل مي كنند براي مقاومت بيشتر در ساختمان پس از اينكه آجر كاري پايه ها را شروع نموديم ما بين پايه ها را مطابق شكل با قوسهايي به يكديگر متصل ميكنند تا پايه ها عمل فشار به اطراف خود را خنثي نموده و فشار خود را در محل اصلي خود يعني در محلي كه شفته ريزي آن به زمين بِكر رسيده متصل ميكند .

گاهي اتفاق مي افتد كه در ساختمان در محل بناي يكي از پايه ها چاه هاي قديمي وجود دارد و بقيه زمين سخت بوده و مقاومت به حد كافي براي ساختن ساختمان روي آنرا دارد براي اينكه براحتي بتوان پايه را در محل خود ساخت و محل آن را تغيير نداد چاه را پس از لاي روبي (پاك كردن ) با شفته آهك پر مينماييم موقعيكه شفته خودگيري خود را انجام داد روي آنرا يك قوس آجري ساخته و در محل انتهاي كمان پايه را بنا ميكنيم كه فشار ديوار با اطراف چاه منتقل گردد .

در بعضي مواقع چاه كني در اين گونه زمين ها خطرناك مي باشد . زيرا زمين ريزش دارد و به كارگر صدمه وارد مياورد و در موقع كار ممكن است او را خفه كند براي جلوگيري از ريزش زمين بايد از پلاكهاي بتني يا سفالي كه در اصطلاح به آنها گَوَل (در شهرستانها گوم و غيره ) مينامند استفاده شود گَوَل هاي بتني يك تكه و دو تكه اي و گول هاي سفالي يك تكه ميباشد . گول هاي بتني را بوسيله قالب مي سازند و گول هاي سفالي بوسيله دست و گل رس ساخته شده و در كوره هاي آجري آن را مي پزند تا بشكل سفالي در آيد از اين گول ها در قنات ها نيز استفاده ميشود .

طريقه عمل :

مقداري از زمين كه بصورت چاه كنده شده گول را بشكل استوانه اي ساخته ميباشد داخل محل كنده شده نصب و عمل كندن را ادامه ميدهند در اين موقع دو حالت وجود دارد يا اينكه گول اولي كه زير آن در اثر كندن خالي شده براحتي پايين رفته گول دوم را نصب ميكنيم يا اينكه گول اول در محل خود با فشار خاك كه به اطراف آن آمده تنگ مي افتد و نمي تواند محل خود را تغيير و يا پايين تر برود در اين موقع از گول هاي دو تكه اي استفاده مينماييم نيمي را در محل خود نصب و جاي آنرا محكم نموده و نصفه دوم را پس از كندن محل آن نصب مي نماييم و عمل پي كني را بدين طريق ادامه ميدهيم .

پي كني در زمين هاي سست مانند خندق هائي كه خاك دستي در آنها ريخته شده است و مرور زمان هم اثري براي محكم شدن آن ندارد و يا زمين هاي باتلاقي و غيره ضروري مي باشد .

زمين هائي كه قسمت خاك ريزي شده در آنها به ارتفاع كم مي باشد و يا باتلاقي بودن آن به عمق زيادي نرسد ميتوان در اين قبيل زمين ها پي كني عمقي انجام داد و براي جلوگيري از ريزش خاك آنرا با تخته و چوب قالب بندي نموده تا به زمين سخت برسد .

البته قالب بندي در اينگونه زمين ها خالي از اشكال نمي باشد بايد با منتهاي دقت انجام گيرد پس از انجام كار قالب بندي شفته ريزي شروع ميشود و چون تخته هاي قالب در طول قرار دارد ميتوان پس از شفته ريزي تخته دوم را شروع كرد به همين منوال تمام پي ها را ميتوان شفته ريزي كرد بدون اينكه تكه اي و يا تخته اي از قالب زير شفته بماند

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم مرداد 1387ساعت 12:5  توسط ایمان باقری   | 

کارشناسی مهندسی عمران

گرایش مهندسی راه و ساختمان

الف: دروس عمومی

معارف اسلامی 1 معارف اسلامی 2 انقلاب اسلامی و ریشه های آن
اخلاق و تربیت اسلامی متون اسلامی تاریخ اسلام
فارسی عمومی انگلیسی عمومی اندیشه اسلامی 1
اندیشه اسلامی 2 انسان در اسلام حقوق اجتماعی و سیاسی در اسلام
فلسفه اخلاق آئین زندگی عرفان عملی در اسلام
انقلاب اسلامی ایران آشنایی با قانون اساسی اندیشه سیاسی امام خمینی
تاریخ تحلیلی صدر اسلام تاریخ امامت تفسیر موضوعی قرآن
تفسیر موضوعی نهج البلاغه تربیت بدنی 1 تربیت بدنی 2

 ب: دروس پایه

مهندس محیط زیست برنامه نویسی کامپیوتر مهندسی تحلیل عددی
معادلات دیفرانسیل ریاضیات عمومی1  ریاضیات عمومی2

آمار و احتمال مهندسی

فیزیک 1 مهندسی

فیزیک 2 مهندسی

آزمایشگاه فیزیک 1 مهندسی  

ج: دروس اصلی

رسم فنی و نقشه کشی ساختمان نقشه برداری عملیات نقشه برداری
مصالح ساختمانی و آزمایشگاه تکنولوژی بتن آزمایشگاه تکنولوژی بتن
اصول و مبانی معماری و شهرسازی استاتیک دینامیک
مقاومت مصالح 1 آزمایشگاه مقاومت مصالح تحلیل سازه 1
زمین شناسی مهندسی آزمایشگاه زمین شناسی مکانیک خاک
آزمایشگاه مکانیک خاک مکانیک سیالات 1 هیدرولوژی مهندسی
هیدرولیک آزمایشگاه هیدرولیک

 د: دروس تخصصی اجباری

متره و برآورد و پروژه پروژه مهندسی عمران 1 تحلیل سازه 2
سازه های بتون آرمه 1 بتون 2 پروژه سازه های بتون آرمه 
فولاد 1 سازه های فولادی 2 پروژه سازه های فولادی
مهندسی پی روش های اجرایی ساختمان راهسازی
پروژه راهسازی روسازی راه کارآموزی 1
مهندسی زلزله

 هـ: دروس تخصصی انتخابی

مهندسی آب و فاظلاب و پروژه بناهای آبی اصول مدیریت ساخت
مقاومت مصالح 2 اختیاری سازه - دینامیک سازه ها  

و: دروس تخصصی اختیاری

طراحی معماری ترمیم ساختمان ها اصول تصفیه آب و فاظلاب
اختیاری خاک- مکانیک سنگ اختیاری خاک- سدهای خاکی اختیاری خاک- سازه های خاکی
اختیاری سازه - تحلیل ماتریسی سازه ها اقتصاد مهندسی مکانیک خاک 2
مهندسی پی 2 ریاضیات مهندسی بارگذاری

   

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم مرداد 1387ساعت 11:34  توسط ایمان باقری   | 

سدهای مخزنی و تنظیمی کرخه

سدهاي مخزني و تنظيمي كرخه

By Administrator,

Published in : مقالات, اصول مهندسی سد


سدهاي مخزني و تنظيمي كرخه

مکان : استان خوزستان- 21 كيلومتري شمال غرب انديمشك
تاریخ : 1386/4/7
نوشته شده توسط : گروه آبانگاه


توضیحات :

رودخانه کرخه، پس از رودخانه های کارون و دز، سومین رودخانه بزرگ ایران از نظر آبدهی محسوب می شود. حوضه آبریز این رود در حدود 43 هزار کیلومتر مربع، شامل استان های همدان، کرمانشاه،کردستان، ایلام، لرستان و خوزستان می باشد. این رود در نهایت به مرداب بزرگ هورالعظیم می ریزد. دبی رودخانه کرخه در مواقع کم آبی حدود 300 مترمکعب بر ثانیه است درحالیکه در مواقع سیلابی به 5000 مترمکعب بر ثانیه هم می رسد.
یکی از مشخصه های طبیعی این رودخانه، احتمال وقوع سیلاب و خطرات ناشی از آن است.با هدف کنترل این خسارات، در سال 1335 شرکت آمریکایی گیپس، مطالعه این حوضه آبریز را آغاز نمود و در نهایت سه نقطه را برای احداث سد در بالا دست سد فعلی پیشنهاد می دهد که مراحل بعدی ساخت آن به دليل مشكلات آن زمان ، به سال هاي بعد از انقلاب و جنگ موکول می شود (طول تاج در این محلها حدود 7 کیلومتر پیش بینی شده بود و حجم دریاچه آن هم از حالت فعلی کمتر بوده است). پس از پایان جنگ شرکت مهاب قدس و شرکت لامایر آلمان مطالعات خود را مجدد آغاز کرده و نقطه فعلی در 21 کیلومتری شمال غربی اندیمشک را پیشنهاد می دهند.
عملیات اجرایی این طرح از اسفندماه 1370 با حفاری سیستم انحراف آب آغاز گردید و در مهر ماه 1374 با انجام موفقیت آمیزانحراف آب، کار ساخت بدنه اصلی سد وارد مرحله جدیدی شد.
آبگیری سد در 24 بهمن ماه سال 1378 آغاز گردید. تکمیل فعالیت های ساختمانی طرح، تا پایان سال 1380 بطول انجامید.
سد کرخه، بزرگترین سد تاریخ ایران و ششمین سد طویل جهان با طول تاج 3030 متر، اولین سد بزرگ با طراحی و اجرای نیروهای متخصص داخلی است. احداث این سد موجب ایجاد گسترده ترین دریاچه مصنوعی کشور با مساحت 160 کیلومتر مربع و با ذخیره ای معادل 3/1 کل ذخایر سدهای فعلی کشور گردیده است.
بر روی کرخه تنها دو سد مخزنی کرخه و در پایین دست آن سد تنظیمی کرخه احداث شده است ولی تعدادی سد نیز در دست مطالعه می باشد مانند سد سیمره که بر روی یکی از انشعابات وارده به رودخانه کرخه در بالا دست سد کرخه در دست احداث می باشد.
از دیگر ویژگی های این طرح می توان به آبگیری در بهترین زمان ممکن و در پي يك سال مطالعه پيامدهاي آن دربحبوحه بزرگترین خشکسالی کشور، اولین تجربه مدیریت پروژه کلان ایرانی در صنعت سد سازی با حضور بیش از 120 شرکت پیمانکاری و 8 شرکت مشاور، ارتقاء سطح دانش و فناوری صنعت سد سازی در مقیاس جهانی و راه اندازی اولین نیروگاه بزرگ آبی پس از پیروزی انقلاب با بالاترین سهم تولید داخلی، اشاره نمود.

مشخصات فنی :

نوع سد : خاکی با هسته رسی و پوسته سنگریزه ای
طول تاج سد : 3030 متر
حداکثر عرض سد در پی :1100 متر
عرض تاج سد :12 متر
ارتفاع بدنه سد از پی :127 متر
حجم کل خاک ریزی : 32 میلیون متر مکعب
حجم کل خاک برداری :15 میلیون متر مکعب
حجم کل بتن ریزی :1.6 میلیون متر مکعب
مجموع طول تونل :8550 متر
سیستم آب بندی پی : دیوار آب بند با بتن پلاستیک
وزن کلیه تجهیزات : بیش از 12 هزار تن
حجم مخزن دریاچه سد : 7.3 میلیارد مترمکعب (در زمان بازدید حجم آب پشت سد کرخه حدود 3.5 تا 4.2 میلیارد مترمکعب بود)

اهداف طرح :

- تامین و تنظیم آب جهت آبیاری 340 هزار هکتار از اراضی پایین دست
- کنترل سیلاب های مخرب و جلوگیری از خسارات ناشی از آن
- تولید انرژی برق آبی به میزان 934 گیگاوات ساعت در سال

با توجه به شنی بودن دیواره های اطراف مخزن و همچنین وجود تونل هایی در اطراف نیروگاه، دیواره های آب بند در زمان بازدید (اسفندماه 85) در حال ترمیم می باشد. بدین منظور قرارگاه خاتم الانبیاء دستگاه حفاری هیدروفرز را از شرکت بابر آلمان خریداری کرده که قادر است مساحتی به ابعاد 1.2 در 1 متر را به عمق 120 متر حفاری کند.
در طول دیواره سد از ابتدا تا انتهای آن که 03/3 کیلومتر می باشد، از عمق صفر زمین (خاک رس) تا وقتی که مقداری وارد دیواره سد می شویم، دیواره یا پتوی آب بند زده شده است، که نقش آن جلوگیری از نفوذ تدریجی آب از زیر دیواره سد است که عمق این دیواره با توجه به بافت های متفاوت خاک در طول ديواره سد، مختلف است که بیشترین مقدار آن به 117 متر می رسد که به عنوان یک رکورد جهانی ثبت شده است و این اولین باری است که حفاری تا این عمق انجام می شود.
در جنب سد نیروگاهی بنا شده است که از سه واحد هر یک به ظرفیت 133.3 مگاوات تشکیل شده است. در صورتی که سه فاز نیروگاه در حال کار باشند، به طور متوسط دبی خروجی از نیروگاه سه برابر دبی ورودی به دریاچه سد می باشد. معمولا 2 فاز نیروگاه حتی در زمان اوج مصرف مشغول به کارند و همواره یکی از آنها به عنوان ذخیره غیر فعال است، قابل ذكر است اگر هر 3 فاز تولید انرژی داشته باشند، خروجی نیروگاه حدود 500 متر مکعب بر ثانیه خواهد بود.
سه تونل، هریک به طول 450 متر که توسط شافت های فلزی بر روی بدنه سد باز و بسته می شوند، آب مورد نیاز را جهت مصرف هر یک از سه فاز نیروگاه تامین می کنند.
سرریز سد به طول 1000 متر و عرض 150 متر می باشد که دارای 6 دریچه بوده و هر دریچه قادر به تخلیه 3000 مترمکعب در ثانیه می باشد. طول دریاچه پشت سد حدود 60 کیلومتر می باشد.
در مقایسه با سد کارون 3 ، حجم مخزن سد کرخه دو برابر سد کارون 3 می باشد، ضمن آنکه سد کارون 3 بیشتر جنبه تولید انرژی داشته (حدود 1000 مگاوات) درحالیکه سد کرخه یک سد مخزنی برای ذخیره آب است که تنها یک تونل آن به طول 6 کیلومتر که به تونل دشت عباس معروف است،كه به تنهايي وظیفه حمل آب به دشت عباس و استان ایلام را به عهده دارد. همانطور که گفته شد هدف اصلی این سد تامین آب بیش از 350000 هکتار از زمینهای زراعی استانهای ایلام و خوزستان است. ناگفته نماند كه پس از گذشت زمانی طولانی (حدود 7 سال) از شروع به کار این پروژه ،تنها کانال های درجه یک آن احداث شده و به 40% پیشرفت کلی دست یافته اند و در حال حاضر، بهره برداری به خصوصی از كانال هاي آبياري، صورت نمی گیرد.
شايعاتي مبني بر وجود چشمه هايي با دبي هاي بالا در پايين دست سد مي باشد؛ اما مهندسین مربوطه وجود چنين چشمه هایی را که نشانه نشت آب از زیر دیواره سد است؛ تکذیب می کنند. عمر مفید این سد را 50 سال تخمین زده اند ولی این عدد با توجه روشهای مختلف آبخیزداری می تواند تغيير كرده و کم و یا زیاد شود.
برای اجرای دیوار آب بند در طول دیواره سد، پس از حفاری با دستگاه هیدروفرز از بتن پلاستیک که مخلوطی از بتن و بنتونیت است، استفاده شده است. این سد تا به حال سرریز نشده است، اما در سال 83 به صورت آزمایشی کلیه خروجی های سد را بستند، تا تراز آب به 209 متر رسید. در تراز 220 متر که تراز نرمال است حجم مخزن به 5/5 میلیارد مترمکعب می رسد. حداکثر تراز ممکن پیش از سرریز 234 متر مي باشد؛ که در صورت سرريز كردن حجم مخزن به بیش از 7 میلیارد مترمکعب خواهد رسید.
در هنگام احداث سد، برای انحراف رودخانه از یک کالورت با 4 دهانه که ظرفیت عبوردهی 3500 مترمکعب بر ثانیه را داشته، استفاده کرده اند. البته با توجه به اینکه برای این سد سرریز اضطراری طراحی نشده است، درون سه دهانه از دهانه های فوق لوله گذاری شده است که تا پیش از رسوب گذاری سطح آنها، هریک قادر خواهند بود از کف دریاچه حدود 100 متر مکعب بر ثانیه از آب مخزن دریاچه را تخلیه کنند. البته بر خلاف انتظار، تخلیه اضطراری سد که معمولا در عرض یک ماه باید امکان پذیر باشد، در این سد به گفته مهندس مربوطه قطعا بیش از 1 سال به طول خواهد انجامید.
در ابتدای ورودی محوطه سد، نقشه ای نصب شده است كه مشخص مي كند کارکنان در هنگام وقوع زلزله در کجا قرار بگیرند تا از خطر سیل عظیم پشت مخزن رهایی یابند. چرا که با توجه به حجم عظیم آب پشت سد، یک اشتباه کوچک می تواند به فجایع عظیمی بینجامد.

منافع اقتصادی و اجتماعی طرح :

اجرای سد با توجه به ابعاد گسترده اجرائی آن و با بکارگیری نیروهای متخصص داخلی، متضمن افزایش دانش فنی و بومی سازی تکنولوژی ساخت و تجهیزات آن می باشد. بعنوان مثال در احداث سد کرخه برای اولین بار در ایران، طراحی و ساخت دریچه های هیدرومکانیکال و همچنین ساخت جرثقیل های سنگین انجام پذیرفته است.
طرح کرخه با توجه به افزایش اشتغال و در آمد در منطقه موجبات زمینه سازی بروز پدیده مهاجرت معکوس و بازگشت مهاجران به مناطق یاد شده و ارتقای شاخص های توسعه انسانی را فراهم آورد. ارتقای توسعه انسانی منطقه به نوبه خود تضمین کننده توسعه پایدار خواهد بود.
در زمینه منافع این طرح می توان به نکات زیر نیز اشاره نمود :
- تولید ناخالص ملی : کل سهم طرح در اقتصاد ملی 1.91 درصد
- سطح اشتغال : ایجاد 76030 فرصت شغلی معادل 5/0 درصد اشتغال کل کشور
- افزایش اراضی زیر کشت با بهره برداری از شبکه : افزایش 110 درصد اراضی آبی استان ایلام، 60 درصد اراضی آبی استان خوزستان و 6.2 درصد کل اراضی آبی کشور
- قیمت کل طرح ( سد و نیروگاه) :3500 میلیارد ریال ( به قیمت ثابت سال 78)
- کل در آمد طرح ( سد، نیروگاه و شبکه) : 68086 میلیارد ریال ( به قیمت ثابت سال 78) که حدود 4 برابر هزینه های سد و نیروگاه و شبکه به قیمت های مشابه می باشد.

نیروگاه:

نیروگاه کرخه یکی از نیروگاه های برقابی کشور می باشد. این نیروگاه در سه فاز با ظرفیت تولید 133 مگاوات برای هر فاز و 400 مگاوات در کل ساخته شده است. البته با توجه به عدم نیاز و میزان خروجی بالای آب از نیروگاه که حدود 150 متر مکعب در ثانیه برای هر فاز می باشدو پایین دست تحمل این حجم از آب را ندارد، فقط در مواقع اضطراری که کمبود نیرو وجود دارد (روزی حدود 10 ساعت) نیروگاه مشغول به کار است. دبی ورودی رودخانه کرخه در زمان بازدید حدود 300 متر مکعب در ثانیه می باشد درحالیکه در فصول کم آبی، به کمتر از 30 متر مکعب در ثانیه هم می رسد. تجهیزات برقی این نیروگاه متعلق به شرکت اتریشی پلین می باشد و تجهزات مکانیکی آن بیشتر چینی می باشد.
ارتفاع آبی که در حال حاضر بر روی توربین وجود دارد حدود 85 متر می باشد. حداقل ارتفاع لازم برای فعالیت توربین ها هم 65 متر است. (حداکثر تراز مجاز پشت سد 237 بوده و در زمان بازدید آب در تراز 200 قرار دارد). با توجه به اینکه هدف اصلی سد کنترل سیلابهاست، ساخت نیروگاه به عنوان یک هدف جانبی و صرفا جهت به هدر نرفتن انرژی آب خارج شده از سد، پیش از رسیدن به پایین دست می باشد. این نیروگاه در چهار طبقه احداث شده که پایین ترین آن در تراز 104 و در زیر توربین قرار دارد. در این تراز آبی که از طریق کانال وارد نیروگاه شده به پره ها برخورد نموده و موجب چرخش آنها می گردد.در طبقه بالاتر و در تراز 114 توربین قرار دارد. در این تراز دستگاه های مربوط به کنترل هد روی توربین، مقدار دبی ورودی و مقدار نیروی مورد نیاز برای شبکه برق کشور قرار دارد.
در طبقه بالاتر در تراز 118 ژنراتور قرار دارد و بالاترین طبقه که روی واحد می باشد در تراز 122 واقع شده است. در این تراز عملیات مربوط به تعمیر یا مونتاژ دستگاه های مربوطه صوت می گیرد.
کنترل این نیروگاه به سه طریق انجام می شود. اول به صورت کاملا دستی و توسط اپراتور، دوم توسط سیستم های کامپیوتری نصب شده در محل و سوم توسط سیستم اتوماتیک و پیشرفته اتاق کنترل. کامپیوتری که در محل تاسیسات قرار دارد را گاورنر می نامند که در حقیقت مغز سیستم می باشد و به کمک آن می توانند کلیه عملکرد سیستم را اعم از ارتفاع آب، قدرت سیستم، ورودی آب و خروجی آن کنترل کنند. شافت اصلی توربین را پیک می نامند که به کمک قدرت فشاری آب با سرعتی حدود 150 دور در ثانیه برای تولید انرژی الکتریکی می چرخد. برای تنظیم فرکانس باید این قابلیت در نیروگاه موجود باشد که بتواند در عرض کوتاهترین زمان ممکن، انرژی تولیدی را به ماکزیمم برسانند که این امر فقط در نیروگاه های برقابی ممکن است و در نیروگاه های سوختی انجام نمی شود. در حال حاضر فقط نیروگاه های دز و شهید عباسپور قادر به تنظیم فرکانس می باشد. برای اولین بار به صورت آزمایشی می خواهند با کنترل این نیروگاه از تهران، از این نیروگاه هم برای تنظیم فرکانس استفاده کنند. در ایران با توجه به تغییر پیک مصرفی که در تابستان و زمستان از جنوب به شمال داریم بدین ترتیب که در تابستان مصرف در جنوب کشور زیاد است و در زمستان در شمال، لذا کلیه نیروگاه ها به صورت یکسان برق خود را وارد شبکه سراسری می کنند. گرچه این سیستم با شرایط ایران سازگار است اما خرابی قسمت کوچکی از سیستم، موجب قطع برق در قسمتهای زیادی از شبکه سراسری می شود. به طور مثال در چند سال گذشته، یک خرابی در سیستم سراسری در نزدیکی گرمسار، موجب قطع برق در قسمتهای زیادی از کشور شده بود.

سد تنظیمی کرخه :

در یازده کیلومتر پایین دست سد مخزنی کرخه، سد تنظیمی کرخه در دست احداث می باشد. خروجی آب سد مخزنی کرخه و انشعابات فرعی بین راه، به این سد منتهی می شود. هدف از ساخت این سد، انحراف آب به سمت کانال دشت ایوان و اراضی غرب این بخش،کنترل سیلاب های منشعب به رودخانه و نیز تامین آب نیروگاهی 8 مگاواتی می باشد (نیروگاهی که برای تامین شهری در حد دزفول و اندیمشک کافی است و یا می توان از آن به عنوان برق اضطراری استفاده نمود).
این سد تنظیمی، دارای کانالی است که آب را با دبی 80 متر مکعب بر ثانیه برای اراضی پایین دست می فرستد. ورودی این کانال در بالادست، دیواره ای است که به موازات جریان آب در نظر گرفته شده و در ورودی آن آشغال گیر فلزی نصب شده است.
این سد بر اساس سیلاب 10000 ساله بنا شده است (به میزان 12000 مترمکعب بر ثانیه)، ضمن آنکه هر واحد نیروگاه نیز 53 متر مکعب بر ثانیه آب می گیرد.
در زمان بازدید، ساختمان این سد در جناح راست تقریبا تکمیل شده بود و در جناح چپ نیز در حال بتن ریزی بودند. بهره برداری کامل طرح بر طبق برنامه زمان بندی، نیمه دوم سال 87 خواهد بود. ظرفیت نهایی دریاچه سد 10.2 میلیون مترمکعب می باشد.
بر روی این سد 13 درچه نیز وجود دارد. از این 13 عدد دریچه، دو تا برای تخلیه رسوب در کنار نیروگاه در پایین ترین تراز مخزن درنظر گرفته شده است. دریچه های استاپ دایک ، دریچه هایی هستند که به هنگام ساخت یا تعمیر دریچه های اصلی در جلوی جریان آب قرار می گیرند و به هنگام بازدید، درمحل دریچه هایی که در حال ساخت بودند، از این نوع دریچه ها استفاده شده بود.
از آن جایی که زمین این منطقه از جنس کنگلومراست و تزریق جواب نمی دهد؛ در این سد پرده آب بند نیز اجرا می شود. این پرده با بتن پلاستیک در عمق 34- 18 متری کار شده است.
برای کنترل هد در بدنه، هر 60-50 متر یک چاه پیزومتر پیش بینی شده است.یک سری نقاط نشانه نیز وجود دارد که در پایان پروژه و به هنگام بهره برداری، مختصات آنها برداشت می شود و هر چند وقت یک بار کنترل می شود و بر این اساس حرکت های افقی و میزان نشست را اندازه گیری می کنند.
یک فراز بند خاکی نیز در جناحی که هنوز تکمیل نشده، بر روی جریان آب قرار گرفته تا محوطه کارگاه را خشک نگه دارد.
در مغزه سد از بتن غلطکی (R.C.C) استفاده شده است. این اولین پروژه ای در ایران بوده است که در آن از بتن غلطکی استفاده شده است. بعد از این سد، تنها سد جگین که به تازگی به بهره برداری رسیده است، از این فراورده استفاده نموده است. در پوسته سد که در مقابل فرسایش آب قرار دارد از بتن با مقاومت بالاتر استفاده می شود.
در این سد 5 عدد سرریز آزاد نیز در نظر گرفته شده است که هریک دارای حوضچه آرامشی در پایین دست سد می باشند.

منبع : http://www.abangah.net/

 


Keywords : بازدید ، سد ، کرخه
Be first to comment this article ارسال برای دوستان مقالات مرتبط با این مقاله
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1387ساعت 10:34  توسط ایمان باقری   | 

سد دز


سد مخزني دز

مکان : استان خوزستان- 32 كيلومتري شمال شرق انديمشك
تاریخ : 1386/4/7
نوشته شده توسط : گروه آبانگاه


توضیحات :

مشخصات سد :

نوع سد : بتنی دو قوسی
ارتفاع سد : 203 متر
ارتفاع سد از سطح دریا : 354 متر
ارتفاع پی از سطح دریا : 151 متر
طول تاج سد : 212 متر
ضخامت بدنه سد در پائین : 27 متر
ضخامت بدنه سد در بالا : 5/4 متر
ارتفاع دریچه های آبیاری از سطح دریا : 222 متر
ارتفاع دریچه های آبیاری در بدنه سد : 71 متر
حجم حفاری انجام شده :670000 متر مکعب
حجم بتن مصرف شده در ساختمان سد : 480000 متر مکعب
حجم بتن مصرف شده در عملیات : 125000 متر مکعب

سایر قسمت ها :

شروع بتن ریزی : مهرماه 1340
پایان بتن ریزی :آذرماه 1341
آغاز بهره برداری : اسفندماه 1341
حداکثر ارتفاع سطح آب قابل مهار : 352 متر از سطح دریا
حداکثر ارتفاع سطح آب موثر در تولید : 290 متر
حوزه آبگیری رودخانه دز : 225000 کیلومتر مربع
حوزه آبگیری سد : 17000 کیلومتر مربع
اراضی آبخور سد : 125000 هکتار

مشخصات نیروگاه :

نوع توربین : فرانسیس عمودی- ساخت کارخانه هیتاچی ژاپن
سرعت چرخش توربین : 250 دور بر دقیقه
ژنراتور : ساخت زیمنس آلمان به قدرت 65 مگاوات
ولتاژ خروجی ژنراتور ها : 13/8 کیلو ولت – سه فاز- 50 سیکل بر ثانیه
نوع ترانسفورماتورها : 8 دستگاه ترانسفورماتور – سه فاز افزاینده
ظرفیت ترانسفورماتور : 84000 کیلوولت آمپر
نسبت تبدیل ترانسفورماتور : 13/8 به 230 کیلوولت

خطوط انتقال نیرو :

3 خط 230 کیلوولت (سد دز – اندیمشک – اهواز به طول 159 کیلومتر)
2 خط 230 کیلو ولت (سد دز – خرم آباد به طول 158 کیلومتر)

اهداف احداث سد :

1- کنترل سیلابهای مخرب رودخانه دز
2- تنظیم آب جهت مصارف آبیاری
3- تامین نیروی لازم جهت تولید برق

طریقه ساخت :

سد دز بر روی رودخانه دز در 23 کیلومتری شمال شرقی شهرستان اندیمشک احداث گردیده است. اين سد نخستین سد از رشته سدهای چند منظوره ای است که در 23 اسفند ماه 1341 مورد بهره برداری قرار گرفت. آب رودخانه دز از ارتفاعات اشتران کوه، قالی کوه و بخشی از سلسله جبال زاگرس سرچشمه گرفته و سرشاخه های فرعی آن را رودخانه های بختیاری، تیره و ماره بوره الیگودرز، مکن دان و سرخاب کشور تشکیل می دهند. با احداث سد دز، در پشت دیواره این سد دریاچه ای به طول 65 کیلومتر بوجود آمده که در ظرفیت نهایی، 3/3 میلیارد مترمکعب آب را در خود جای می دهد.
قبل از احداث سد در این مکان، بر اثر سیلاب های فصلی که در فصول پاییز و زمستان داخل رودخانه دز جاری می شد، سالانه به اراضی کشاورزی و شهرهای پایین دست، خسارات هنگفتی وارد می آمد. اواخر سال های 34 - 1330 برآورد شد که سالانه بالغ بر 5/7 میلیون تومان براثرسیلاب ها به پایین دست خسارت وارد می شود که این مبلغ در آن زمان هزینه هنگفتی به حساب می آمد.
در سال 1334 سازمان برنامه و بودجه موظف به انعقاد قراردادي با شرکتهای خارجی برای احداث سدی در این ناحیه شد بنابراين قراردادی با شرکت موریسون نادسن آمریکایی در اين زمينه بسته شد. آنها از ابتدای کوه های بختیاری تا دشت خوزستان را از طریق اکتشافات هوایی، فیلم برداری و عکس برداری مورد بررسی قرار دادند. تا اینکه در اردیبهشت ماه سال 1335 مکان سد دز شناسایی شد. در مکان یابی این سد سه فاکتور مد نظر بوده است :
1. منطقه باید کوهستانی باشد. ( کنگلومرا بختیاری یکی از بهترین نوع صخره هایی است که در دنیا وجود دارد. بالغ بر 15% سیمان خالص در ترکیب این صخره ها موجب می شود که با جذب آب و باران بر استحکام آن افزوده می شود)
2. طول رود باید زیاد باشد. ( طول تقریبی رود 65 کیلومتر می باشد.)
3. عرض رود باید کم باشد که خیلی راحت بتوانند بنای سد را روی عرض کم رودخانه احداث نمایند.
با شناسایی این محل بر اساس این فاکتورها بررسی ها و تحقیقات بر روی منطقه ادامه یافت. اولین مجوز ساخت سد در پاییز سال 1338 صادر شد. برای شروع به کار با توجه به صعب العبور بودن منطقه دو گروه هم زمان از بالا و پایین شروع به حفاری کردند. ابتدا به وسیله دینامیت سپس به وسیله مته های برقی، یک جاده تونلی بعد از 16 ماه کار شبانه روزی به طول 6500 متر، به عرض 7/6 متر و ارتفاع 35/5 متر به صورت مارپیچی با شیب 8 % احداث شد تا ماشین ها بتوانند در آن تردد نمایند. این تونل یکی از بزرگترین تونل های دنیا و طولانی ترین تونل کشور است که در کوهستان و بدون تکیه گاه و پایه ساخته شده است. در پایان کار بالغ بر 20 % سختی کل پروژه و رسیدن به رودخانه از بین رفت. برای ادامه پروژه روبروی دریاچه در سطح پایین رودخانه داخل کوه، تونل انحرافی به طول 5/672 متر و قطر 15 متراحداث شد. پس ازآماده شدن تونل همزمان با ریختن کیسه های شن و ماسه داخل آب رودخانه، سطح بالای کوه را با دینامیت منفجر كرده و داخل رودخانه ريختند. بدین ترتیب فرازبندی خاکی جلوی آب را مسدود كرد. بدين ترتيب هدایت آب توسط تونل انحرافی برقرار می شود و دوباره به رودخانه دز یا دزفول باز می گردد و کشاورزان از آب رودخانه استفاده می کنند.
در مهرماه سال 1340 بتن ریزی سد آغاز شد و در آذرماه سال 1341 بعد از 14 ماه به اتمام رسید. روزانه 3000 متر مكعب بتن تولید و تزریق می شد. یک ماه مانده به آخرین بتن ریزی های بدنه سد، درب تونل انحراف آب را بستند و آبگیری دریاچه آغاز شد. بعد از 5/5 ماه آبگیری، اولین واحد نیروگاه دز در ساعت 15:10، بیست و سوم اسفندماه سال 1341 وارد برق شبکه سراسری شد.
100 تکنیسین همراه با 426 کارگر ماهر خارجی و2000 کارگر ایرانی که برای این منظور از سراسر ایران استخدام شده بودند، پس از تقریباً 14 میلیون ساعت کارمفید و نزدیک به 38 ماه بعد، پروژه با هزینه ای بالغ بر 5/73 میلیون دلار به اتمام رساندند.
در زمان ساخت سد 28 نفر نیروی ایرانی و 13 نفر نیروی ایتالیایی بر اثر سقوط از ارتفاعات یا برخورداجسام با سر و بدنشان به رحمت ایزدی پیوستند.
دیواره سد در مقابل زلزله ای با شدت 10 ریشتر مقاوم است. عمر مفید سد 100 سال تخمین زده شده که هم اکنون که 44 سال ازآن گذشته است، هنوز هیچ گونه اشکالی پیش نیامده است. بعلاوه اینکه چنانچه مشکلی پیش آید توسط نیروهای توانای داخلی مرتفع خواهد شد.
آب خروجی از سد دز به سمت سد تنظیمی دزفول جریان یافته و درآنجا جهت مصرف در بخش کشاورزی و آب شرب تنظیم می شود.
در هنگام ساخت سد بخشی از صخره ها را که از استحکام کافی برخودار بودند را تا 7 متر و سایر بخش ها را تا 15 متر بتن تزریق کرده اند و آرماتور مسلح نموده اند.

سازه های جانبی :

به منظور کنترل سیلاب ها، دو تونل سرریز در ضلع شرقی دریاچه و با فاصله کمی از بدنه سد ساخته شده است که قطر تونل تخلیه شماره یک 14 متر و قطر تونل شماره دو 6/12 متر بوده و هر یک از آنها قادر به تخلیه 3000 مترمکعب آب در ثانیه مي باشند.
همچنین دو تونل آبگیری اصلی در ضلع غربی دریاچه ایجاد شده که هر یک به انشعاباتی با قطر کمتر تقسیم گردیده که توسط آنها آب پشت دریاچه به توربین ها می رسد.
حداکثر آب خروجی هر یک از تونل های آبگیری اصلی برابر با 240 مترمکعب در ثانیه است. در وسط بدنه سد و در ارتفاع 7/222 متری از سطح دریا سه دریچه آبیاری مخروطی شکل به منظور آبیاری حدود 92000 هکتار زمین های کشاورزی و نیز کنترل سیلاب ها وجود دارد. حد اکثر خروجی هر یک از این دریچه های آبیاری 60 مترمکعب در ثانیه است.
دو تانکر شناور در سطح آب دریاچه و نزدیک به دیواره ها قرار گرفته اند که توری هایی فلزی به عرض دریاچه و ارتفاع 5/1 متر به آنها متصل است. این توری ها دو وظیفه عمده بر عهده دارند :
1. آشغال گیری به هنگام سیلاب : اجسام سنگینی که بوسیله سیلاب حمل می شوند مشابه قطعات چوب، قبل از آن که به دهانه ورودی توربین ها برسند و بخواهند به آنها آسیب برسانند به توری ها برخورد کرده، به سطح آب دریاچه می آیند سپس به وسیله قایق به کناره دیواره منتقل شده و از آنجا توسط کرند به بالای دیواره انتقال داده می شوند.
2. موج گیر : زمانی که دریاچه متلاطم می شود چون تنها راه فرار موج از سمت دریاچه به رودخانه می باشد، قبل ازآن که موج بخواهد با فشار به دیواره سد برخورد کند آن را می شکند. هرچند که قالب های سد، فشار تا حد320 كيلوگرم بر مترمربع را تحمل می کنند.
تعداد 8 واحد ژنراتور هر یک به قدرت 65 مگاوات در نیروگاه سد دز وجود دارد و بدین ترتیب ظرفیت تمامی نیروگاه مجموعا 520 مگاوات است.کلیدخانه که در ارتفاع 5/577 متری از سطح دریا واقع شده است شامل کلید های قدرت از نوع روغنی، گازی، کلید های هوائی، شمش های اصلی و فرعی و دیگر تجهیزات لازم برای ولتاژ 230 کیلوولت است. اتاق کنترل در ضلع غربی دره نزدیک به بدنه سد در ارتفاع 225 متری از سطح دریا قرار گرفته است. در زمان جنگ تحمیلی، کلیدخانه در بالای دکل های برق 6 بار مورد اصابت بمب ها و راکتهای عراقی قرار گرفت که هر بار بین 20 تا 70 درصد تخریب می شد و بلافاصله توسط نیروهای خودی تعمیر می شد.

شرکت های سازنده و هزينه هاي ساخت :

شرکت انتریوهایدرو راه اندازی واحدها را به عهده داشت و شرکت آمریکایی موریسون نادسن پیمانکار مرحله احداث کمپ تامین آب مصرفی و آشامیدنی، ایجاد تونل انحرافی و جاده تونلی و غیره بوده است. شرکت ایتالیائی امپرزیت – جیرولا – لودی جیانی پیمانکار مرحله ساختمانی بدنه سد، نیروگاه، تونل های سرریز، کلید خانه و تکمیل تونل جاده ای و غیره بوده است. کلیه مخارج جهت اجرای این پروژه با در نظر گرفتن خطوط انتقال 230 کیلو ولتی بالغ بر پنج میلیارد و پانصد میلیون ریال (معادل 5/73 میلیون دلار) برآورد شده است. از این مقدار مبلغ چهار میلیون و نهصد میلیون ریال (65 میلیون دلار) مربوط به هزینه های سد، نیروگاه و دستگاه های آن و مابقی یعنی ششصد و چهل میلیون ریال (000/500/8 دلار ) مربوط به خطوط و ایستگاه های انتقال در مراحل ابتدایی بهره برداری از نیروگاه بوده است.
در سال 41 سد دز از نظر ارتفاع، ششمین سد در دنیا و مرتفع ترین سد در خاورمیانه بوده است. از آن زمان تاكنون سدهایی با حجم بيشتر آب دریاچه (کرخه) و تولید برق بیشتری (کارون های 1، 2 و 3 ) در سطح کشور خودمان به بهره برداری رسیده است.
مرتفع ترین سد از سال 83 به بعد سد کارون 3 می باشد که 2 متر بیشتر از سد دز ارتفاع دارد (205 متر) ولی حجم دریاچه سد دز(3/3 میلیارد مترمکعب) بیشتر از کارون 3 (9/2میلیارد متر مکعب) می باشد.

منبع : http://www.abangah.net

 


Keywords : بازدید ، سد ، دز
Be first to comment this article ارسال برای دوستان مقالات مرتبط با این مقاله
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1387ساعت 10:27  توسط ایمان باقری   | 

تمرینات استاتیک

تمرینات سری اول استاتیک مهندس چوبدار طوسی

فرستنده : مهندس محمد جلایر

 

Be first to comment this article ارسال برای دوستان مقالات مرتبط با این مقاله
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1387ساعت 10:23  توسط ایمان باقری   | 

پل کابلی تبریز

پل كابلي تبريز

By حسن آقامالی,

Published in : مقالات, اصول مهندسی پل

به گزارش خبرنگارخبرگزاري جمهوري اسلامي، براي ساخت اين پل كه عمليات اجرايي آن از سال ‪ ۱۳۸۲‬توسط شهرداري تبريز آغازشده بود، حدود ‪ ۷۰۰‬ميليارد ريال هزينه شده است.

اين پل به مناسبت سال ‪ ۸۶‬پل "اتحاد ملي" نامگذاري شده و براي ساخت آن به گفته شهردار تبريز ‪ ۲۲‬هزار تن ميل گرد و چهار هزار و ‪ ۵۸۲‬متر مكعب با عيار ‪ ۵۰۰‬و يك هزار و ‪ ۸۵۹‬مترمكعب باعيار ‪ ۴۵۰‬بتن ريزي شده است.

پل كابلي تبريز از نوع جعبه‌اي، داراي ‪ ۱۱۳‬متر طول و ‪ ۳۲‬متر عرض است و عرشه آن به وسيله ‪ ۳۲‬كابل نگهداري مي‌شود.

گفته مي‌شود اين پل كه از نظر مكانيزم‌هاي فني و ابعاد عرضي و طولي درنوع خود بي‌نظير و چهارمين مورد در دنياست، به دست متخصصين ايراني و با نظارت كارشناسان فرانسوي احداث شده است.

اين پل با چهار لوپ وظيفه روان‌سازي ترافيكي طرح بزرگ تبادل دروازه تهران تبريز رابر عهده دارد.

توخالي بودن عرشه پل كه ازآن با عنوان فناوري " جعبه‌اي " ياد مي‌شود، مهمترين ويژگي بارز ساخت آن است.

شهردار تبريز در آيين افتتاح اين پل رفع معضل ترافيك، تسهيل در آمد وشد وسايط نقليه، ايجاد مسيرها و حلقه‌هاي ارتباطي جديد براي دسترسي شهروندان به نقاط مختلف شهر را از جمله اهداف راه‌اندازي اين پل عنوان كرد.

عليرضا نوين، گفت: علاوه بر پل كابلي كه در مسير حد فاصل جاده ايل گلي و دروازه تهران احداث شده با تكميل و احداث رمپ و لوپ‌هاي اصلي و فرعي طرح تبادل دروازه تهران امكان دسترسي سريع وسايط نقليه عمومي و شهروندان به مناطقي از شهر تبريز نظير وليعصر، زعفرانيه ،ايل گلي ، دروازه تهران ، بزرگراه پاسداران، كنارگذرشمالي، ابرسان ، كنارگذرمياني و كنارگذرچايكنار فراهم خواهد شد.

وي افزود: بابهره‌برداري از اين پل ‪ ۲۰‬مسيرحركتي جديد درمحدوده دروازه تهران ايجاد شده و عمليات تكميلي اين مسيرها تا پايان سال به اتمام خواهد رسيد.

وي بااشاره به مراحل ساخت و تكميل پل كابلي دروازه تهران گفت: تاكنون افزون بر ‪ ۲۹‬هزارمترمربع ازاراضي و املاك واقع درمسير براي تسريع عمليات اجرايي پل ازسوي شهرداري تملك شده واين ميزان به ‪ ۴۳‬هزار مترمربع افزايش خواهد يافت.


Keywords : پل کابلی
Be first to comment this article ارسال برای دوستان مقالات مرتبط با این مقاله
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1387ساعت 10:15  توسط ایمان باقری   | 

طولانی ترین پل ابی دنیا در چین

طولانی ترین پل آبی جهان در چین افتتاح شد
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1387ساعت 10:12  توسط ایمان باقری   | 

پل کابلی استانبول

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1387ساعت 10:8  توسط ایمان باقری   | 

سدهای زیرزمینی

سدهای زیرزمینی
عباس بغدادی

دانشجوی کارشناسی عمران
 
سفره های آب زیرزمینی خود به دو قسمت تقسیم می شوند :
1-      سفره های آزاد : در این نوع سطح ایستابی همان سطح فوقانی منطقه اشباع بوده و مقدار فشار در سطح ایستابی برابر فشار اتمسفر می باشد .
سفره های تحت فشار : به سفره های آرتزین یا محصور معروفند و در محلهایی تشکیل می شوند که اب زیرزمینی توسط لایه ای نسبتآ" نفوذ ناپذیر  از بالا محدود شده و در نتیجه آن  آب زیر زمینی تحت فشاری بیش از فشار اتمسفری دارد .

ب) گروه دوم مخازنی هستندکه در لایه های شکافدار، توده های آهکی و دولومیتی و همچنین بر اساس اطلاعاتی که در چند سال اخیر بدست آمده در توده های باز التی شکافدار تشکیل می شوند .مجموعه این مخازن  به عنوان هیدروژئولوژی کارستیک شناسایی می شوند که به جای یک سفره زیر زمینی گسترده پیوسته یک مجموعه از شکافهای مرتبط که بعد عبور جریان آب است را به وجود می اورد . برای نمونه این نوع مخازن می توان غار آبی علی صدر در همدان را اشاره نمود شکل زیر به صورت شماتیک این مخازن را نمایش می دهد

 
انواع سد زیر زمینی از لحاظ وضعیت قرار گیری در زمین :
الف)سدزیرزمینی طبیعی                                                  
ب)سدزیرزمینی مصنوعی           ب-1 ) مدفون     ب -1-1) نزدیک سطح زمین    ب -1-2 ) در اعماق زمین
                                     ب-2 ) نیمه مدفون
الف ) طبیعی :
لایه های نفوذ پذیر همانطور که قبلا گفته شد از سنگ یا رس تشکیل شده اند که حرکت آب در برخورد با آنها با کندی مواجه شده  ویا قطع می شود . این لایه ها همانند سطح زمین دارای پستی و بلندی می باشند که حاصل حرکت گسلها – آتش فشانها – حرکتهای پوسته ای و.... هستند هنگامی که آبهای زیر زمینی در هنگام حرکت در شیب زمین به یک لایه نفوذ ناپذیر بلند با ارتفاع زیاد برخورد می کنند از حرکت باز ایستاده و در پشت لایه نفوذ ناپذیر که به عنوان سد زیر زمینی عمل می کند جمع میشوند شکل روبرو به صورت شماتیک یک سد زیر زمینی طبیعی را نمایش می دهد .
 

 
 
ب) سدهای مصنوعی :
سدهایی هستند که ساخته دست بشر هستند و به دو دسته مدفون و نیمه مدفون تقسیم می شوند .
ب-1 ) سدهای مدفون :
این نوع سدها شامل دیواره ای هستند که به طور کامل داخل زمین قرار گرفته اند و مخزن آن در داخل آبرفت بالا دست تشکیل می گردد . اکثر سدهای زیر زمینی از این نوع هستند . سدهای مدفون به دو دسته نزدیک سطح زمین و در اعماق زمین تقسیم می شوند .
ب-1-1) سدهای مدفون نزدیک سطح زمین :
لایه نفوذناپذیر مصنوعی هستند که عمود بر مسیر آب زیرزمینی  قرار گرفته اند و ارتفاع آن از سطح زمین بالاتر نمی آید .

ب -1-2-) سدهای مدفون در اعماق زمین :
در بعضی مواقع به منظور جلوگیری از خروج آب قنوات در زمان غیر ابیاری وزمستان می توان در محل مناسبی از مسیرقنات اقدام به احداث سد زیرزمینی نمود و آب مازاد را در داخل سفره بالا دست ان ذخیره ساخت . این روش به طور سنتی در بعضی از نقاط کشور به کار گرفته شده است . همچنین با احداث این گونه سدها می توان مسیر برخی از چشمه ها و قناتها را مسدود کرد و اب انها را به سمت چشمه اصلی و مادر چاه قناتها هدایت نمود .

ب-2) سدهای نیمه مدفون )
در سدهای نیمه مدفون دیواره نفوذناپذیر غالبا" تا ارتفاع بالاتری از سطح زمین نیز امتداد پیدا می کند که این نوع سدها می توانند علاوه بر یک مخزن زر زمینی با ایجاد یک مخزن معلق سطحی و رسوب گیری جریان رودخانه یا سیل بر حجم مخزن زیر سطحی خود بیفزاید و آن را توسعه دهد  بنابراین برای کنترل سیل نیز مناسب خواهند بود . نمونه ای از این سدها در ژاپن ( سد نیمه مدفون جوگین) .ساخته شده او مورد بهره برداری قرار گرفته است .شکل روبرو شماتیک یک سد زیر زمینی نیمه مدفون نمایش داده شده است .

 
انواع سدهای زیر زمینی از لحاظ نوع مصالح به کار رفته :
مصالح به کار رفته در سدهای زیر زمینی باید مصالحی باشند که در مقابل رطوبت مقاومت زیادی داشته باشند . متداولترین سدهای زیر زمینی که ساخته شده و یا در دست احداث می باشند سدهای زیر زمینی با هسته رسی متراکم شده است و یا سدهای زیر زمینی محافظت شده  با ورق های قیراندود و یا پلاستیکی می باشند . که در ادامه نحوه ساخت این سدها توضیح داده خواهد شد .
طراحی سدهای زیر زمینی :
الف) مطالعات احداث سد :
دره های کوچک v یا u شکل مکان های مناسبی جهت احداث سدهای زیر زمینی می باشند که با انجام مطالعات دورفولوژیکی ،زمین شناسی ،هیدرولوژیکی و بهره گیری از دانش ژئوفیزیک نسبت به شناخت محلهای مناسب انها می توان اقدام نمود. اصول اجرای سدهای زیرزمینی سنتی برا ی ایجاد دیواره های غیر قابل نفوذ به منظور جلوگیری از فرار اب زیر زمینی می باشد . بگونه ای که با مطالعات فیزیکی و تعین سنگ بستر ، تعیین ضخامت نهشته های ابرفتی ، تعیین سطح استابی ، ضخامت لایه آبی ؛ شرایط نفوذ پذیری سفره ، مطالعات چینه  شناسی ، و سنگ شناسی به مکانیابی و تعیین محل مناسب سدهای زیر زمینی پرداخته می شود . بدیهی است دره های کم عرض V شکل و آبرفتهای کوهستانی مشرف به مخروطه افکنه ها بهترین نواحی احداث این قبیل سدها می باشند . از نظر زمین شناسی لایه های آبرفتی با ضخامت کم و لایه های نفوذ ناپذیر سنگ بستر نزدیکتر به سطح زمین به همراه حرکت آبهای زیر زمینی در جهت شیب هدرولیکی به عنوان بهترین شرایط مناسب در پتانسیل یابی سدهای زیر زمینی محسوب می شوند . بنابراین با بهره گیری از تکنیک های اکتشاف منابع تحت لارضی مشتمل بر دانش زمین شناسی یا رئوفیزیک و حتی سنجش از راه دور امروزه می توان علاوه بر روشهای معمول یعنی تامین اب به صورت حفر چاههای عمیق و نیمه عمیق و قنوات که به استحصال اب سفره های زیرزمینی منجر می شود ، با استفاده از فنون جدید مهندسی به منابع جدیدی جهت استعمال ابهای زیر زمینی دست یافت ، همچنین تعیین شکستگیها و درزهای تکتونیزه ، وجود زمین لغزشهای احتمالی و تعیین دقیق شیب گرادیان هیدرولیک اب زیر زمینی و تغییرات مسیر و انشعابات فرعی آن از دیگر مواردی است که باید در مطالعات مربوط به انتخاب محل سدهای زیر زمنی مشخص شود .
به طورکلی مطالعات احداث سدهای زیر زمینی در دو مرحله مطالعاتی به شرح زیر انجام می شود .
الف) مطالعات مقدماتی
شامل جمع آوری اطلاعات مربوط به عکس هوایی ، نقشه های توپوگرافی ، زمین شناسی ، اطلاعات مربوط به تراز آب زیر زمینی ، آورد سالانه آبهای زیر زمینی و سطحی در منطقه ، وضعیت سیلابهای محتمل ؛ اطلاعات مربوط به بارشهای منطقه ؛ آزمایشات ژئوفیزیک و......
الف -2) مطالعات تکمیلی :
شامل اطلاعات مربوط به نوسانات فصلی آبهای زیر زمینی حفر گمانه جهت تعیین عمق و خصوصیات سنگ کف ، تعیین ضخامت ابرفت و نهایتا" رسم پروفیلهای طولی و عرضی ابراهه ها می باشد . لازم به ذکر است انجام مطالعات در زمان اجرا و حتی بعد از آن نیز ادامه می یابد و در حین اجرا دیواره آببند سد می بایست به طور منظم از بدنه سد و تکیه گاهها به خصوص در محل اتصال دیواره آب بند به سنگ کف  مغزه گیری به عمل آید و آزمایشات متعددی جهت بررسی کسفت مغزه و کنترل و اطمینان از صحت  اجرای عملیات صورت پذیرد که به منظور ایجاد اتصال مناسب بین دیوار آب بند و سنگ کف می بایست دیواره حداقل 20 سانتی متر در سنگ کف فرو رود.
 
ب) مکانیابی سدهای زیرزمینی :
پس از مرحله مطالعات مقدماتی و شرایط مطلوب برای احداث سدهای زیر زمینی حال باید مکان مناسب برای احداث سد زیر زمینی را جستجو کرد . در مکانیابی باید به توپوگرافی حوضه و زمین شناسی حوضه توجهی خاص داشت .
ب- 1) توپوگرافی حوضه :
حوزه باید دارای اقلیم خشک یا نیمه خشک باشد 2- شیب زمین باید کمتر از 5% باشد که این خصوصیت بیشتر در دره ها یا رودخانه های باریک و یکدست یافت می شود  3- سدهای زیر زمینی را می توان در خروجی دشتها و یا در محل گسلها نیز احداث نمود .4- بهترین حوضه ها جهت احداث سدهای زیر زمینی باید دارای یک مسیر خروجی آب زیر زمینی باد . 5- بستر نفوذ ناپذیر به فاصله کمی از سطح زمین 6- لایه های زمین با خلل و فرج زیاد و ضخامت کافی برای ذخیره مناسب و هر چه بیشتر آب 7- کمترین فاصله تا محل مصرف.
ب-2 ) زمین شناسی حوضه :
لیتولوژی : سنگ کف و دیواره های مخزن باید به گونه ای باشد که آبگذاری نداشته باشد . این کار با انجام عملیات ژئوتکنیک که شامل حفاری گمانه های اکتشافی و ازمایش لوژان در محل احداث سد و در محوطه سد امکانپذیر می باشد .
تکتونیک : با توجه به اینکه اکثر تنگه ها و دره ها مناسب سد سازی در نواحی کوهستانی که در اثر پدیده های کوهزایی و عمدتا" گسلی به وجود آمده اند واقع می باشند  منطقه مورد نظر می بایست تحت کاوشهای ژئوفیزیک قرار گیرد و اطلاعات پروفیلها مختلف طولی و عرضی تهیه شده با گمانه های شناسایی مورد بررسی قرار گیرد .
 
ابرفت محل سد : از عوامل مهم قابل اجرا بودن یک سد زیر زمینی  نفوذ پذیری ابرفت و قابلیت ذخیره سازی و بازدهی سفره است . در محلهای خروجی دشتها به دلیل بعد مسافت و کم شدن توپوگرافی و عبور جریان سطحی و فصلی و دائمی  عمدتا" آبرفتهای ریزدانه هستند . لیکن سیلابهای عظیم در بعضی از سنوات لایه های درشت دانه به جا گذاشته که بایستی آن پدیده با ضخامت لایه آبدار و عمق سنگ کف در ان ناحیه و با حفر گمانه های اکتشافی مورد بررسی قرار گیرد . عواملی از قبیل ضخامت قسمت خالی سفره بالا دست محور و جنس رسوبات در راندمان ذخیره و آبدهی و عواملی مانند شیب آبراهه و سطح مقطع خروجی در هزینه های اجرایی طرح بسیار موثر می باشند.
ج) ساخت سدهای زیر زمینی :
اولین اقدام در ساخت سدهای زیر زمینی حفر گدوالی عمود بر مسیر حرکت آبهای زیر زمینی و یا بستر رودخانه است . در آبرفت های ماسه ای خشک با خاصیت چسبندگی کم و مناطق شنی به علت ناپایداری شنها امکان فروریزی دیواره  تراشنه ها وجود دارد و حفاری را با مشکل مواجه می کند . با این وجود آبرفتهای ماسه ای برای مکان سد مطلوب هستند ..چون سطح آب زیر زمینی براحتی در انها دیده میشود و می توان با پمپ کردن سطح آب را پایین نگه داشت . معمولا زمان احداث سدهای زیر زمینی در پایان فصل خشک می باشد . که سطح آب زیر زمینی پایین می باشد . و عملیات اجرایی به سهولت بیشتری همراه خواهد بود . مصالح معرفه در احداث سدهای زیر زمینی با توجه به سه پارامتر 1-منبع قرضه موجود در منطقه 2- هزینه های مصرفی 3- سهولت انجام کار تعیین می شود هرچند از مواد ساختمانی مختلفی برای احداث سد می توان استفاده کردا ما تنها احتیاج به آب بند کردن  دیواره های سد می باشد . سیستم آب بند یا بدنه اصلی سد در سدهای بزرگ به روشهای مختلفی مانند رس متراکم شده – ورق های قیراندود- پرده تزریق و دیوار آب بند بتنی اجرا گردد. در نمونه های کوچک سدهای زیر زمینی جهت اجرای دیوار اب بند از مصالح بنایی مثل آجر – ملات ماسه و سیمان و حتی مواد ژئوتکستایل به عنوان عامل آب بند کننده استفاده می شود . لازم به ذکر است جهت اجرای دیواره اببدبا ابعاد بزرگ به دستگاهها و ماشین آلاتی با قدرت بالا مانند هدروفرز- کلامشل – گراب باکت – یا اورگرهای قدرتمند – نیاز است . و این نکته باید در بررسی های امکان سنجی و اقتصادی پروژه مورد توجه قرار گیرد . از طرف دیگر تهیه بتن مناسب جهت پر کردن تراشنه های حفر شده به طوری که نتواند در عین دارا بودن خصوصیات روز از جمله دانه بندی مناسب ، روانی مناسب ، تراکم مناسب ، مقاونت بالا و غیره با لایه های مختلف زمین سازگاری نیز داشته باشد .
در ذیل به دو نمونه از مصالحی که در احداث سدهای زیر زمینی استفاده می شود اشاره شده است .
 
1-    رس متراکم شده :
استفاده از رس روش مرسومی است که احتیاج به نیروی انسانی نیرومند ندارد  رس در لایه های با ضخامت کم ریخته و سپس متراکم می شود . به علت جریان آبی زیر زمینی احتمال فرسایش سطح رس وجود دارد . به همین علت برای محافظت دیواره از ورق های لاستیکی استفاده می شود . عملیات پر کردن تراشنه توسط وسایل متراکم کننده و با رطوبت مناسب انجام می شود اگر ذخیره سد در فصول خشک کاهش یابد امکان توسعه درز و ترک در سد وجود دارد به همبن خاطر با احداث دیواره با ضخامت مناسب جهت نگهداری رطوبت در منطقه هسته در دوره های خشک طولانی نیز می توان از این مسئله جلوگیری کرد .

2-ورقه های قیر اندود یا پلاستیکی :
1-   در این روش از یک هسته پلاستیک برای آب بند کردن استفاده می شود که نوع پلاستیک آن معمولا" پلی اتیلن است . و تا جایی که به هزینه مواد مربوط می شود کم هزینه ترین روش می شود . هنگامی که از این روش استفاده می شود . باید توجه داشت که باید از مصالحی مانند گل و لای برای اندود کردن دو طرف ورق استفاده شود تا از ایجاد سوراخ توسط سنگهای تیز جلوگیری به عمل اید . همچنین برای محافظت در برابر اثرات انبساط و انقباض باید تغییرات دمایی را مورد توجه قرار داد

استخراج اب از سدهای زیر زمینی.
 استخراج اب از سدهای زیر زمینی به دو صورت ثقلی و چاهی صورت می گیرد
1-استخراج به وسیله چاه : در این روش بر روی مخزن اب زیرزمینی در پشت سد زیر زمینی چاههایی حفاری شده و اب به سطح زمین پمپ شده و استفاده می شود . در شکل روبرو نحوه استفاده آب توسط چاه به صورت شماتیک نمایش می دهد.

2-استخراج آب به روش ثقلی : در مناطقی که تامین اب از طریق پمپاژ و در بالا دست سد صورت می گیرد . می توان با نصب خروجی در داخل سد ، جریان اب را بدون نیاز به پمیاژ از مخزن به طرف محل مصرف منتقل و با حذف  چاهها و یا استفاده موردی از آنها  صرفه جویی قابل توجهی در هزنه های تامین آب به عمل آورد . اگر محل بهره برداری مردم در پایین دست سد باشد . و شرایط توپوگرافی نیز هم فراهم باشد . امکان استخراج اب از مخازن به صورت ثقلی وجود دارد . در شکل روبرو شماتیک از استخراج اب به روش ثقلی نمایش می دهد.

 
معرفه نمونه های انجام شده از سدهای زیر زمینی در ایران و جهان :
منطقه کندر کهنوج استان کرمان: دارای مجموعه ای از روستاهای پراکنده در نقاط صعب العبورو کوهستانی در 40 کیلومتری شهرستان کهنوج بوده که جهت رساندن خدمات رفاهی به آنها لازم بود در محل مناسبی و در قالب یک شهر متجمع گردند . و جهت تامین آب مورد نیاز این جمعیت با توجه به شرایط طبیعی و اقلیمی منطقه ، تبخیر بالا و احتمال شیوع بیماری مالاریا و مقایسه هزینه ها در ارتباط با انجام پروژه های مختلف ، سرانجام ساخت سد زیر زمینی بر روی رودخانه گرووان با ارتفاع 5/9 متر ، و عرض 17 متر ، و76 متر به ترتیب در عرض بالا و کف مورد تأئید و توافق قرار گرفت که میزان بارندگی متوسط سالانه حوضه 207 میلی متر و آورد سالانه آن  66/1 میلیون کتر مکعب می باشد .
از دیگر سدهای زیر زمینی کشورمی توان سد های زیر را نام برد .
کوهزرد دامغان : که روش ساخت آن در دوقسمت می باشدد. از کف تا ارتفاع 4 متر به صورت دیوار چینی آجری با رویه قیر گونی می باشد . و در قسمت دوم با ارتفاع 3 متر رس کوبیده شده می باشد .
تویه دوار یزد: که تا عمق 5 متر از سنگ و ملات و ادامه آن از بتن استفاده شده است . و برای حفاظت از لایه ایزوگام ، دیوار 20 سانتی متری ایجاد گردیده است . و در داخل مخزن سد از مصالح گراولی استفاده شده است .
از سدهای زیرزمینی خارجی نیز می توان به موارد زیر به صورت فهرست وار اشاره کرد .
منطقه ساحلی واقع در شاخ آفریقا – جزایر و مناطق ساحلی کشور ژاپن – جزیره میاکو در جنوب غربی ژاپن – جزیره ناکاجیمای ژاپن- نواحی مرکزی کشور تانزانیا- مناطق خشک و نیمه خشک شمال و شمال غرب تبت در کشور چین – جزیره ساحلی فاکت در جنوب تایلند – و موارد دیگر....
 
معایب سدهای زیر زمینی :
از آنجا که ایده ها و پروژه ها و مصنوعات دست بشر هیچگاه حسن کامل نداشته و عاری از عیب نیز نبوده است سدهای زیر زمینی نیز از این امر مستسنی نیستند . و دارای معایب می باشند . از جمله معایب سدهای زیرزمینی می توان به موارد زیر اشاره کرد :
1-      حجم آب کمتری را در مخزن خود ذخیره می نماید .
2-      تخمین صحیح آب ذخیره شده و قابل برداشت بسیار مشکل است و به عوامل متعددی بستگی دارد .
3-   در این نوع سدها به علت غیر قابل رویت بودن کار،کنترل عملیات اجرایی،کنترل کیفیت ساخت دیواره اب بند و همچنین کنترل آبگذاری از مرزها بسیار مشکل می باشد . و نیاز به دقت و مطالعه زیادی دارد .
4-   در صورتی که عمق بدنه سد از 70 متر بیشتر باشد پروژه از لحاظ اجرایی و تهیه دستگاه حفاری مناسب و مسائل اقتصادی با مشکل مواجه خواهد شد .
در مقایسه محاسن و معایب سدهای زیر زمینی به وضوح می بینیم که محاسن سدهای زیرزمینی نسبت به معایب ان بسیار چشمگیر تر است . با استفاده از سدهای زیر زمینی می توان با توجه به شرایط محلی امکان استفاده از منابع آب زیرزمینی راتا حدود 30 درصد افزایش داد که این میزان افزایش به خصوص در مناطق خشک رقم قابل ملاحظه ای بوده و می تواند تأثیر بسزایی در منطقه به خصوص در مواقع بحران بگذارد .
 
نتیجه گیری:
سدهای زیر زمینی با توجه به هزینه های پایین ، روش ساخت آسان ، ذخیره اب بهداشتی ، و مزایایی بسیاری که نسبت به سدهای سطحی دارند . و به خصوص با توجه به آب و هوای خشک و نیمه خشک ایران می توانند یک روش مقرون به صرفه و ساده برای استفاده از آبهای زیرزمینی باشند . امید است با صرف هزینه های زیاد در بخش سد سازی در کشور ما  ساخت این گونه سدها نیز پیش از پیش مد نظر قرار گیرد . و ما که در بخش استفاده از ابهای زیرزمینی در دنیا پیش تاز بوده ایم و در حال حاضر نیز یکی از بزرگترین سد سازان دنیا هستیم در این زمینه نیز گوی سبقت را از سایر کشورها ربوده و پیش تاز باشیم .
 
منابع و مراجع
1-      ایران ابر قدرت تاریخ مهندسی آب در جهان نوشته دکتر کامران امامی
2-   اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشک سالی ، جهد دانشگاهی استان کرمان 9و10 اسفند 79
3-      شرکت سابیر ( وزارت نیرو) سدهای زیرزمینی راهی به سوی توسعه منابع آب ، مهندس علی بهرنگی
4-      سد زیرزمینی یک تکنولوژی جدید توسعه منابع آب زیرزمینی ،منابع آب منطقه ای اصفهان
5-      تغذیه مصنوعی با استفاده از سدهای زیرزمینی ، دکتر y-c-Reitzer
6-      سد خاکی زیرزمینی کهنوج ، محمدرضا امینی زاده برزجانی ، جهاد کشاورزی استان کرمان
7-      نخستین همایش آبخیزداری و مدیریت استحصال آب ، محمد محرابی ، بوشهر ، بهمن 1380
8-      سدهای زیرزمینی ، نوشته آ-ک-نلسون ، ترجمه مهندس باقر یزدانی – انتشارات دانشگاه اصفهان
9-      www.civilica.com
10-  www.unu.edu      
یزدفردا       
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم مرداد 1387ساعت 20:29  توسط ایمان باقری   | 

کاراموزی

 

پروژه دبستان پنج كلاسه فسا كه اينجانب در آن مشغول بوده ام در زميني حدود 2250 متر مربع ساخته شد كه با نظر مهندسين اين ابعاد براي محوطه قابل تغيير بود..كل زير بناي پروژه درحدود 787.57 متر مربع مي باشد.فونداسيون اين سازه به صورت نواري و اسكلت ساختمان قاب بتني و سقف آن به صورت تيرچه بلوك است.كه اين پروژه در تاريخ فروردين 86 اغاز به كار كرده و در پيش بيني انجام شده در اسفندماه 86 نيز پايان مي يابد

لازم به ذكر است كه طراحي اين سازه بر عهده مهندس جوادي و نظارت آن به عهده دستگاه زير انجام ميشود:

مهندس كجباف والا : ناظر عاليه

مهندس وحيدزاده : ناظر مقيم

مهندس طهماسبي : ناظر تاسيسات

كارشناس سازه : منصور جوهري پور

كنترول نهايي: محمد رضا اژدران

كارفرما : اداره نوسازي ، توسعه ، و تجهيز مدارس استان خوزستان

 

 

 

 

 

 

در آخر اين مجموعه را تقديم مي كنم به تمام اساتيد مسيحادم كه دم پاكشان همواره افسون واحيا دانشجويان و فرهيختگان بوده جناب آقاي مهندس باز افكن و نيز تمام كساني كه به نوعي در گرد آوري اين مجموعه من را ياري نموده اند .

 

با تشكر باقری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اينجانب گزارش كاراموزي خود را در 4 مرحله باموضوع اجراي سازه اي ساختمان بتن آرمه اراثه داده ام:

1 .آشنايي كلي با مکان كار اموزي :كه در آن به مكان كار اموزي و شرح مختصري از سازمان پرداخته ام كه در مقدمه آورده شده.

2 .كلياتي از ساختمان و اجراي آن

3 .شرح كاملي از آنچه در اين پروژه اجرا شده

و در آخر ضميمه كه اختصاص به عكس هايي دارد كه در مدت كار آموزي گرفته شده است.

4 .پیشنهادات و انتقادات

 

 

ارزيابي بخش هاي مرتبط با رشته علمي كارآموز :

كليات ساختمان :

بدرستي قدمت استفاده بشر از سرپناه ويا به طور کلي به مفهوم امروزي قدمت استفاده بشر از مسکن معلوم نيست ولي تقريباً آن را مي توان همزمان با پيدايش بشريت دانست،زيرا چنين گمان مي رود که بشر از همان ابتدا براي مصون ماندن از برف و باران و سرما و گرما و حمله حيوانات و همچنين حمله ساير اقوام به غار ها پناه برده و اين غارها را مي توان اولين محل سکونت براي بشر دانست و از آن زمان تاکنون انسانها هميشه به فکر آن بوده اند که مسکني راحتتر و بهتر براي خود تهيه نمايند .

در قرون اخير که رشد جمعيت در دنيا و به طور چمشگيري رو به ازدياد نهاد و بشر از لحاظ علمي و فني مشکلات بسياري را حل نمود در ساختن مسکن نيز مانند ساير امور تحولات عمده اي به وجود آورد و ديگر ساختن خانه هاي تک واحدي جوابگوي احتياجات جوامع بشري نبوده و به همين علت سيستم خانه سازي به کلي دگرگون شده و استفاده از مصالح مقاوم نيز مانند فولاد و سيمان در ساختمان رايج گرديد و در اثر دسترسي به اين مصالح و امکانات ديگر ، گسترش شهرها از افقي به عمودي تبديل شد و امر آپارتمان سازي در ساختمانهاي چند طبقه متداول گرديد.

انواع ساختمان از لحاظ مصالح مصرفي :

1 - ساختمانهاي بتني:

ساختمان بتني ساختماني است که بر روي اسکلت اصلي آن از بتن آرمه (سيمان،شن،ماسه و فولاد به صورت ميلگرد ساده و يا آجدار )استفاده شده باشد.

2 - ساختمانهاي فلزي:

در اين نوع ساختمانها براي ساختن ستونها و پلها از پروفيلهاي فولادي استفاده مي شود.

3 - ساختمانهاي آجري:

براي ساختمانهاي کوچک که از چهار طبقه تجاوز نمي نمايند مي توان از اين نوع ساختمان استفاده نمود.

4 - ساختمانهاي خشتي و گلي:

اين نوع ساختمانها در شهرها به علت گراني زمين کمتر ساخته مي شود و بيشتر در روستاههاي دور که دسترسي مصالح ساختماني مشکل تر است مورد استفاده قرار مي گيرد.

انواع ساختمان از لحاظ کاربرد

ساختمانها از لحاظ کاربرد به انواع ساختمانهاي مسکوني،اداري،بيمارستانها،انبارها،مدارس و مکانهاي عمومي مانند باشگاهها و ورزشگاهها و غيره تقسيم مي شود.

مراحل عمومی اجرای ساختمان :

بازديد زمين و ريشه کني

قبل از شروع هر نوع عمليات ساختماني بايد زمين محل ساختمان بازديد شده و وضعيت و فاصله آن نسبت به خيابانها و جاده هاي اطراف مورد بازرسي قرار گرفت و همچنين پستي و بلندي زمين با توجه به نقشه ساختمان مورد بازديد قرار گيرد.

 

 

پياده کردن نقشه :

براي پياده کردن نقشه ساختمانهاي مهم معمولاً از دوربينهاي نقشه برداري استفاده مي شود ولي براي پياده کردن نقشه ساختمانهاي معمولي و کوچک از متر و ريسمان بنايي که به آن ريسمانکار هم مي گويند استفاده مي گردد.براي پياده کردن نقشه با متر و ريسمان کار ابتدا بايد محل کلي ساختمان را روي زمين مشخص نمود و بعد با کشيدن ريسمان در يکي از امتدادهاي تعيين شده و ريختن گچ يکي از خطوط اصلي ساختمان تعيين شود. بعد خط ديگر ساختمان را که معمولاً عمود بر خط اول مي باشد با استفاده از خاصيت قضيه فيثاغورث رسم مي کنيم.معمولاًدر اصطلاح بنايي استفاده از اين روش را 5و4و3 مي گويند.زيرا در اين طريق معمولاً اضلاع مثلث 3متر و4متر و وتر مثلث 5 متر است و براي مکانهاي کوچکتر يا بزرگتر مي توان از مضربهاي اين اعداد استفاده نمود. كه با توجه به همين قضيه فيثاقورث نقشه دبستان توسط معمار بر روي زمين پياده گرديد . براي پياده كردن بعد از اينكه خط تراز مبنا توسط مهندسين مشخص گرديد رپريا يك نقطه مبنا كه در زير اشاره شده است به ارتفاع خاص يا نشانه گذاري خاص بر روي زمين و يا محوطه اطراف براي بهتر و سريعتر پياده كردن نقشه اجرا شد . و سپس ايجاد پلان بر روي زمين با گچ ريخته شد. (شكل شماره 1)

 

 

رپر :

با توجه به اينکه هر نقطه از ساختمان نسبت به سطح زمين داراي ارتفاع معيني مي باشد که بايد در طول مدت اجرا در هر زمان قابل کنترل باشد .براي جلوگيري از اشتباه قطعه بتني با ابعاد دلخواه (مثلا"40*40 با ارتفاع 20سانتي متر )دز نقطه اي دورتر از محل ساختمان مي سازند به طوري که در موقع گودبرداري و يا پي کني به آن آسيب نرسد و در طول مدت ساختمان تمام ارتفاعات را با آن مي سنجند به اين قطعه بتني اصطلاحا" رپر مي گويند.در بعضي از ساخنمانهاي کوچکتر روي اولين قسمتي که ساخته مي شود(مانند اولين ستون)علامتي مي گذارند و بقيه ارتفاعات را نسبت به آن مي سنجند.

گود برداري

بعد از پياده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گودبرداري مي نمايند .گودبرداري براي آن قسمت از ساختمان انجام مي شود که در طبقات پايين تر از کف طبيعي زمين ساخته مي شود مانند موتور خانه و انبارها و پارکينگها و غيره. كه پروژه دبستان ايزد به خاطر اينكه پلان آن فاقد فضاي هاي اين چنين بود نيازي به گود برداري نداشت .

روشهاي پايداري گود برداريها

عمليات حفاري و گود برداري در مجاورت ساختمانهاي موجود در صورت عدم رعايت نکات ايمني و فني باعث ايجاد صدمات غير قابل جبران مي شود.مسئوليت اين آسيب به عهده عوامل اجرايي سازه مي باشد بنابراين در هنگام احداث سازه ها به اولين مساله اي که برخورد خواهيد کرد مساله گودبرداري براي ساختن سازه مي باشد به همين لحاظ دانستن نکاتي در رابطه با ايمني ساختمانهاي مجاور در هنگام گودبرداري لازم و ضروري مي باشد.پايداري جداره هاي خاکبرداري شده به کمک سازه هاي نگهبان موقت انجام مي شود.براي انجام اين کار روشهاي مختلف موجود مي باشد اما متداولترين روش، روش خرپا مي باشد.

روش خرپا :

در اين روش مهاربندي جداره هاي گود توسط خرپاهاي فلزي انجام مي گيرد اين کار در فواصل مختلف و مناسب انجام مي گيرد. به خاطر استفاده زياد از اين روش ،در زير عمليات اجرايي آن به صورت گام به گام توضيح داده خواهد شد.

1-اگر در مجاورت زمين مورد نظر ما سازه اي وجود نداشته باشد مي توانيم بدون نگراني تا عمق 5/1-0/2 متر گودبرداري سرتاسري نموده و سپس مراحل بعدي را اجرا نماييم.

اما اگر در اطراف محل گودبرداري سازه اي چند طبقه و بخصوص در مرز گودبرداري وجود داشته باشد به خاطر رعايت حاشيه ايمني گودبرداري انجام نمي شود.

2 - قبل از گودبرداري در اين مرحله در پيرامون پلان گودبرداري چاههايي به قطر 80-100 سانتي متر به فواصل 3-5 متر روي پلان پياده مي شود.به طوري که مطمئن شويم محل اين چاهکها با ستونها در هنگام اجرا تداخل نداشته باشد.سپس اين چاهکها به عمق H+h حفاري مي شود.که در آن Hعمق گودبرداري تا زير بتن مگر و h عمق لازم براي اجراي شمع بتني درجا زير عضو قائم خرپا مي باشد.توصيه مي شود که به خاطر مسائل ايمني اولا" حفر چاهکها به صورت يک در ميان انجام شود و ثانيا" در صورت وجود عمق زياد حتما" براي ديواره هاي چاهک دوز گزاري شود تا از ريزش ديواره چاه جلوگيري شود.

پي کني :

دلايل اصلي پي کني:

1-دسترسي به زمين بکر

2-براي محافظت از پايه ساختمان

 

ابعاد پي

عرض و طول و عمق پي ها کاملاً بستگي به وزن ساختمان و قدرت تحمل خاک محل ساختمان دارد.

 

انواع پي ها :

1-پي نقطه اي :

2-پي نواري :

3-پي عمومي :

كه براي حفر پي پروژه با توجه به حجم عمليات پي كني وهمچنين عمق آن اقدام به پي كني با استفاده از دستگاه مكانيكي شد (عكس4.3.2) ، چون اطراف زمين به خاطر وجود آبهاي سطحي در چند صد متري و يا اينكه سطح آب زير زميني منطقه احتمالاً بالا بود آب در كانال حفر شده ظاهر گرديد و بعد از چند روز در زمين فرو رفت وجالب تر اينكه وقتي پي كني كاملاً آماده و توسط كارگران براي سنگ كاري محيا شد بارندگي باعث پر شدن پي هاي حفر شده گرديد كه خود مشكلات زيادي به همراه داشت وتخليه آب موجود ونيز آماده كردن آن وقت زيادي صرف شد (عكس6.5).

شفته ريزي و سنگ كاري :

مرحله بعدي ساخت دبستان ايزد اجراي شفته ريزي و سنگ كاري بود كه مهندسين و ناظرانخاك محل مناسب مشخص داده نشدو نا چارا ملات شفته از كوپال استفده شد كه مناسب شن دار (كوپال) استفاده گرديد.عكسهايي (9.8.7)

ارتفاع ملات شفته آهك در داخل پي هاي حفر شده معمولا مي بايست cm20 طبق قرارداد باشد كه به خاطر خاكبرداري زياد و دستگاه مكانيكي در قسمتي از پي حدود cm 50 شفته ريزي نيز به چشم مي خورد چون ملات شفته در داخل پي درست و مخلوط مي شود امكان اينكه آهكها كاملا شكفته نشود وجود داشت.

بعد از اتمام مرحله ي شفته ريزي اقدام به سنگ كاري بر روي ملات شفته آهك در داخل پي شد . سنگ آن منطقه مناسب نبود و از 150 كيلومتري محل احداث سنگ بارگيري و سپس براي اجرا تخليه گرديدكه خود مشكلات زيادي از جمله وقفه و عدم پيشرفت سريع كار را به همراه داشت .عكس (10)

سنگ كاري بر روي ملات شفته با استفاده از ملات سيمان انجام گرفت كه حدودا به ارتفاع 70-60 سانتيمتر سنگ كاري در داخل پي اجرا گرديد. عكس (11)

سپس بعد از رسيدن به ارتفاع مورد نظر يك لايه ي بتن يا نظافت بر روي سنگ كاري صورت گرفت . عكس (12)

و بدين وسيله ترتيب سطح مقاوم و مناسب براي اجراي پس براي ساختمانصورت گرفت.

بتن مگر روي سنگ كاري :

بتن مگريا همان بتن نظافت معمولا براي اينكه سطح كار را تميز و يا اينكه تراز نمائيم از بتن مگر يا بتن لاغر به ضخامت cm10استفاده مي شود. عكس(14.13)

روي تمام قسمت سنگ كاري كه قبلا انجام داده ايم را بتن مگر كار مي كنيم تا بتوان سطح مناسبي را براي بتن ريزي شناژها و همچنين براي كف قالبهابدست آورد

قالب ها :

براي احداث يک سازه بتن آرمه بايد بتن خميري در قالبهايي ريخته شود تا پس از پر کردن تمام حجم قالبها و سفت شدن ،به شکل لازم در آيد.از مهمترين گامها در احداث سازه هاي بتني ، انجام قالب بندي است.

پس از استقرار قالبها در محل مربوطه بايد از آنهاکاملا"بازديد نموده ودرزهايي که احتمالا" باعث بيرون زدن شيره بتن خواهد شد گرفته شود.

پايداري از مهمترين خصوصياتي است که بايد در قالب بندي رعايت شود.

راههاي جلو گيري از چسبيدن قالب به بتن:

1-استعمال مايعي که جدار قالب را روغني کند.

2-استعمال رزين يا روغن جلا.

3-استعمال مواد تاخير کننده بر روي جدار براي جلو گيري از هيدراتاسيون لايه نازکي از بتن مجاور قالب.

4-استفاده از پوششهايي سخت و کاملا" صاف از قبيل قالبهاي فايبر گلاس و يا پلاستيکي.

انواع مصالح قالب :

1-قالب آجري:

اين نوع قالب براي شالوده ها و ديوارهاي حائل مجاور خاک مورد استفاده قرار مي گيرد براي اجرا بسته به ارتفاع بتن در قالب و نيز نيروهاي وارده ،يک ديوار 11 يا 22 سانتي متري احداث مي شود.

2-قالب چوبي:

اين مصالح براي تمام کارهاي قالب بندي از درست کردن قاب قالب تا جدار آن و پايه هاي اطمينان مورد استفاده قرار مي گيرد.

3-قالب فولادي:

در مواردي که حجم کار زياد و تنوع سطوح و ابعاد کم باشد ،استفاده از قالبهاي فولادي کاملا" به صرفه خواهد بود.

4-قالب آلومنيومي:

آلومنيوم به دليل سبکي و سهولت حمل روز به روز کاربرد بيشتري در ساخت قالب به دست مي آورد .

5-قالب فايبر گلاس:

براي استفاده از اين قالبها بايد هزينه اوليه نسبتا" زيادي را براي درست کردن قالب فولادي لازم متقبل شد ولي هزينه خود مصالح فايبر گلاس که شکل قالب را به خود مي گيرند نسبتا" کم بوده که در صورت ساخت تعداد زيادي صفحه فايبر گلاس سرشکن مي گردد.

همانطوركه گفته شد قالبهاي مختلف براي بتن ريزي وجود داردكه پروژه مذكور براي بتن ريزي كف از قالب آجري استفاده شد. معمولا قالب آجري به ضخامت cm 10 و به ارتفاع حدود cm 60 اجرا گرديد.

قالبهاي آجري در موقع بتن ريزي به خاطر اينكه شيده ي بتن را مي مكد يا اينكه از بتن بندهاي آن ممكن است شيده ي بتن خارج شود معمولا از نايلوناستفاده كرد و سپس بتن ريزي مي نمائيد. عكس(16.15) كه قالب آجري در حال اجرا را نشان مي دهد .

يكي از عوامل مهم مهار كردن قالب در هنگام بتن ريزي مي باشد كه در اين پروژه به همين خاطر در پشت قالبها را با استفاده از خاك محل كه قبلا كنده بود در پشت آنها ريخته و تا بتوان بدنه قالبها را در مقابل فشاري كه هنگام ريختن بتن به آنها وارد مي شود محافظت نمود و مانع از فروريختن و يا حركت كردن جانبي آن گردد. عكس (17) نمونه اي از همچنين مهار بندي را نشان مي دهد.

عكس شماره ي 18تقريبا نماي كلي را از قالب آجري را نشان مي دهد

آرماتوربندی (تصوير 19)

هدف از به کار بردن فولاد درقطعات بتني :

بتن جسمي شکننده است که در مقابل نيروهاي فشاري،مقاومتي در خور پسند دارد، اما مقاومت آن در مقابل نيروهاي کششي ناچيز است وبه همين دليل ، در محاسبات بتن آرمه ،اين مقاومت در نظر گرفته نمي شود.مقاومت بتن درمقابل نيروهاي برشي،تقريبا"مقاومت فشاري آن در نظر گرفته مي شود.با توجه به اينکه قطعات بتني ،توما"تحت تاثيرانواع نيروهاي فشاري،برشي و کششي قرار مي گيرند،لازم است قطعات بتني،براي مقاومت کافي در مقابل اين نيروها ،با عناصر مناسبي مسلح گردند.با در نظر گرفتن مشخصات فيزيکي مواد مختلف ،فولاد با داشتن ضريب انبساط طولي 000012/0-که تقريبا"با ضريب انبساط طولي بتن (00001/0الي000015/0)برابر است ؛همچنين مناسب بودن ضريب ارتجاعي بتن و محاسن ديگر از قبيل فراواني،شکل پذيري و غيره،مناسبترين عنصر براي اين منظور است.فولاد بيشتر به صورت انواع ميلگرد همراه با بتن ،بتن آرمه (بتن مسلح)را تشکيل مي دهد.

2-6-10-2 موارد استفاده از ميلگردها درتير بتني

الف)تحمل نيروهاي کششي:يک تير تخت بتني يک دهانه را قبل از بارگذاري مشاهده مي کنيد. در وسط اين تير محوري است که به آن ((تار مياني ))يا تار خنثي مي گويند. پس از بارگذاري تار خنثي نه فشرده مي شود و نه کشيده ، اما لايه هاي بتن بالاي تار خنثي فشرده مي شوند.اين لايه ها هرچه از تار خنثي دورتر باشند، فشرده تر و لايه هاي زير تار خنثي کشيده مي شوند. هر قدر اين لايه ها از تار خنثي دورتر باشند، بيشتر کشيده مي شوند، بدين ترتيب، مشخص مي شود که در تير ساده يک دهانه، پس از بارگذاري ، حداکثر کشش در ناحيه وسط تير در زير تار خنثي و در پايين ترين لايه تير به وجود مي آيد؛ بنابرين، لازم است در سطح زيرين بتن، ميلگردهايي براي تحمل نيروهاي کششي قرار گيرند.

سطح مقطع اين ميلگردها با توجه به مقدار نيروي کششي وارد بر هر ناحيه محاسبه مي شود و به همين دليل ،ممکن است ميلگردهاي کششي وسط دهانه ،از ميلگردهاي کششي در نزديک تکيه گاهها که نيروي کششي کمتري وجود دارد،بيشتر باشد.

ب)تحمل نيروهاي فشاري:

با توجه به مقاومت خوب بتن در مقابل فشار ،اکثراًکليه نيروهاي فشاري ،به وسيله بتن تحمل مي شود.در تير يک دهانه در بالاي ناحيه بالاي تار خنثي ،حداقل ميلگردهاي فشاري بر اساس استاندارد مربوط بدون محاسبه قرار داده مي شود.

بعضي اوقات ممکن است سطح بتن بتنهايي قادر به تحمل نيروهاي فشاري نباشد يا اينکه بنا به ضرورت لازم باشد ابعاد بتن کوچک انتخاب شود ؛در اين صورت، قسمتي از نيروهاي فشاري ،به وسيله ميلگردهاي فشاري تحمل مي شود.اين ميلگردها در ناحيه فشاري (نزديک سطح آزاد بتن)قرار مي گيرند و سطح مقطع آنها در مقاطع مختلف تير،بر اساس محاسبه تعيين مي شود.

بايد توجه داشت که در تير يک دهانه ساده ،ناحيه کشش و فشار،به گونه اي است که ذکر آن رفت ،اما شکل خم شدن تيرها با شرايط ديگر،ممکن است تغيير کند.

بر اثر بار وارده از بالا ،تير در قسمت پايين وسط دهانه کشيده ودر قسمت بالا فشرده مي شود ،اما بر روي تکيه گاه به عکس ،تير در قسمت فوقاني کشيده و در قسمت تحتاني فشرده مي شود.

با عنايت به مطالب مذکور ،گاهي نياز است که در مقاطع مختلف قطعات بتني ،مقدار ميلگردها تغيير کند (متناسب با نيروي کششي وارد بر هر مقطع تير).اين تغييرات گاهي با کم و زياد کردن ميلگردها ي راستا (سيتکا)و در مواردي ،با تغيير محل يک ميلگرد از پايين به بالا يا از بالا به پايين ،تامين مي شود.

به ميلگردهايي که بنا به نياز خميده مي شوند و تغيير مسير مي دهند ،(اتکا)گفته مي شود.

ج)تحمل نيروهاي برشي:

اگر نيروي برشي واردبر سطح قطعه بتني بيشتر از مقاومت برشي بتن باشد ،مطابق شکل ترکهايي در تير بتني ايجاد مي شود که با زاويه حدود 45 درجه ،تار خنثي را قطع مي کنند و در نهايت ممکن است موجب بريده شدن قطعه بتني شود.در شکل 9چگونگي برش ،ناشي از نيروي برشي زياد را ملاحضه مي کنيد.در مواقعي که بتن نتواند از به وجود آمدن اين برش جلوگيري کند ،بايد از ميلگردهايي با فرم مناسب براي مقابله با برش استفاده شود.

براي مقابله بابرش احتمالي ،دو فرم ميلگرد مناسب است:

الف) ميلگرد مقاوم ،عمود بر خط برش احتمالي در نظر گرفته مي شود .اين مقاومت ،به وسيله اتکاي تکي يا مرکب تامين مي شود.

ب)ميلگرد مقاوم ،به صورت قائم در تير بتني قرار مي گيرد.

اين عنصر مقاوم ((خاموت)) ناميده مي شود.

خاموت :

خاموتها ميلگردهاي شکل گرفته اي هستند که در تير به صورت قام قرار مي گيرند.معمولا" خاموتها را شکل مقطع تير مي سازند و ضمن اينکه در مقابل نيروهاي برشي وارد آمده مقاومت مي کنند،ميلگردهاي فشاري و کششي را در جاي خود نگه مي دارند.براساس آيين نامه هاي بتن آرمه ،حد اقل قطر و فاصله خاموتها مشخص مي شود،اما براي مقاومت در مقابل نيروهاي برشي ،تعداد و قطر ميلگردها بايد دقيقا"محاسبه شوند.با توجه به اينکه در تير بتني ،حداکثر نيروي برشي ،در نزديکي تکيه گاهها ايجادمي شود ،قطر خاموتها را بيشتر و فاصله آنها را کمتر از نواحي ديگر در نظر مي گيرند.در قسمتهاي دورتر تکيه گاهها ،حداقل آيين نامه اي را به کار مي برند

انواع ميلگردهاي مورد مصرف در بتن :

ميلگردها با توجه به نوع آلياژ وشکل ظاهري،انواع مختلفي دارند که در ايران براي مصرف در بتن ،از 3نوع آن در قطرهاي مختلف استفاده مي کنند.

1 -ميلگردهاي نرمه با مقطع دايره و سطح کاملا" صاف که صطلاحا"به آن ،(ميلگرد ساده) مي گويند.

2 -ميلگردهاي آجدار و آجدار تابيده(TOR)با دو آلياژسخت و نيمه سخت موجود است.

3 -براي بتنهاي پيش تنيده و پس تنيده ،از کابلهاي فولادي (سيم بکسل) با تنشهاي بسيار بالا استفاده مي کنند.

تميز کردن ميلگردها

چون چسبندگي مناسب بين فولاد وبتن از عوامل ﻣﺆثر در مقاومت بتن مسلح است ، بايد ميلگردهايي که در بتن مسلح به کار مي روند ، تميز و عاري از گل ، روغن ، زنگ زدگي ، پوسته ، خو ردگي يا ساير پوششهاي غير فلزي باشند.

براي تميز کردن زنگ از سطح ميلگرد از برس سيمي ، سندبلاست استفاده کرد.

پوشش بتن روي ميلگردهاي فولادي

چون ميلگردهاي فولادي به عوامل خورنده جوي (رطوبت و رطوبتهاي اسيدي)بسيار حساس هستند ؛بنابراين ،بايد با پوشش کافي بتن روي آنها ،از زنگ زدگي آنها جلوگيري کرد؛همچنين چون فولاد در برابر آتش سوزي ، از مقاومت خوبي برخوردار نيست ، در زمان آتش سوزي، پوشش بتن ، محافظ مناسبي براي فولاد است.پوشش بتن روي ميلگردها برابر است با فاصله بين رويه ميلگردها تا نزديکترين سطح آزاد بتن. ضخامت پوشش بتني محافظ ميلگردها، متناسب با نوع وضعيت محيط ،کيفيت بتن و نوع قطعه مورد نظر ، بوسيله طراح ساختمان تعيين و در نقشه هاي اجرايي مشخص مي شود.

 

فاصله نگهدارها

پروژه دبستان پنج كلاسه فسا كه اينجانب در آن مشغول بوده ام در زميني حدود 2250 متر مربع ساخته شد كه با نظر مهندسين اين ابعاد براي محوطه قابل تغيير بود..كل زير بناي پروژه درحدود 787.57 متر مربع مي باشد.فونداسيون اين سازه به صورت نواري و اسكلت ساختمان قاب بتني و سقف آن به صورت تيرچه بلوك است.كه اين پروژه در تاريخ فروردين 86 اغاز به كار كرده و در پيش بيني انجام شده در اسفندماه 86 نيز پايان مي يابد

لازم به ذكر است كه طراحي اين سازه بر عهده مهندس جوادي و نظارت آن به عهده دستگاه زير انجام ميشود:

مهندس كجباف والا : ناظر عاليه

مهندس وحيدزاده : ناظر مقيم

مهندس طهماسبي : ناظر تاسيسات

كارشناس سازه : منصور جوهري پور

كنترول نهايي: محمد رضا اژدران

كارفرما : اداره نوسازي ، توسعه ، و تجهيز مدارس استان خوزستان

 

 

 

 

 

 

در آخر اين مجموعه را تقديم مي كنم به تمام اساتيد مسيحادم كه دم پاكشان همواره افسون واحيا دانشجويان و فرهيختگان بوده جناب آقاي مهندس باز افكن و نيز تمام كساني كه به نوعي در گرد آوري اين مجموعه من را ياري نموده اند .

 

با تشكر باقری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اينجانب گزارش كاراموزي خود را در 4 مرحله باموضوع اجراي سازه اي ساختمان بتن آرمه اراثه داده ام:

1 .آشنايي كلي با مکان كار اموزي :كه در آن به مكان كار اموزي و شرح مختصري از سازمان پرداخته ام كه در مقدمه آورده شده.

2 .كلياتي از ساختمان و اجراي آن

3 .شرح كاملي از آنچه در اين پروژه اجرا شده

و در آخر ضميمه كه اختصاص به عكس هايي دارد كه در مدت كار آموزي گرفته شده است.

4 .پیشنهادات و انتقادات

 

 

ارزيابي بخش هاي مرتبط با رشته علمي كارآموز :

كليات ساختمان :

بدرستي قدمت استفاده بشر از سرپناه ويا به طور کلي به مفهوم امروزي قدمت استفاده بشر از مسکن معلوم نيست ولي تقريباً آن را مي توان همزمان با پيدايش بشريت دانست،زيرا چنين گمان مي رود که بشر از همان ابتدا براي مصون ماندن از برف و باران و سرما و گرما و حمله حيوانات و همچنين حمله ساير اقوام به غار ها پناه برده و اين غارها را مي توان اولين محل سکونت براي بشر دانست و از آن زمان تاکنون انسانها هميشه به فکر آن بوده اند که مسکني راحتتر و بهتر براي خود تهيه نمايند .

در قرون اخير که رشد جمعيت در دنيا و به طور چمشگيري رو به ازدياد نهاد و بشر از لحاظ علمي و فني مشکلات بسياري را حل نمود در ساختن مسکن نيز مانند ساير امور تحولات عمده اي به وجود آورد و ديگر ساختن خانه هاي تک واحدي جوابگوي احتياجات جوامع بشري نبوده و به همين علت سيستم خانه سازي به کلي دگرگون شده و استفاده از مصالح مقاوم نيز مانند فولاد و سيمان در ساختمان رايج گرديد و در اثر دسترسي به اين مصالح و امکانات ديگر ، گسترش شهرها از افقي به عمودي تبديل شد و امر آپارتمان سازي در ساختمانهاي چند طبقه متداول گرديد.

انواع ساختمان از لحاظ مصالح مصرفي :

1 - ساختمانهاي بتني:

ساختمان بتني ساختماني است که بر روي اسکلت اصلي آن از بتن آرمه (سيمان،شن،ماسه و فولاد به صورت ميلگرد ساده و يا آجدار )استفاده شده باشد.

2 - ساختمانهاي فلزي:

در اين نوع ساختمانها براي ساختن ستونها و پلها از پروفيلهاي فولادي استفاده مي شود.

3 - ساختمانهاي آجري:

براي ساختمانهاي کوچک که از چهار طبقه تجاوز نمي نمايند مي توان از اين نوع ساختمان استفاده نمود.

4 - ساختمانهاي خشتي و گلي:

اين نوع ساختمانها در شهرها به علت گراني زمين کمتر ساخته مي شود و بيشتر در روستاههاي دور که دسترسي مصالح ساختماني مشکل تر است مورد استفاده قرار مي گيرد.

انواع ساختمان از لحاظ کاربرد

ساختمانها از لحاظ کاربرد به انواع ساختمانهاي مسکوني،اداري،بيمارستانها،انبارها،مدارس و مکانهاي عمومي مانند باشگاهها و ورزشگاهها و غيره تقسيم مي شود.

مراحل عمومی اجرای ساختمان :

بازديد زمين و ريشه کني

قبل از شروع هر نوع عمليات ساختماني بايد زمين محل ساختمان بازديد شده و وضعيت و فاصله آن نسبت به خيابانها و جاده هاي اطراف مورد بازرسي قرار گرفت و همچنين پستي و بلندي زمين با توجه به نقشه ساختمان مورد بازديد قرار گيرد.

 

 

پياده کردن نقشه :

براي پياده کردن نقشه ساختمانهاي مهم معمولاً از دوربينهاي نقشه برداري استفاده مي شود ولي براي پياده کردن نقشه ساختمانهاي معمولي و کوچک از متر و ريسمان بنايي که به آن ريسمانکار هم مي گويند استفاده مي گردد.براي پياده کردن نقشه با متر و ريسمان کار ابتدا بايد محل کلي ساختمان را روي زمين مشخص نمود و بعد با کشيدن ريسمان در يکي از امتدادهاي تعيين شده و ريختن گچ يکي از خطوط اصلي ساختمان تعيين شود. بعد خط ديگر ساختمان را که معمولاً عمود بر خط اول مي باشد با استفاده از خاصيت قضيه فيثاغورث رسم مي کنيم.معمولاًدر اصطلاح بنايي استفاده از اين روش را 5و4و3 مي گويند.زيرا در اين طريق معمولاً اضلاع مثلث 3متر و4متر و وتر مثلث 5 متر است و براي مکانهاي کوچکتر يا بزرگتر مي توان از مضربهاي اين اعداد استفاده نمود. كه با توجه به همين قضيه فيثاقورث نقشه دبستان توسط معمار بر روي زمين پياده گرديد . براي پياده كردن بعد از اينكه خط تراز مبنا توسط مهندسين مشخص گرديد رپريا يك نقطه مبنا كه در زير اشاره شده است به ارتفاع خاص يا نشانه گذاري خاص بر روي زمين و يا محوطه اطراف براي بهتر و سريعتر پياده كردن نقشه اجرا شد . و سپس ايجاد پلان بر روي زمين با گچ ريخته شد. (شكل شماره 1)

 

 

رپر :

با توجه به اينکه هر نقطه از ساختمان نسبت به سطح زمين داراي ارتفاع معيني مي باشد که بايد در طول مدت اجرا در هر زمان قابل کنترل باشد .براي جلوگيري از اشتباه قطعه بتني با ابعاد دلخواه (مثلا"40*40 با ارتفاع 20سانتي متر )دز نقطه اي دورتر از محل ساختمان مي سازند به طوري که در موقع گودبرداري و يا پي کني به آن آسيب نرسد و در طول مدت ساختمان تمام ارتفاعات را با آن مي سنجند به اين قطعه بتني اصطلاحا" رپر مي گويند.در بعضي از ساخنمانهاي کوچکتر روي اولين قسمتي که ساخته مي شود(مانند اولين ستون)علامتي مي گذارند و بقيه ارتفاعات را نسبت به آن مي سنجند.

گود برداري

بعد از پياده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گودبرداري مي نمايند .گودبرداري براي آن قسمت از ساختمان انجام مي شود که در طبقات پايين تر از کف طبيعي زمين ساخته مي شود مانند موتور خانه و انبارها و پارکينگها و غيره. كه پروژه دبستان ايزد به خاطر اينكه پلان آن فاقد فضاي هاي اين چنين بود نيازي به گود برداري نداشت .

روشهاي پايداري گود برداريها

عمليات حفاري و گود برداري در مجاورت ساختمانهاي موجود در صورت عدم رعايت نکات ايمني و فني باعث ايجاد صدمات غير قابل جبران مي شود.مسئوليت اين آسيب به عهده عوامل اجرايي سازه مي باشد بنابراين در هنگام احداث سازه ها به اولين مساله اي که برخورد خواهيد کرد مساله گودبرداري براي ساختن سازه مي باشد به همين لحاظ دانستن نکاتي در رابطه با ايمني ساختمانهاي مجاور در هنگام گودبرداري لازم و ضروري مي باشد.پايداري جداره هاي خاکبرداري شده به کمک سازه هاي نگهبان موقت انجام مي شود.براي انجام اين کار روشهاي مختلف موجود مي باشد اما متداولترين روش، روش خرپا مي باشد.

روش خرپا :

در اين روش مهاربندي جداره هاي گود توسط خرپاهاي فلزي انجام مي گيرد اين کار در فواصل مختلف و مناسب انجام مي گيرد. به خاطر استفاده زياد از اين روش ،در زير عمليات اجرايي آن به صورت گام به گام توضيح داده خواهد شد.

1-اگر در مجاورت زمين مورد نظر ما سازه اي وجود نداشته باشد مي توانيم بدون نگراني تا عمق 5/1-0/2 متر گودبرداري سرتاسري نموده و سپس مراحل بعدي را اجرا نماييم.

اما اگر در اطراف محل گودبرداري سازه اي چند طبقه و بخصوص در مرز گودبرداري وجود داشته باشد به خاطر رعايت حاشيه ايمني گودبرداري انجام نمي شود.

2 - قبل از گودبرداري در اين مرحله در پيرامون پلان گودبرداري چاههايي به قطر 80-100 سانتي متر به فواصل 3-5 متر روي پلان پياده مي شود.به طوري که مطمئن شويم محل اين چاهکها با ستونها در هنگام اجرا تداخل نداشته باشد.سپس اين چاهکها به عمق H+h حفاري مي شود.که در آن Hعمق گودبرداري تا زير بتن مگر و h عمق لازم براي اجراي شمع بتني درجا زير عضو قائم خرپا مي باشد.توصيه مي شود که به خاطر مسائل ايمني اولا" حفر چاهکها به صورت يک در ميان انجام شود و ثانيا" در صورت وجود عمق زياد حتما" براي ديواره هاي چاهک دوز گزاري شود تا از ريزش ديواره چاه جلوگيري شود.

پي کني :

دلايل اصلي پي کني:

1-دسترسي به زمين بکر

2-براي محافظت از پايه ساختمان

 

ابعاد پي

عرض و طول و عمق پي ها کاملاً بستگي به وزن ساختمان و قدرت تحمل خاک محل ساختمان دارد.

 

انواع پي ها :

1-پي نقطه اي :

2-پي نواري :

3-پي عمومي :

كه براي حفر پي پروژه با توجه به حجم عمليات پي كني وهمچنين عمق آن اقدام به پي كني با استفاده از دستگاه مكانيكي شد (عكس4.3.2) ، چون اطراف زمين به خاطر وجود آبهاي سطحي در چند صد متري و يا اينكه سطح آب زير زميني منطقه احتمالاً بالا بود آب در كانال حفر شده ظاهر گرديد و بعد از چند روز در زمين فرو رفت وجالب تر اينكه وقتي پي كني كاملاً آماده و توسط كارگران براي سنگ كاري محيا شد بارندگي باعث پر شدن پي هاي حفر شده گرديد كه خود مشكلات زيادي به همراه داشت وتخليه آب موجود ونيز آماده كردن آن وقت زيادي صرف شد (عكس6.5).

شفته ريزي و سنگ كاري :

مرحله بعدي ساخت دبستان ايزد اجراي شفته ريزي و سنگ كاري بود كه مهندسين و ناظرانخاك محل مناسب مشخص داده نشدو نا چارا ملات شفته از كوپال استفده شد كه مناسب شن دار (كوپال) استفاده گرديد.عكسهايي (9.8.7)

ارتفاع ملات شفته آهك در داخل پي هاي حفر شده معمولا مي بايست cm20 طبق قرارداد باشد كه به خاطر خاكبرداري زياد و دستگاه مكانيكي در قسمتي از پي حدود cm 50 شفته ريزي نيز به چشم مي خورد چون ملات شفته در داخل پي درست و مخلوط مي شود امكان اينكه آهكها كاملا شكفته نشود وجود داشت.

بعد از اتمام مرحله ي شفته ريزي اقدام به سنگ كاري بر روي ملات شفته آهك در داخل پي شد . سنگ آن منطقه مناسب نبود و از 150 كيلومتري محل احداث سنگ بارگيري و سپس براي اجرا تخليه گرديدكه خود مشكلات زيادي از جمله وقفه و عدم پيشرفت سريع كار را به همراه داشت .عكس (10)

سنگ كاري بر روي ملات شفته با استفاده از ملات سيمان انجام گرفت كه حدودا به ارتفاع 70-60 سانتيمتر سنگ كاري در داخل پي اجرا گرديد. عكس (11)

سپس بعد از رسيدن به ارتفاع مورد نظر يك لايه ي بتن يا نظافت بر روي سنگ كاري صورت گرفت . عكس (12)

و بدين وسيله ترتيب سطح مقاوم و مناسب براي اجراي پس براي ساختمانصورت گرفت.

بتن مگر روي سنگ كاري :

بتن مگريا همان بتن نظافت معمولا براي اينكه سطح كار را تميز و يا اينكه تراز نمائيم از بتن مگر يا بتن لاغر به ضخامت cm10استفاده مي شود. عكس(14.13)

روي تمام قسمت سنگ كاري كه قبلا انجام داده ايم را بتن مگر كار مي كنيم تا بتوان سطح مناسبي را براي بتن ريزي شناژها و همچنين براي كف قالبهابدست آورد

قالب ها :

براي احداث يک سازه بتن آرمه بايد بتن خميري در قالبهايي ريخته شود تا پس از پر کردن تمام حجم قالبها و سفت شدن ،به شکل لازم در آيد.از مهمترين گامها در احداث سازه هاي بتني ، انجام قالب بندي است.

پس از استقرار قالبها در محل مربوطه بايد از آنهاکاملا"بازديد نموده ودرزهايي که احتمالا" باعث بيرون زدن شيره بتن خواهد شد گرفته شود.

پايداري از مهمترين خصوصياتي است که بايد در قالب بندي رعايت شود.

راههاي جلو گيري از چسبيدن قالب به بتن:

1-استعمال مايعي که جدار قالب را روغني کند.

2-استعمال رزين يا روغن جلا.

3-استعمال مواد تاخير کننده بر روي جدار براي جلو گيري از هيدراتاسيون لايه نازکي از بتن مجاور قالب.

4-استفاده از پوششهايي سخت و کاملا" صاف از قبيل قالبهاي فايبر گلاس و يا پلاستيکي.

انواع مصالح قالب :

1-قالب آجري:

اين نوع قالب براي شالوده ها و ديوارهاي حائل مجاور خاک مورد استفاده قرار مي گيرد براي اجرا بسته به ارتفاع بتن در قالب و نيز نيروهاي وارده ،يک ديوار 11 يا 22 سانتي متري احداث مي شود.

2-قالب چوبي:

اين مصالح براي تمام کارهاي قالب بندي از درست کردن قاب قالب تا جدار آن و پايه هاي اطمينان مورد استفاده قرار مي گيرد.

3-قالب فولادي:

در مواردي که حجم کار زياد و تنوع سطوح و ابعاد کم باشد ،استفاده از قالبهاي فولادي کاملا" به صرفه خواهد بود.

4-قالب آلومنيومي:

آلومنيوم به دليل سبکي و سهولت حمل روز به روز کاربرد بيشتري در ساخت قالب به دست مي آورد .

5-قالب فايبر گلاس:

براي استفاده از اين قالبها بايد هزينه اوليه نسبتا" زيادي را براي درست کردن قالب فولادي لازم متقبل شد ولي هزينه خود مصالح فايبر گلاس که شکل قالب را به خود مي گيرند نسبتا" کم بوده که در صورت ساخت تعداد زيادي صفحه فايبر گلاس سرشکن مي گردد.

همانطوركه گفته شد قالبهاي مختلف براي بتن ريزي وجود داردكه پروژه مذكور براي بتن ريزي كف از قالب آجري استفاده شد. معمولا قالب آجري به ضخامت cm 10 و به ارتفاع حدود cm 60 اجرا گرديد.

قالبهاي آجري در موقع بتن ريزي به خاطر اينكه شيده ي بتن را مي مكد يا اينكه از بتن بندهاي آن ممكن است شيده ي بتن خارج شود معمولا از نايلوناستفاده كرد و سپس بتن ريزي مي نمائيد. عكس(16.15) كه قالب آجري در حال اجرا را نشان مي دهد .

يكي از عوامل مهم مهار كردن قالب در هنگام بتن ريزي مي باشد كه در اين پروژه به همين خاطر در پشت قالبها را با استفاده از خاك محل كه قبلا كنده بود در پشت آنها ريخته و تا بتوان بدنه قالبها را در مقابل فشاري كه هنگام ريختن بتن به آنها وارد مي شود محافظت نمود و مانع از فروريختن و يا حركت كردن جانبي آن گردد. عكس (17) نمونه اي از همچنين مهار بندي را نشان مي دهد.

عكس شماره ي 18تقريبا نماي كلي را از قالب آجري را نشان مي دهد

آرماتوربندی (تصوير 19)

هدف از به کار بردن فولاد درقطعات بتني :

بتن جسمي شکننده است که در مقابل نيروهاي فشاري،مقاومتي در خور پسند دارد، اما مقاومت آن در مقابل نيروهاي کششي ناچيز است وبه همين دليل ، در محاسبات بتن آرمه ،اين مقاومت در نظر گرفته نمي شود.مقاومت بتن درمقابل نيروهاي برشي،تقريبا"مقاومت فشاري آن در نظر گرفته مي شود.با توجه به اينکه قطعات بتني ،توما"تحت تاثيرانواع نيروهاي فشاري،برشي و کششي قرار مي گيرند،لازم است قطعات بتني،براي مقاومت کافي در مقابل اين نيروها ،با عناصر مناسبي مسلح گردند.با در نظر گرفتن مشخصات فيزيکي مواد مختلف ،فولاد با داشتن ضريب انبساط طولي 000012/0-که تقريبا"با ضريب انبساط طولي بتن (00001/0الي000015/0)برابر است ؛همچنين مناسب بودن ضريب ارتجاعي بتن و محاسن ديگر از قبيل فراواني،شکل پذيري و غيره،مناسبترين عنصر براي اين منظور است.فولاد بيشتر به صورت انواع ميلگرد همراه با بتن ،بتن آرمه (بتن مسلح)را تشکيل مي دهد.

2-6-10-2 موارد استفاده از ميلگردها درتير بتني

الف)تحمل نيروهاي کششي:يک تير تخت بتني يک دهانه را قبل از بارگذاري مشاهده مي کنيد. در وسط اين تير محوري است که به آن ((تار مياني ))يا تار خنثي مي گويند. پس از بارگذاري تار خنثي نه فشرده مي شود و نه کشيده ، اما لايه هاي بتن بالاي تار خنثي فشرده مي شوند.اين لايه ها هرچه از تار خنثي دورتر باشند، فشرده تر و لايه هاي زير تار خنثي کشيده مي شوند. هر قدر اين لايه ها از تار خنثي دورتر باشند، بيشتر کشيده مي شوند، بدين ترتيب، مشخص مي شود که در تير ساده يک دهانه، پس از بارگذاري ، حداکثر کشش در ناحيه وسط تير در زير تار خنثي و در پايين ترين لايه تير به وجود مي آيد؛ بنابرين، لازم است در سطح زيرين بتن، ميلگردهايي براي تحمل نيروهاي کششي قرار گيرند.

سطح مقطع اين ميلگردها با توجه به مقدار نيروي کششي وارد بر هر ناحيه محاسبه مي شود و به همين دليل ،ممکن است ميلگردهاي کششي وسط دهانه ،از ميلگردهاي کششي در نزديک تکيه گاهها که نيروي کششي کمتري وجود دارد،بيشتر باشد.

ب)تحمل نيروهاي فشاري:

با توجه به مقاومت خوب بتن در مقابل فشار ،اکثراًکليه نيروهاي فشاري ،به وسيله بتن تحمل مي شود.در تير يک دهانه در بالاي ناحيه بالاي تار خنثي ،حداقل ميلگردهاي فشاري بر اساس استاندارد مربوط بدون محاسبه قرار داده مي شود.

بعضي اوقات ممکن است سطح بتن بتنهايي قادر به تحمل نيروهاي فشاري نباشد يا اينکه بنا به ضرورت لازم باشد ابعاد بتن کوچک انتخاب شود ؛در اين صورت، قسمتي از نيروهاي فشاري ،به وسيله ميلگردهاي فشاري تحمل مي شود.اين ميلگردها در ناحيه فشاري (نزديک سطح آزاد بتن)قرار مي گيرند و سطح مقطع آنها در مقاطع مختلف تير،بر اساس محاسبه تعيين مي شود.

بايد توجه داشت که در تير يک دهانه ساده ،ناحيه کشش و فشار،به گونه اي است که ذکر آن رفت ،اما شکل خم شدن تيرها با شرايط ديگر،ممکن است تغيير کند.

بر اثر بار وارده از بالا ،تير در قسمت پايين وسط دهانه کشيده ودر قسمت بالا فشرده مي شود ،اما بر روي تکيه گاه به عکس ،تير در قسمت فوقاني کشيده و در قسمت تحتاني فشرده مي شود.

با عنايت به مطالب مذکور ،گاهي نياز است که در مقاطع مختلف قطعات بتني ،مقدار ميلگردها تغيير کند (متناسب با نيروي کششي وارد بر هر مقطع تير).اين تغييرات گاهي با کم و زياد کردن ميلگردها ي راستا (سيتکا)و در مواردي ،با تغيير محل يک ميلگرد از پايين به بالا يا از بالا به پايين ،تامين مي شود.

به ميلگردهايي که بنا به نياز خميده مي شوند و تغيير مسير مي دهند ،(اتکا)گفته مي شود.

ج)تحمل نيروهاي برشي:

اگر نيروي برشي واردبر سطح قطعه بتني بيشتر از مقاومت برشي بتن باشد ،مطابق شکل ترکهايي در تير بتني ايجاد مي شود که با زاويه حدود 45 درجه ،تار خنثي را قطع مي کنند و در نهايت ممکن است موجب بريده شدن قطعه بتني شود.در شکل 9چگونگي برش ،ناشي از نيروي برشي زياد را ملاحضه مي کنيد.در مواقعي که بتن نتواند از به وجود آمدن اين برش جلوگيري کند ،بايد از ميلگردهايي با فرم مناسب براي مقابله با برش استفاده شود.

براي مقابله بابرش احتمالي ،دو فرم ميلگرد مناسب است:

الف) ميلگرد مقاوم ،عمود بر خط برش احتمالي در نظر گرفته مي شود .اين مقاومت ،به وسيله اتکاي تکي يا مرکب تامين مي شود.

ب)ميلگرد مقاوم ،به صورت قائم در تير بتني قرار مي گيرد.

اين عنصر مقاوم ((خاموت)) ناميده مي شود.

خاموت :

خاموتها ميلگردهاي شکل گرفته اي هستند که در تير به صورت قام قرار مي گيرند.معمولا" خاموتها را شکل مقطع تير مي سازند و ضمن اينکه در مقابل نيروهاي برشي وارد آمده مقاومت مي کنند،ميلگردهاي فشاري و کششي را در جاي خود نگه مي دارند.براساس آيين نامه هاي بتن آرمه ،حد اقل قطر و فاصله خاموتها مشخص مي شود،اما براي مقاومت در مقابل نيروهاي برشي ،تعداد و قطر ميلگردها بايد دقيقا"محاسبه شوند.با توجه به اينکه در تير بتني ،حداکثر نيروي برشي ،در نزديکي تکيه گاهها ايجادمي شود ،قطر خاموتها را بيشتر و فاصله آنها را کمتر از نواحي ديگر در نظر مي گيرند.در قسمتهاي دورتر تکيه گاهها ،حداقل آيين نامه اي را به کار مي برند

انواع ميلگردهاي مورد مصرف در بتن :

ميلگردها با توجه به نوع آلياژ وشکل ظاهري،انواع مختلفي دارند که در ايران براي مصرف در بتن ،از 3نوع آن در قطرهاي مختلف استفاده مي کنند.

1 -ميلگردهاي نرمه با مقطع دايره و سطح کاملا" صاف که صطلاحا"به آن ،(ميلگرد ساده) مي گويند.

2 -ميلگردهاي آجدار و آجدار تابيده(TOR)با دو آلياژسخت و نيمه سخت موجود است.

3 -براي بتنهاي پيش تنيده و پس تنيده ،از کابلهاي فولادي (سيم بکسل) با تنشهاي بسيار بالا استفاده مي کنند.

تميز کردن ميلگردها

چون چسبندگي مناسب بين فولاد وبتن از عوامل ﻣﺆثر در مقاومت بتن مسلح است ، بايد ميلگردهايي که در بتن مسلح به کار مي روند ، تميز و عاري از گل ، روغن ، زنگ زدگي ، پوسته ، خو ردگي يا ساير پوششهاي غير فلزي باشند.

براي تميز کردن زنگ از سطح ميلگرد از برس سيمي ، سندبلاست استفاده کرد.

پوشش بتن روي ميلگردهاي فولادي

چون ميلگردهاي فولادي به عوامل خورنده جوي (رطوبت و رطوبتهاي اسيدي)بسيار حساس هستند ؛بنابراين ،بايد با پوشش کافي بتن روي آنها ،از زنگ زدگي آنها جلوگيري کرد؛همچنين چون فولاد در برابر آتش سوزي ، از مقاومت خوبي برخوردار نيست ، در زمان آتش سوزي، پوشش بتن ، محافظ مناسبي براي فولاد است.پوشش بتن روي ميلگردها برابر است با فاصله بين رويه ميلگردها تا نزديکترين سطح آزاد بتن. ضخامت پوشش بتني محافظ ميلگردها، متناسب با نوع وضعيت محيط ،کيفيت بتن و نوع قطعه مورد نظر ، بوسيله طراح ساختمان تعيين و در نقشه هاي اجرايي مشخص مي شود.

 

 

 

براي ايجاد پوشش يکنواخت بتن روي ميلگردها ،از قطعاتي به نام ((فاصله نگهدار)) (لقمه) استفاده مي کنند.اين قطعات ،قبل از بتن ريزي ،در فواصل متناسب به شبکه ميلگرد متصل مي شوند.در صورت عدم استفاده از فاصله نگهدار، ممکن است هنگام بتن ريزي ، به خصوص هنگام لرزاندن بتن ، ميلگردها تغيير مکان دهند و در نتيجه،پوشش بتن کم وزياد شود.گاهي اين تغيير مکان آنقدر زياد است که ميلگردها به صفحات قالب مي چسبند ودر نتيجه هيچگونه پوششي ايجاد نمي شود.فاصله نگهدارها را از جنس بتن ، مواد پلاستيکي ،فلزي و غيره به شکلهاي مختلف مي سازند.لقمه ها بايد از جنس و نوع پايا باشند تا موجب خوردگي ميلگرد و قلبه کن شدن پوشش بتن نشوند.بهتر است مخلوطي که در ساخت لقمه هاي بتني استفاده مي شود از نظر مقاومت ، پايايي ،تخلخل و ظاهر ،با بتن اصلي يکسان باشد.

عكس هاي شماره (23-20) جزئيات اجرا شده را نشان مي دهد

قلاب انتهاي ميلگردها و اندازه استاندارد آنها :

براي افزايش چسبندگي بين ميلگردها و بتن ، بايد در انتهاي ميلگردهاي فولادي قلاب ايجاد کرد . حداقل اندازه قلابهاي استاندارد در حالتهاي متفاوت اجرايي به اين شرح هستند:

الف)ميلگردهاي اصلي

1-خم 180درجه (خم نيم دايره)

2-خم 135 درجه(چنگک)

3-خم 90 درجه(گونيا)

 

 

ب)ميلگردهاي تقسيم و خاموتها:

1-براي ميلگردهايي به قطر 16 ميلي متر و کمتر،خم 90 درجه گونيا به اضافه طول مستقيم (حداقل 6برابر قطر ميلگرد) ،مشروط بر اينکه از 6 سانتي متر کمتر نباشد.

2-براي ميلگردهايي به قطر 16 ميلي متر و کمتر از 25 ميلي متر،خم 90 درجه گونيا به اضافه طول مستقيم (حداقل 12برابر قطر ميلگرد) در انتهاي آزاد ميلگرد.

3-خم 135 درجه (چنگک)به اضافه طول مستقيم (حداقل 6 برابر قطر ميلگرد)به شرطي که از 6 سانتي متر کمتر نباشد.

4-خم 180 درجه (خم نيم دايره)به اضافه طول مستقيم (حداقل 4برابر قطر ميلگرد)به شرطي که از 6 سانتي متر در انتهاي آزاد ميلگرد کمتر نباشد.

اندازه قطر قلابهاي انتهايي:

به منظور جلوگيري از کششهاي نامطلوب در ميلگردها در هنگام خم کردن و همچنين پرهيز از ايجاد تنشهاي زياد در بتن (محل در گيري قلاب با بتن)،بايد شعاع قوس، از حد معيني کمتر نباشد.

فاصله ميلگردها از يکديگر در قطعات بتني :

در يک قطعه بتني ، بايد فاصله ميلگردها از هم به اندازه اي باشد که مصالح تشکيل دهنده بتن بتواند از بين آنها عبور کرده در نتيجه ،بتن (کرمو)نشود.

 

 

 

بستن ميلگردها به يکديگر(گره زدن) :

ميلگردهاي فولادي بايد قبل از بتن ريزي ، در محلهاي پيش بيني شده و بر اساس طرح و محاسبه ،به يکديگر بسته و يکپارچه شوند تا از جابه جا شدن آنها ، طي عمليات بتن ريزي تا خودگيري بتن ،جلو گيري شود.

براي بستن دو ميلگرد به يکديگر ، بيشتر از مفتول فلزي نرم با قطر 5/1تا2 ميلي متر استفاده مي کنند که اصطلاحاٌ به اين عمل گره زدن مي گويند همچنين مي توان با استفاده از وسايل جوشکاري پنو ماتيک ،ميلگردها را به يکديگر متصل کرد.

عكس شماره 24

انواع گره هاي متداول براي بستن دو ميلگرد به يکديگر :

1-گره ساده(لغزان)

2-گره صليبي

3-گره پشت گردني

4-گره اصطکاکي

طول چسبندگي ميلگرد و بتن(مهاري) :

چسبندگي ميلگرد وبتن،از طريق سطح تماس بين آنها ايجاد مي شود.براي استفاده کامل از حداکثر مقاومت ميلگردهاي داخل بتن ،در مقابل نيروهاي وارد شده ، لازم است سطح تماس با توجه به مقدار مقاومت چسبندگي بتن و فولاد در واحد سطح ،به اندازه اي باشد تا بتواند حد اکثر نيروهاي وارده را تا حد مقاومت مجاز ،به ميلگرد وارد کند.

عكس شماره 25

وصله ميلگردها :

ميلگردهاي مصرفي در بتن ، به علت محدوديت طولي ،گاهي لازم است به يکديگر وصله شوند و در اکثر مواقع لازم است که نيرو از يک ميلگرد به ميلگرد ديگر منتقل شود.براي اين کار ،از اتصالات پوششي ،جوشي يا مکانيکي استفاده مي کنند.براي اتصال ميلگردها به يکديگر لازم است اين نکات مورد توجه قرار گيرد.

1-محلهاي اتصال ميلگردها حتي المقدور پراکنده باشند.

2-در صورت امکان ،وصله ها دور از نقاط کشش حداکثر واقع شوند.

3-ميلگردهاي ساده،در محل اتصال ،قلاب انتهايي داشته باشند.

انواع اتصالات ميلگرد

الف)اتصال پوششي

ب)اتصال جوشي

ج)اتصال مکانيکي

ميز ميلگرد خم کني

با توجه به سنگيني نسبي کار ميلگرد خم کني وفشارهاي نسبتا" زيادي که در هنگام خم کردن ميلگرد بر دستها و کمرو بعضا" کليه اعضاي بدن عامل وارد مي شود، بهتر است براي کاهش اين فشارها ، از ميز ميلگرد خم کني استفاده شود.

صفحه خم کن ميلگرد

صفحه خم کن ميلگرد عبارت است از صفحه فولادي مربع يا مستطيلي که بر روي آن تعدادي خار فولادي تعبيه شده است که بوسيله آن از حرکت ميلگرد در بعضي جهات جلوگيري مي شود.صفحه خم کن ميلگرد را از طريق پيچهايي بر روي ميز ،ثابت کرده با استفاده از آچار F ،ميلگردها را به شکلهاي مورد نظر خم مي کنند.

پتک :

در کارگاههاي کوچک فاقد دستگاه کشش برقي ميلگرد صاف کن، ممکن است براي صاف کردن ميلگردها ،از پتک و سندان استفاده شود.براي صاف کردن ميلگردها ، بايد حتما"توجه شود که وزن پتک انتخابي با توجه به قطر ميلگرد سنگين نباشد.

برش ميلگرد :

ميلگردها را براي اعضا بتن مسلح ،معمولا"از شاخه هاي 12 متري يا کلاف ميلگرد ،در طولهاي لازم، برش مي دهند.بريدن ميلگرد به دو صورت سر و گرم انجام مي شود که برش سرد از مزاياي بيشتري برخوردار است و توصيه مي شود حتي المقدور برشهاي ميلگردهاي فولادي به صورت سرد با استفاده از وسايل مکانيکي انجام شوند.

عكس شماره 26

 

 

وسايل برش ميلگرد:

1-قيچيهاي دستي

2-قيچيهاي ميلگرد بر دستي که بر روي پايه قرار دارند

3-قيچي پروفيل بر دستي

4-ماشين برقي برش ميلگرد

 

آچار خم کن ميلگرد) آچارF)

ساده ترين وسيله دستي براي خم کردن مناسب ميلگردهاي نازک ، وسيله اي است به شکل F كه اصطلاحا" به آن آچار F مي گويند.

دستگاه ميلگرد خم کن برقي

ماشينهاي ميلگرد خم کن برقي مي توانند ميلگردهاي نازک و قطور را به شکلهاي مورد نظر به طور سريع ، آسان و با دقت زياد خم کنند.

 

ياد آور مي شوم كه قبل از اينكه آرماتور گذاري داخل قالب انجام شود لايه تمام ملات اضافه يا (پاكار) قالب كه در درون آن ريخته شده را كاملا تميز كرده و سپس هر گونه اجسام يا شي اضافي كه داخل قالب باشد بايد برداشته بعد آرماتور گذاري در درون قالب انجام گيرد. شكل(28)

به هيچ وجه نبايد آرماتور را از بالا به سمت داخل قالب پرتاب كرد چون علاوه بر اينكه اتصال آرماتورهاسست مي شود شايد كه به بدنه قالب آسيب وارد نمايد و باعث تخريب با صدمه اي شود كه مشمول زحمات زيادي براي درست كردن شود.

مانند عكس(27) قرار دادن كلي ميلگرد در داخل قالب

(ايمني در آرماتور بندي) :

مطالعات انجام شده نشان مي دهد که به هنگام آرماتور بندي،فشار وارد بر دستها و کمر نسبتاً زياد بوده و گاه بر کل بدن فشار بسيار زيادي وارد مي گردد.

براي کاستن از صدمات ناشي از حوادث و خطرات و بروز حوادث ،رعايت موارد زير مفيد خواهند بود.

هنگام قرار دادن يک شبکه سخت شده ميلگرد با استفاده از کابل و جرثقيل بر روي قالب،بايد لقمه ها به صورتي قرار گيرند که باز کردن و برداشتن کابل بسته شده به دور شبکه به سهولت ميسر باشد.

قرار دادن تمام ميلگردهاي آرماتور در يک نقطه بر روي سکوي کار ممکن است باعث شکستن سکو گردد.

به هنگام راه رفتن بر روي قالبهاي آغشته به روغن ،نبايد از کفشهايي با کف لغزنده استفاده شود.

در صورتي که تردد کارگران از روي شبکه بسته شده ميلگردها ضروري باشد بايد با قرار دادن تعدادي تخته يا صفحه فولادي شطرنجي روي ميلگردها ،گذرگاهي به وجود آيد تا احتمال لغزيدن و سقوط کارگران کاهش يابد.

استفاده از ميز آرماتور بندي و خم نشدن کارگر آرماتور بند روي زمين ،باعث کاهش فشارهاي وارد بر کمر مي شود.

بتن ريزي :

پيمانه کردن و اختلاط :

براي پيمانه کردن مصالح مي توان از وسايل مختلف از قپانهاي دستي تا توزين کننده هاي الکترونيکي بهره گيري نمود .

در صورتي که حجم بتن لازم کم باشد ، مي توان از بتونير هاي كوچک مکانيکي با ظرفيت حدود 200 ليتر استفاده نمود.در اين گونه موارد معمولا"نسبت اختلاط حجمي مي باشد.مصالح در يک محل جمع آوري شده و همان جا با هم در مخلوط کن ريخته مي شود .

براي حجم هاي متوسط بتن از بتونير هاي 500تا 1000ليتري استفاده مي شود.برداشت از دپو صورت گرفته و عمل اختلاط انجام مي شود.

بتن ريزي در حجمهاي زياد به مخلوط کن هاي بزرگ با ظرفيت حتي تا 10000 ليتر نياز دارد.نسبت اختلاط در اين گونه موارد به علت نياز به دقت زياد ،معمولا" وزني بوده و توزين با دستگاههاي خودکار ونيمه خودکار انجام مي شود.پس از انجام توزين ،مصالح درون جام بتونير ريخته مي شوند .اين عمل توسط دراگ لاين يا لودر يا تسمه نقاله انجام مي گيرد.

 

زمان اختلاط مناسب براي دستيابي به يکنواختي لازم

ظرفيت مخلوط کن(متر مکعب)

8/0

5/1

3/2

1/3

8/3

6/4

6/7

زمان اختلاط به توصيه ACI(دقيقه)

5/1

5/1

0/2

5/2

75/2

0/3

-

زمان اختلاط به توصيه USBR (دقيقه)

0/1

25/1

5/1

75/1

0/2

25/2

25/3

انواع مخلوط کن ها

الف)مخلوط کنهايي با جام دوار

اين مخلوط کنها داراي جامي هستند که حول محوري افقي يا مايل با زاويه کم با افق دوران مي کند.

ب)مخلوط کنهايي با جام ثابت:

اين مخلوط کنها داراي يک محور چرخان افقي يا قائم (گاه چند محور قائم )مي باشند.

پ)کاميونهاي مخلوط کن:

اين مخلوط کنها داراي يک جام دوار حول محور افقي يا مايل چرخش که بر روي کاميون نسب شده است مي باشند و براي مخلوط کردن و حمل بتن به کار مي روند.

 

حمل بتن

بتن بايد به گونه اي حمل شود که جدا شدن اجزاء ، کاهش اجزاء و کاهش اسلامپ آن حداقل باشد.بتن با اسلامپ کم و داراي حباب هاي هوا به دليل قوام خميري آن قابليت حمل بهتري دارد .جدا شدن دانه هاي درشت گاه نامناسب نخواهد بود ،به شرط آنکه سنگدانه ها مجددا" با مصالح ريز مخلوط شوند و يا بتن مذکور به عنوان لايه فوقاني روي بتن قبلي ريخته شود، زيرا در اين گونه موارد لرزاننده ها باعث متراکم شدن مصالح مي گردند. ريختن بتن حمل شده در شوت يا از ارتفاع کم باعث کاهش امکان جداشدگي دانه ها مي شود.

وسايل حمل بتن

وسيله بکار گرفته شده براي حمل بتن تابع مسافت حمل ،امتداد حمل ،حجم بتن، شرايط محل بتن ريزي و ساير مسائل فني و اقتصادي و اجتماعي است .حمل بتن توسط وسايل زير صورت مي پذيرد.

الف)کاميون مخلوط کن

اين وسيله براي اختلاط و حمل بتن در مسافتهاي کوتاه و بلند مورد استفاده قرار مي گيرد.

ب)جرثقيل و جام

اين وسيله براي بتن ريزي ساختمانهاي بلند،وبا افزودن يک کابل به آن ،براي بتن ريزي سدها به کار مي رود.در اين مورد بتن از مرکز بتن سازي به محل ريخته شدن حمل مي شود.

پ)فرغون دستي ،فرغون موتوري(دمپر)

اين وسيله براي حمل بتن در مسافتهاي کوتاه در انواع کارگاهها به خصوص در مواردي که محلهاي ورود به محوطه کار نسبتا" محدود هستند به کار مي رود.

ت)شوت

اين وسيله براي حمل بتن به ترازهاي پايين تر از محل تهيه بتن به خصوص در پايين تر از سطح زمين و براي تمام عمليات ساختماني مناسب است.

ث)تسمه نقاله

اين وسيله براي حمل بتن به صورت افقي و نيز به ترازهاي بالاتر به کار مي رود.

ج)پمپ بتن

پمپ بتن براي انتقال مستقيم بتن از محل تخليه اصلي به قالبها يا محل تخليه ثانوي به کار مي رود.

چ)شوتهاي سقوطي يا خرطوم فيلي

اين وسيله براي بتن ريزي در انواع گوناگون قالبهاي قائم مورد استفاده قرار مي گيرد.

ح)قيف و لوله

اين وسيله براي بتن ريزي در زير آب به کار مي رود.

خ)بتن پاش

در مواردي که بايد در مکانهاي مشکل بتن ريزي کرد و يا در محلهايي که بايد مقاطع نازک با سطوح وسيع درست شوند از بتن پاش استفاده مي شود.

جادادن و متراکم کردن بتن

پس از ريختن بتن در محل مربوطه بايد آن را در قالبها جاداد به نحوي که تمام گوشه ها و زواياي قالب از بتن پر شود .سپس با وسايل لازم کار متراکم کردن بتن انجام مي شود.براي متراکم کردن بتن بسته به نوع کار ،بزرگي کار و نوع بتن ريخته شده درون قالبها روشها و وسايل متفاوتي به کار مي رود:

1)ميل زدن يا وزنه کوبيدن بر روي بتن براي بتن هاي شل

2)استفاده از لرزاننده ها (ويبراتورها براي ساير بتن ها)

 

بتن ريزي در هواي گرم

بهترين درجه حرارت براي بتن تازه در هواي گرم در حدود 10تا16 درجه سانتي گراد است ليکن بسياري از مشخصات فني درجه حرارتي بين 29 تا 32 درجه سانتي گراد براي بتن تازه را نيز قابل قبول مي دانند.

گرماي هوا باعث مي شود که:

1)آب بتن سريعاً تبخير شده و در نتيجه کارايي بتن سريعاً کاهش مي يابد.

2)بتن زودتر بگيرد .

3)درجه حرارت بتن سريعتر بالا برود.

4)امکان به وجود آمدن تکهاي پلاستيک بيشتر گردد.

5)کنترل ميزان حبابهاي ايجاد شده در بتن مشکلتر گردد.

عمده ترين تدابير براي جلو گيري از کاهش آب بتن :

1-توقف بتن ريزي در ساعات گرم روز و ادامه آن در وقت مناسبتر.

2-احتراز از مصرف سيمان تازه و گرم.

3-به کار بردن آب سرد.

4-حفاظت سنگدانه ها از تابش آفتاب و مرطوب کردن آنها در هواي خشک چند ساعت قبل از مخلوط کردن.

5-احتراز از ساختن بتنهاي خيلي خشک.

6-پوشاندن بتن در موقع حمل.

7-جادادن سريع بتن در کوتاهترين مدت پس از اختلاط.

8-استفاده از سايبان و غيره.

9-مرطوب نگه داشتن کامل سطح بتن به مدت 24 ساعت.

ايمني

از عمده ترين مشخصات کارهاي ساختماني در اين دوران اجراي سريع پروژه و استفاده وسيع از ماشينها و روندهاي پيچيده مکانيزه است.اين امر،احتمال وقوع حوادث براي نيروي انساني را افزايش مي دهد و تحت اين شرايط ،برآورده ساختن اکيد محافظت از نيروي انساني در قبال حوادث ناشي از کار و به عبارت ديگر بهداشت صنعتي از اهميت ويژه اي برخوردار مي گردد.

پوشيدن لباسهاي ايمني (کلاه ايمني،دست کش،گوشي،کفش ايمني و غيره) ،روشهاي درست برداشتن اشياء ،به کار گيري صحيح ماشينها و تجهيزات ،روشهاي درست علامت دادن به متصديان ماشين آلات و چگونگي پاک کردن روغن قالب يا سيمان و غيره که پوست يا چشم را آلوده ساخته اند،از مهمترين مواردي هستند که بايد به کارگران آموخته شود.

 

ايمني در بتن ريزي

براي تضمين سلامتي کارگران و متصديان بتن ريزي ،رعايت موارد زير ضروري است

1-کار قالب بندی

به هنگام قالب بندي يا نصب قطعات قالب ،بايد قبلا" از استحکام داربستها،سکوي کار ،پله ها ،نرده هاي محافظ و آويزهاي وسايل بلند کردن مصالح،اطمينان بعمل آيد.

2-جوشکاري و کار با وسايل برقي

قبل از شروع جوشکاري بايد تمام وسايل فلزي ،به زمين متصل شود.

به هنگام استفاده از وسايل برقي بايد دسترسي به ادوات گرم شونده با يک نرده و يا حفاظ ممحدود شده و علاوه بر آن علائم هشدار دهنده مناسب نيز روي حفاظ نصب شود.

 

 

3-کار با پمپ بتن و بتن پاش

در صورت قرار گيري پمپ بتن در گودي ،بايد دور آن راهرويي به عرض يک متر براي عبور و مرور تعبيه نمود.

براي حمل بتن در لوله بخصوص در فواصل زياد و در هواي سرد،نبايد کسي در فاصله کمتر از 10متر از خروجي لوله حضور داشته باشد.

متصديان دستگاه بتن پاش و تزريق سيمان بايد حتما"از عينک ايمني استفاده نمايند.

4-کار با ويبراتور

به هنگام کار با ويبراتورهاي بتن ،براي حفظ سلامت کارگر و نيز بيشتر شدن عمر دستگاه بايد به موارد زير توجه داشت.

تمام سيمها و کابلهاي برق بايد از داخل لوله هاي لاستيکي عبور کرده باشد.

قسمت لرزاننده دستگاه بايد به وسيله فنر و يا لاستيک از قسمت فوقاني جدا شود.

دستگاه بايد زماني به کار افتد که ميله ويبراتور روي جسم سختي نباشد.

بايد از کارکردن با ويبراتور در بتن سخت شده ونيز زدن ميله ويبراتوربه جدار قالب و نيز به ميلگردهاي آرماتور احتراز کرد.

به مجرد گرم شدن بيش از اندازه دستگاه،بايد آن را خاموش کرد.

زير پاي کارگر مربوطه بايد تخته اي باشد که لرزشهاي ويبراتور به بدن وي منتقل نشود.

عكس شماره (29) نحوي ريختن نامناسب بتن و عدم ويبره به موقع و همچنين استفاده نادرست از پلاستيك براي جلوگيري از بيم زدگي شيري بتن را نشان مي دهد.

عكس شماره (30) تعدادي الوار كه براي رفت وآمد وسايل حمل دستي بتن و همچنين افراد بر روي بتن تازه را نشان مي دهد. به هيچ وجه نبايد با بتني تازه تماس داشته باشد .

عكس شماره (31،32،33،34 ( اجراي بتن ريزي شناژهاي كف را نشان مي دهد همان طور كه در قسمت هاي بالا اشاره شده بتن بايد طوري حمل شود كه جدايي دانه ها صورت نگيرد و مشكل ديگر اينكه محوطه گل آلود بوده و ممكن است چرخ فرغون يا پايه كارگران خاك يا ديگر مواد زايد را وارد دانه بندي بتن نمايد كه بايد دقت بيشتري صورت بگيرد.

ياد آوري : قبل از بتن ريزي هر قسمت مي بايست سطح داخل قالب را مرطوب نمائيم وتا حدي كه آب درون قالب جمع نگردد وحتي امكان سعي شود بتن ريزي يك پارچه صورت گيرد وچنانچه ممكن نبود تقاطع بتن قبلي وجديد را با استفاده از ميلگرد انتظار در بتن قديمي ، امكان پيوستگي بيشتري را فراهم مي نمايم.در مرحله بعد با ماله سطح بتن پرداخت ، و سپس عمليات حفاظت بتن شروع مي شود.

ميلگردهاي انتظار ستون بايد بلافاصله بعد از بتن ريزي تميز شود.

نكته : براي شناژ هاي غائم وستون ها از قالبهاي فلزي بايد استفاده كرد.

كرسي چيني :

كرسي چيني ساختمان با استفاده از آجرحدود 80 سانتي متر بر روي شناژ انجام گرفت . جزئيات كرسي چيني در عكس شماره (35،36،37)

اصولاً كرسي به خاطر اينكه تراز ارتفاعي سطح زمين نسبت به مبنا پايين بود و مي بايست تا تراز مورد نظر كرسي چيني انجام گيرد .

 

دلايل كرسي چيني :

انسان از قديم ايام خواهان اين بود كه در سطح با لاتري از سطح زمين طبيعي ساختمان احداث و يا زندگي نمايد كه خود احساس امنيت آرامش را براي انسان به همراه داشت.

براي جلوگيري از و رود گرد وخاك و آبهاي سطحي ونيز عوامل طبيعي و ...

عايق كاري :

عايق كاري به طور كلي براي حفاظت كرسي در مقابل عوامل جوي ونيز جلوگيري از نفوز ريوبت به قسمت هاي بالاي ساختمان از طريق زمين مورد استفاده قرار مي گيريد كه دو لايه گوني وسه لايه قير استفاده شده اجراي آن تحت شرايط خواص و نياز به دقت زيادي دارد عكس (38،39) عايق كاري را به تصوير مي كشد

 

اجراي ديوار محوطه :

اجراي قالب زير ديوار به خاطر كم كردن هزينه ها و همچنين وقت از سنگ كريستال مي توان استفاده نمود كه اين به دان معناست كه سنگ كريستال هم نقش قالب و هم نقش سنگ ازاره را دارد.

پروژه مذكور بعد از اجراي كرسي چيني ديوار محوطه و همچنين اسكوپ كردن سنگ كريستال اقدام به اجراي ديوار محوطه نمود .

اسكوپ كردن سنگها به وسيله چسب سنگ و مفتول مي باشد

جزئيات اجرايي در عكسهاي (40،41،42،43،44،45)

آجر كاري :

آجر كاري با ملات ماسه سيمان و با رعايت كامل بند وكرمك بين آجر ها انجام گرفت. آجر ماشيني سوراخدار مرغوب كه ضخامت بند بين آنها حدود 5 الي 11 سانتيمتر و نيز قسمت هاي از آجر كاري كه در نما قرار نمي گرفت به صورت شاقول و ريسماني و اجراي دوغاب سيمان پس از هر 13 رج آجر كاري و مرطوب نگه داشتن ديوار ها به مدت يك هفته پس از آجر كاري اجرا گرديد رج ها مي بايست طوري روي هم قرار گيرند كه بند هاي عمودي در يك رديف به چشم نخورد و به اصطلاح اصول پيوند آجر ها وقفل بست ميان آنها به طور صحيح رعايت شود استفاده از آجر هاي مستعمل به هيچ وجه ممكن نبوده و زنجاب كردن آجر ها جز عوامل خيلي مهم در اين قسمت اجراي مي باشد در محل تقاطع ديوار مي بايست ديوار ها با شناژ قائم مربوطه كلاف شود در هر چند متر ارتفاع آجر كاري نصب دستك هاي براي گيرايي بيشتر بين شناژ قائم و ديوار الزاميست . جرئيات عكس (46،47،48،49) بند هاي مياني ديوار به طول هر چهار متر و همچنين ژوئن براي جدا سازي ديوار هاي طويل را نشان مي دهد.

سقف :

از تيرچه بلوك ومي بايست توسط شركت هاي مجاز و داراي مجوز اجرا گردد كه به تائيد كتبي وهمچنين در حضور ناظر اجرا شود شيب بندي آن نيز پس از اجراي كرم بندي آن به وسيله بتن سبك با خورده آجر و ليسه كردن سطح آن به نحو مناسب ورعايت جزئيات اجراي صورت گرفت عكسهاي (50،51،52،53،54،55) زواياي مختلف نحوه شمع گزاري زير سقف اجراي سقف و همچنين سقف قسمت آبخوري را نشان مي دهد.

محوطه سازي :

براي محوطه سازي با توجه به نقشه هاي اجراي جداول بتني و پياده رو ها دو تا دور ساختمان ، باغچه ها ، با خاك هاي مناسب و كاشت درختچه ، گل و گياه، سكوه و تريبون سخنراني ، ميل پرچم ، نيمكت هاي فلزي و وسائل ورزشي استاندارد اعم از خط كشي محوطه ، ميل بارفيكس و غيره

اقداماتي هستند كه بايد به ترتيب انجام داد محوطه دبستان با رويه آسفالتي پس از اجراي خاك ريزي ومتراكم نمودن خاك در لايه هاي 15 سانتي و اجراي مصالم زير اساس به ضخامت 15 سانتي متر و اساس به ضخامت 6 سانتيمتر بايستي آسفالت رويه مورد لزوم با رعايت كليه مشخصات فني به ضخامت متراكم شده 6 سانت اجرا و غشر رويه از اسفالت نرم باشد پرو‍ه مذكور نيازي به خاك ريزي نداشته و مي بايست خاك مخوطه با استفاده از دستگاه مكانيكي به بيرون انتقال و عمليات محوطه سازي را شروع نمايد.

تصوير كلي از محوطه و اجراي قلوه چيني و شماتيك كلي پروژه در عكسهاي (60-56) .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مشكلات موجود در متن اجرايي ساختمان :

عدم هماهنگی مهندسان اجرایی و مهندسان دفتر فنی با هم

تعداد کم کارگران با توجه به حجم فعالیت های پروژه که اگر قرار بود کاری انجام شود سایر کارها به ناچار تعطیل می شد.

عدم نظارت دقیق بر کارگران ( چه بسا کارگران ساعتها بی کار بودند)

عدم پرداخت به موقع حقوق کارگران

عدم مدیریت و خرابی دائمی ماشین آلات مورد نیاز در پروژه

عدم مشخص نمودن به موقع و تحويل زمين نسبت به تاريخ عقد قرارداد

مشكلي كه از همه مهمتر مي باشد مسئله امنيت كارگاه وتجهيزات آن مي باشد كه كار فرما به هيچ وجه زير بار مسئله نمي رود در صورتي كه خود دستگاه نظارت وكارفرما از منطقه و امنيت آن اطلاع كامل دارند

عدم هماهنگي دستگاه هاي دولتي در ارتباط با هم

پیشنهادات برای اصلاح امور :

گماشتن افراد با تجربه و کار آزموده در سمت های حساس و کلیدی کارگاه و افرادی که دارای درایت و مدیریت لازم باشند.

دقت لازم و توجه بیشتر در انتخاب پیمانکار با توجه به حجم پروژه و اهمیت آن و کمتر کردن رابطه در انتخاب پیمانکار

نظارت بیشتر و بهتر بر کار کارگران و قرار دادن جریمه و یا پاداش برای کار آنها

با تمام اين مشكلات كه تا حدودي به آن اشاره شده است مي توان گفت اگر دستگاه نظارت يا كار فرما كمي در برنامه ريزي ها و طرح هاي خود تأمل و كارشناسي تر عمل نمايند شايد نيمي از مشكلات ذكر شده خود به خود رفع مي گردد

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم مرداد 1387ساعت 20:14  توسط ایمان باقری   | 

ترافیک تهران

 

 به گزارش شركت توزيع برق تهران بزرگ، حجت‌اله بهروز با اشاره به اين‌كه كار نصب اين چراغ‌ها از سال گذشته آغاز شده است، اضافه كرد: اين چراغ‌ها با استفاده از انرژي خورشيدي كار مي‌كنند و در صرفه‌جويي برق تاثير قابل ملاحظه‌اي دارند.
14:44:20 , 02/05/1387

شهرداری تهران در جهت همراهی با دولت وشهروندان و به منظور صرفه جویی در مصرف برق تدابیر تازه ای را به کار گرفته است.

08:53:42 , 31/04/1387

بر اساس نتایج آخرین نظر‌سنجی به عمل آمده از شهروندان تهران از طریق ارسال پیامک، 88 درصد تهرانی‌ها حمل و نقل و ترافیک را بزرگ‌ترین مشکل شهری پایتخت می‌دانند.

08:52:08 , 24/04/1387

معاون حمل ونقل و ترافیک شهرداری تهران در مورد اظهار نظر برخی مسئولان وزارت کشور در خصوص وضعیت حمل و نقل و ترافیک تهران ، گفت: به نظر می رسد این اظهار نظرها و انتقادها به دلیل بی اطلاعی آن ها است.

13:08:02 , 23/04/1387
Page 1 of 23 First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Next   Last   

 Print   
 سيستم اتوبوسراني تندرو شهر تهران Minimize

 با سامانة اتوبوسراني تندرو آشنا شوديد

سامانه اتوبوسراني تندرو يا BRT عبارت است از: نوعي سامانه حمل و نقل خياباني مجهز به فن‌آوري‌هاي نوين ITS که دقت و سرعت سامانه حمل و نقل ريلي و انعطاف‌پذيري حمل و نقل با اتوبوس را همزمان دارا مي‌باشد. براي آشنايي با پروژة سيستم اتوبوسراني تندرو شهر تهران اينجا کليک کنيد


 Print   
 معرفی پروژه: تونل رسالت Minimize

با پايان يافتن عمليات ساخت تونل رسالت، شركت كنترل ترافيك تهران به عنوان مجري نصب و آماده‌سازي سيستم‌هاي مختلف مديريت تونل فعاليت خود را براي تجهيز اين سازه ترافيكي آغاز نمود.
براي آشنايي بيشتر با اين پروژه اينجا کليک کنيد


 Print   
 با شرکت کنترل ترافیک تهران آشنا شوید Minimize

اهم محورهای فعالیت شرکت کنترل ترافیک تهران به این شرح است:
- مدیریت به هنگام ترافیک
- استفاده از فناوری روز مخابرات و الکترونیک
- كنترل پيشرفته ترافيك به منظور بهره‌وري كامل از پتانسيل‌ها و ظرفيت‌هاي ناوگان و شبكه (عرضه) متمركز شده است

برای آشنایی بیشتر با شرکت و فعالیتهای آن به قسمت "معرفی شرکت" مراجعه نمائید.


 Print   
+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم مرداد 1387ساعت 10:50  توسط ایمان باقری   | 

ترافیک

http://www.mbselc.blogfa.com/86103.aspx   http://mybeliefs.blogfa.com/post-70.aspx   http://www.omidnews.ir/d.asp?id=8339 
+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم مرداد 1387ساعت 10:48  توسط ایمان باقری   | 

نقشه برداری جدید

ژئودزی

ژئودزی، یا مساحی، علم اندازه‌گیری و تهیه نقشه از سطح زمین است.

ریشه یونانی کلمه ژئودزی به معنای تقسیم کردن زمین است. این تعریف نشان می‌دهد که از نظر تاریخی، ژئودزی با تهیه نقشه و تجزیه و تحلیل در مورد وضعیت زمین و داده‌های مکانی ارتباط نزدیکی دارد.

ژئودزی معمولاً به طریقه یا روشی اطلاق می‌شود که برای تهیه نقشه‌های دقیق از یک منطقه بسیار وسیع نظیر یک کشور یا یک استان به کار می‌رود. در این نوع نقشه برداری زمین مسطح فرض نشده بلکه انحناء آن در نظر گرفته می‌شود به همین جهت محاسبات روی سطح بیضوی شکلی که به جای شکل زمین انتخاب می‌گردد انجام می‌گیرد.

..........................................................................................................................................

نقشه‌نگاری

نقشه‌نگاری یا کارتوگرافی علم و هنر ترسیم نقشه‌های زمین است.

در معنای عام به تمامی عملیات نقشه‌برداری (عملیات صحرائی و دفتری و...) نقشه‌نگاری نیز گفته می‌شود.

در گذشته نقشه‌ها با مداد و کاغذ ترسیم می‌شدند ولی گسترش توانایی‌های کامپیوترها، کارتوگرافی را متحول کرده است. هم اکنون بیشتر نقشه‌های فنی و تجاری توسط نرم‌افزارهای نقشه کشی و کارتوگرافی تهیه می گردند.

 منبع: جعفری، عباس، فرهنگ بزرگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیائی). 

..........................................................................................................................................

 

سنجش از دور

سنجش از دور دانش و فن جمع‌آوری اطلاعات از عوارض سطح زمین، بدون تماس فیزیکی با آنها ‌است.

سنجش از دور شامل اندازه‌گیری و ثبت انرژی بازتابی از سطح زمین و جو پیرامون آن از یک نقطه مناسب بالاتر از سطح زمین است. پرتوهای بازتابی که از نوع امواج الکترومغناطیس هستند، می‌توانند دارای منابع گوناگونی همانند پرتوهای خورشیدی، پرتوهای حرارتی اجسام یا حتی پرتوهای مصنوعی باشند.

پرتوهای بازتابیده شده از اجسام زمینی توسط سنجنده‌های ویژه‌ای به صورت قابل نمایش و پردازش ثبت و ذخیره می‌شوند.از ویکی‌پدیا

 ..........................................................................................................................................

کاداستر

کاداستر نقشه برداری ثبتی است، یعنی نقشه برداری که ارزش حقوقی داشته باشد و بتوان بر اساس مرزهای آن سند مالکیت صادر کرد. ایجاد نظامی دقیق ساده روان و مطمئن و قابل تغیر با زمان برای حاکم بر امور املاک و مستحدثات و اراضی متعلق به افراد حقیقی حقوقی دولتی موقوفه و بازنگری اطلاعات و نقشه ها در طول برنامه و نهایتا تغییر سیستم موجود ثبت به کاداستر اهداف کمی:تعیین محدودهای قانونی مالکیت انوع مستحدثات و اراضی مربوط به افراد حقیقی حقوقی دولتی و موقوفه بیش از ۱۲۰۰۰۰۰هکتار کاداستر شهری است . اهداف کیفی :ایجاد گردش کار روان در ایجاد نظامی قابل اطمینان برای صدور سند مالکیت ایجاد اطمینان در انجام معاملات مربوط به املاک وتثبیت مالکیت کاهش فراوان دعاوی ملکی در دادگاهها و کاهش فساد اداری مربوط به بخش املاک در کشور کمک به استقرار سیستم مالیاتی عادلانه در کشور افزایش کارایی طرحهای عمرانی در کشور.
شاخه فعاليت : سازمان‌ها و ادارات دولتی

يکي از نارسايي‌ها و کاستي‌هاي سيستم مالياتي کشور، در زمينه اخذ ماليات بر املاک مي‌باشد که عمده‌ترين دليل قصور و نقصان تشکيلات مذکور در اين خصوص ، عدم شناسنامه‌دار بودن املاک و اراضي مي‌باشد. اخذ ماليات املاک ، در صورت دستيابي و دسترسي نظام مالياتي به شناسنامه جامع املاک ، ساده‌تر و عادلانه‌تر خواهد گشت ، ضمن اينکه فرار مالياتي کمتر شده و بالتبع درآمد دولت افزايش خواهد يافت . کاداستر رقومي در قالب ثبت مکانيزه املاک و زمينهاي کشور، متولي تهيه شناسنامه املاک و تعيين هويت آنها مي‌باشد. چنانچه در بسترسازي زيرساختارهاي شناسيه‌هاي کاداستري املاک ، معيارها و پارامترهاي مورد نظر نظام مالياتي املاک ، در نظر گرفته شده و فراهم گردند، شاخه‌هاي کاداستر مالي مطرح مي‌گردد. کاداستر مالي به عنوان يک سيستم حامي تصميم‌گيري، در خدمت نظام ماليات املاک مي‌تواند به ساماندهي و تدوين مالياتي املاک بپردازد. شناسايي تمامي املاک ، واحديابي شرطي، ارائه مشخصات توصيفي مورد نياز و در نهايت اجرا و پياده‌سازي کامل مکانيزاسيون ماليات املاک ، مراتبي است که کاداستر مالي مي‌تواند در اين حوزه فعاليت نمايد. در همين راستا در اين پايان‌نامه، ضمن بررسي وضعيت ماليات املاک در ايران و بررسي مباني نظري پايگاه داده کاداستر رقومي، در قالب يک کار عملي، به توليد و ارائه نمونه‌هايي از امکانات پايگاه داده فوق جهت کمک با سازمان مالياتي کشور پرداخته شده است . مجموعه برنامه‌هاي کامپيوتري و الگوريتمهاي طراحي شده توسط مولف ، در امر واحديابي و محاسبه ميزان ماليات مربوطه در يک پروژه هادي در منطقه‌اي از منطقه بيست تهران بطور موفقيت‌آميزي مورد آزمون قرار گرفت . نتايج حاصله نشان داد که الگوريتم فوق بطور موثري مي‌تواند در بهينه‌سازي سيستم مديريت ماليات املاک کشور مورد استفاده قرار گيرد.پايان نامه (کارشناسي ارشد) -- دانشگاه تهران، دانشکده فني، 1379...........................................................................................................................................

+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم مرداد 1387ساعت 10:38  توسط ایمان باقری   | 

معایب و محاسن تیرهای لانه زنبوری

بلایای طبیعی و نوع آوار

آواربرداری و حذف آن از محل حادثه دیده یکی از مهمترین اجزاء در عملیات نجات و بازسازی می باشد. بسیاری از آثار باقیمانده از بلایای طبیعی خطرناک نیستند. خاک، مصالح ساختمانی، زباله های سبز همانند درختان و بوته ها، حجم بسیار زیادی از آوار را تشکیل می دهند که بسیاری از آنها قابل بازیافت می باشند. مواد باقیمانده از طوفانها، زلزله ها، گردبادها، سیل و آتشسوزی در چند زیر مجموعه قابل تقسیم می باشد (جدول 1).

 

جدول 1: طبقه بندی مواد باقیمانده از بلایا

 

ساختمانهای آسیب دیده

رسوبات (ناشی از زمین لغزش)

زباله های سبز

دارایی ها شخصی

خاکستر و چوب سوخته

زلزله

دارد

دارد

دارد

دارد

دارد

سیل

دارد

دارد

دارد

دارد

 

آتش سوزی

دارد

 

 

دارد

دارد

گردباد

دارد

 

دارد

دارد

 

طوفانهای دریایی

دارد

دارد

دارد

دارد

 

 

شناخت آوار زلزله

زلزله ایجاد کننده امواج لرزه ای بوده و باعث جابجائی زمین در طول گسلها می گردد. این امواج لرزه ای عامل ویرانی ساختمانها و پلها در منطقه ای محدود و آسیب رسیدن به ساختمانها و سایر سازه های دورتر می باشند. آسیبهای جانبی ناشی از آتشسوزی، انفجار و آبگرفتگی های محدود ناشی از شکستگی لوله های آب میتواند افزایش دهنده مقادیر نخاله  بوجود آمده باشد. آوار زلزله شامل مصالح ساختمانی، وسایل شخصی افراد و رسوبات ناشی از زمین لغزش می باشد. برای مثال جمع آوری و مدیریت بقایای بجامانده از زلزله نورتریچ (ژانویه 1994) در شهر لوس آنجلس تا مدتها ادامه یافت و مقدار آوار و نخاله  در پایان ماه جولای 1995 به 3 میلیون تن رسید. در طی 3 ماه عملیات نخاله برداری، مقامات شهر تصمیم به تلاش در جهت بازیافت نخاله ها در جهت صرفه جویی در ظرفیت باقیمانده دپو ها گرفتند. بسیاری از زباله ها مربوط به آوارهای ساختمانی بود که قابل بازیافت توسط شرکتهای محلی بودند. ساختمانهای مختلف انواع مختلفی از آوار را به وجود می آورند که بصورت مختصر در زیر به بررسی آنها می پردازیم:

ساختمانهای چوبی و بنایی غیر مسلح: اینگونه ساختمانها معمولا از سایر سازه ها کوچکتر بوده و مصدومان در این ساختمانها اغلب با استفاده از ابزار دستی قابل نجات و رهایی هستند. قطعات چوبی و دیوارهای بنایی قابل خرد شدن به قطعات کوچکتر و قابل حمل می باشد. لذا در اینگونه آواربرداری نیازی به ماشین آلات سنگین نیست و افراد تیم نجات با استفاده از ابزار دستی خود می توانند به نجات افراد در زیر آوار مانده بپردازند.

ساختمانهای بتنی: یک مد خرابی معمول در سازه های بتنی بهنگام زلزله، فروافتادن دال کف، تقریبا بدون شکست، بر روی کف زیرین خود میباشد. در این نوع خرابی که تحت عنوان "پن کیک" از آن یاد میشود، دالهای کف فروافتاده از دسترسی و رهایی مصدومان جلوگیری می کند و لذا مشکلات زیادی را بخصوص درصورتی که موقعیت و وضعیت قربانی نامعلوم باشد ایجاد می نماید. دال بتنی هر طبقه به ابعاد 30 متر در 30 متر و به ضخامت 10 سانتیمتر وزنی بالغ بر 250 تن دارد که از ظرفیت جرثقیلهای معمول فراتر است. لذا باید این دالهای بتنی به قطعات کوچکتر بریده شوند تا قابل حمل و جابجائی بوسیله جرثقیلهای عادی شوند.

سازه های فولادی: ساختمانهای فولادی یک طبقه معمولا دارای مقاطع فولادی کوچکی هستند که با استفاده از اره های دستی و یا برقی قابل نفوذ می باشد. حتی در ساختمانهای سنگین صنعتی نیز از این روش می توان برای بریدن قطعات سنگین به تکه های قابل حمل استفاده نمود. جک و یا کیسه های هوا نیز برای ایجاد فضای دسترسی به مصدومان قابل استفاده می باشد. سازه های چند طبقه فولادی در داشتن دالهای بتنی به عنوان اعضای سقف مانند سازه های بتنی می باشد. قسمت زیادی از آوار سنگین در ساختمانهای فولادی بدلیل تفاوت در سختی بین قابهای فولادی و دیوارهای آجری، با ریزش دیوارها حاصل می گردد. پنلهای پیش ساخته بتنی معمولا سخت ترین نوع آوار را ایجاد می کنند چرا که معمولا به هنگام افتادن تکه تکه نشده و بصورت قطعات بزرگی باقی می ماند.

پس از وقوع زلزله، بدلیل گرفتار شدن بسیاری از افراد در زیر آوار، نیاز به جابجایی سریع آوار به منظور کمک رسانی به افراد مانده در زیر آوار می باشد، از سوی دیگر پس از پایان عملیات جستجو و نجات مرحله پاکسازی و آماده سازی محل حادثه دیده برای ادامه فعالیتهای انسانی آغاز می گردد. بدلیل متفاوت بودن ماهیت این دو نوع آوار بردای مدیریت این بخشها نیز نیاز به مهارتهای مختلفی دارد و از دو منظر می توان آواربرداری پس از زلزله را مورد بررسی قرار داد: آواربرداری کوتاه مدت (امدادی) و آواربرداری بلند مدت (پاکسازی).

 

مدیریت آوار برداری زلزله در زلزله ایزمیت ترکیه - در ایران چه خواهیم کرد؟

شکل 1: نمونه ای از خرابی ساختمان بصورت پن کیک در زلزله 1999 ایزمیت

 آوار بصورت "پن کیک" – زلزله 1999 ایزمیت

شکل 2: آوار بصورت "پن کیک" زلزله 1999 ایزمیت

 

آوار برداری کوتاه مدت

           آنچه که در آوار برداری کوتاه مدت از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد سرعت عمل و دقت در آوار برداری است. سرعت مقوله مهم در عملیات جستجو و نجات است چرا که با توجه به جدول 2، از 24 ساعت اولیه پس از زلزله به عنوان زمان طلایی در نجات یاد می شود.

 

جدول 2: احتمال زنده ماندن به نسبت زمان زیر آوار ماندن [1]

زمان زیر آوار ماندن

درصد زنده ماندن

30 دقیقه

99.3 %

یک روز

81 %

دو روز

53.7 %

سه روز

36.7 %

چهار روز

19 %

پنج روز

7.4 %

بحث آواربرداری کوتاه مدت، از زیر مجموعه های مدیریت بحران بشمار می رود و نیاز به تخصص و آشنایی کافی به انواع آوار، نحوه امداد رسانی و جستجو دارد. آنچه امر آوار برداری را مشکل می کند، وجود آوار سنگین و مواد حجیم است که به سادگی قابل جابجایی بوسیله اعضای تیم نجات بدون استفاده از ابزار مکانیکی نمی باشد. برای مثال یک نمونه از آوار سنگین ممکن است یک دال بتنی به ابعاد 3 متر در 3 متر و ضخامت 15 سانتیمتر با وزن تقریبی 3 الی 4 تن می باشد. حجم و وزن زیاد باعث میشود که بدون استفاده از ماشین آلات امکان نجات وجود نداشته باشد. دالهای سقف و کف، قطعات بزرگ بتن مسلح و قطعات بتن پیش ساخته بعنوان آوار سنگین بشمار می روند.

 

آوار برداری بلند مدت

در آواربرداری بلندمدت که مربوط به مرحله پاک سازی محل حادثه دیده می باشد، ماشین آلات سنگین از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. در این مرحله شرایط بحران برطرف گردیده و باید در مسئله پاکسازی به بازدهی و بهره وری توجه خاصی شود. برای شهرهای بزرگ جهان مانند ونکوئر از هم اکنون برای مرحله پاکسازی برنامه مدونی آماده گردیده و تمهیدات ویژه ای برای مرحله بازیافت ضایعات حاصل از زلزله تهیه گردیده است. برای مثال با جداسازی و آسیاب کردن آوار ساختمانی می توان مصالح مورد نیاز برای زیرسازی جاده ها را تهیه نمود[4]. بدلیل اهمیت آواربرداری بلندمدت و مرحله پاکسازی، در مقاله ای جداگانه به این موضوع پرداخته خواهد شد.

استفاده از ماشین آلات در آوار برداری کوتاه مدت

نقش ماشین آلات در آواربرداری پس از زلزله با توجه به نوع آوارهای ایجاد شده تعیین می شود و برای انواع مختلف آوار ابزار متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد. البته باید توجه نمود که در مرحله امداد رسانی (آواربرداری کوتاه مدت) با وجود اهمیت مقوله سرعت، معمولا استفاده از ماشین آلات سنگین بدلایل زیر توصیه نمی شود:

1.   عدم دقت کافی

2.  امکان آسیب رسیدن به افرادی که زیر آوار مانده اند بدلیل سنگینی ماشین آلات

3.  عدم امکان شنیده شدن صدای قربانیان زیر آوار به دلیل صدای ناشی از کارکرد ماشین آلات

با وجود مشکلات فوق استفاده از ماشین آلات در برخی موارد امری ضروری است، مخصوصا در زلزله های شهری که بیشتر ساختمانها بصورت بتنی و فولادی بوده و بدلیل ایجاد آوارهای سنگین نیاز به ماشین آلات برای جابجائی آوار سنگین وجود دارد. جرثقیل بهترین وسیله در آواربرداری های شهری است و در مرحله بعد بیل مکانیکی برای انجام خاکبرداریهای محدود مورد استفاده قرار می گیرد این درحالی است که استفاده از لودر در آوار برداری بهیچ عنوان توصیه نمی شود. با وجود این اغلب توصیه می شود که تا پنج روز بعد از وقوع زلزله از انتقال ماشین آلات سنگین به محل حادثه دیده جلوگیری شود و در صورتی که نیاز به کارکرد ماشین آلات غیر قابل انکار باشد، باید بهنگام کارکرد ماشین آلات از زمانهای سکوت ( بمنظور شنیدن صدای احتمالی قربانیان ) استفاده شود.

ابزار جدیدی که در عملیات امداد و نجات استفاده میشود جکهای دستی و کیسه های هوا برای ایجاد فضای لازم بمنظور خارج کردن افراد حبس شده در زیر آوار است.

در ضمن بهنگام عملیات جستجو و نجات باید به این نکته توجه نمود که آوار یک توده سه بعدی است و از هر شش وجه آن میتوان وارد عمل شد. بطور سنتی در کشور ما خاکبرداری از بالا و جوانب مرسوم بوده و از توجه به ابعاد دیگر مانند نقب زدن از پایین غفلت میشود (شکل 3).

نحوه دسترسی به داخل ساختمان خراب شده در اثر زلزله

شکل 3: دسترسی به زیر آوار از طریق حفر نقب

خلاصه و نتیجه گیری

ایران، یک کشور زلزله خیز بوده و هر از چندی شاهد حوادث ناگواری در گوشه و کنار کشور هستیم. ولی آنچه که باید بدان توجه نمود این است که تا بحال در کشور ما زلزله شهری بوقوع نپیوسته و تقریبا تمام زلزله های کشور در مناطق روستایی و یا با بافت قدیمی بوده اند ( زلزله های طبس، آوج، بم ... ) این بدان معنی است که ما تابحال با آواربرداری ساختمانهای بنایی مواجه بوده ایم ولی آنچه که مشهود است آواربرداری شهری تفاوت چشم گیری با آواربرداری های بعمل آمده در کشور دارد. در یک زلزله شهری نمیتوان یک دال بتنی مسلح را با لودر جابجا کرد و یا نمیتوان تلی از تیرآهن را با آن بلند نمود و مصدومان احتمالی را از زیر آوار نجات داد. در آواربرداریهای شهری جرثقیلها نقش اصلی را در آواربرداری بر عهده دارند. از سوی دیگر همواره شاهد بوده ایم که بلافاصله بعد از زلزله آمار لودرهای ارسال شده به مناطق زلزله زده در صدر اخبار می باشد درحالی که لودر مرگبارترین وسیله در عملیات امداد و نجات بشمار می رود. آواربرداری یک عملیات کاملا مهندسی بوده و نیاز به تجربه و دید علمی دارد لذا از هم اکنون باید در تربیت افراد متخصص در امر آوار برداری علمی اقدامات عملی صورت بگیرد. مهدی وجودی اسفند۸۲

+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم مرداد 1387ساعت 10:36  توسط ایمان باقری   | 

زلزله

بلایای طبیعی و نوع آوار

آواربرداری و حذف آن از محل حادثه دیده یکی از مهمترین اجزاء در عملیات نجات و بازسازی می باشد. بسیاری از آثار باقیمانده از بلایای طبیعی خطرناک نیستند. خاک، مصالح ساختمانی، زباله های سبز همانند درختان و بوته ها، حجم بسیار زیادی از آوار را تشکیل می دهند که بسیاری از آنها قابل بازیافت می باشند. مواد باقیمانده از طوفانها، زلزله ها، گردبادها، سیل و آتشسوزی در چند زیر مجموعه قابل تقسیم می باشد (جدول 1).

 

جدول 1: طبقه بندی مواد باقیمانده از بلایا

 

ساختمانهای آسیب دیده

رسوبات (ناشی از زمین لغزش)

زباله های سبز

دارایی ها شخصی

خاکستر و چوب سوخته

زلزله

دارد

دارد

دارد

دارد

دارد

سیل

دارد

دارد

دارد

دارد

 

آتش سوزی

دارد

 

 

دارد

دارد

گردباد

دارد

 

دارد

دارد

 

طوفانهای دریایی

دارد

دارد

دارد

دارد

 

 

شناخت آوار زلزله

زلزله ایجاد کننده امواج لرزه ای بوده و باعث جابجائی زمین در طول گسلها می گردد. این امواج لرزه ای عامل ویرانی ساختمانها و پلها در منطقه ای محدود و آسیب رسیدن به ساختمانها و سایر سازه های دورتر می باشند. آسیبهای جانبی ناشی از آتشسوزی، انفجار و آبگرفتگی های محدود ناشی از شکستگی لوله های آب میتواند افزایش دهنده مقادیر نخاله  بوجود آمده باشد. آوار زلزله شامل مصالح ساختمانی، وسایل شخصی افراد و رسوبات ناشی از زمین لغزش می باشد. برای مثال جمع آوری و مدیریت بقایای بجامانده از زلزله نورتریچ (ژانویه 1994) در شهر لوس آنجلس تا مدتها ادامه یافت و مقدار آوار و نخاله  در پایان ماه جولای 1995 به 3 میلیون تن رسید. در طی 3 ماه عملیات نخاله برداری، مقامات شهر تصمیم به تلاش در جهت بازیافت نخاله ها در جهت صرفه جویی در ظرفیت باقیمانده دپو ها گرفتند. بسیاری از زباله ها مربوط به آوارهای ساختمانی بود که قابل بازیافت توسط شرکتهای محلی بودند. ساختمانهای مختلف انواع مختلفی از آوار را به وجود می آورند که بصورت مختصر در زیر به بررسی آنها می پردازیم:

ساختمانهای چوبی و بنایی غیر مسلح: اینگونه ساختمانها معمولا از سایر سازه ها کوچکتر بوده و مصدومان در این ساختمانها اغلب با استفاده از ابزار دستی قابل نجات و رهایی هستند. قطعات چوبی و دیوارهای بنایی قابل خرد شدن به قطعات کوچکتر و قابل حمل می باشد. لذا در اینگونه آواربرداری نیازی به ماشین آلات سنگین نیست و افراد تیم نجات با استفاده از ابزار دستی خود می توانند به نجات افراد در زیر آوار مانده بپردازند.

ساختمانهای بتنی: یک مد خرابی معمول در سازه های بتنی بهنگام زلزله، فروافتادن دال کف، تقریبا بدون شکست، بر روی کف زیرین خود میباشد. در این نوع خرابی که تحت عنوان "پن کیک" از آن یاد میشود، دالهای کف فروافتاده از دسترسی و رهایی مصدومان جلوگیری می کند و لذا مشکلات زیادی را بخصوص درصورتی که موقعیت و وضعیت قربانی نامعلوم باشد ایجاد می نماید. دال بتنی هر طبقه به ابعاد 30 متر در 30 متر و به ضخامت 10 سانتیمتر وزنی بالغ بر 250 تن دارد که از ظرفیت جرثقیلهای معمول فراتر است. لذا باید این دالهای بتنی به قطعات کوچکتر بریده شوند تا قابل حمل و جابجائی بوسیله جرثقیلهای عادی شوند.

سازه های فولادی: ساختمانهای فولادی یک طبقه معمولا دارای مقاطع فولادی کوچکی هستند که با استفاده از اره های دستی و یا برقی قابل نفوذ می باشد. حتی در ساختمانهای سنگین صنعتی نیز از این روش می توان برای بریدن قطعات سنگین به تکه های قابل حمل استفاده نمود. جک و یا کیسه های هوا نیز برای ایجاد فضای دسترسی به مصدومان قابل استفاده می باشد. سازه های چند طبقه فولادی در داشتن دالهای بتنی به عنوان اعضای سقف مانند سازه های بتنی می باشد. قسمت زیادی از آوار سنگین در ساختمانهای فولادی بدلیل تفاوت در سختی بین قابهای فولادی و دیوارهای آجری، با ریزش دیوارها حاصل می گردد. پنلهای پیش ساخته بتنی معمولا سخت ترین نوع آوار را ایجاد می کنند چرا که معمولا به هنگام افتادن تکه تکه نشده و بصورت قطعات بزرگی باقی می ماند.

پس از وقوع زلزله، بدلیل گرفتار شدن بسیاری از افراد در زیر آوار، نیاز به جابجایی سریع آوار به منظور کمک رسانی به افراد مانده در زیر آوار می باشد، از سوی دیگر پس از پایان عملیات جستجو و نجات مرحله پاکسازی و آماده سازی محل حادثه دیده برای ادامه فعالیتهای انسانی آغاز می گردد. بدلیل متفاوت بودن ماهیت این دو نوع آوار بردای مدیریت این بخشها نیز نیاز به مهارتهای مختلفی دارد و از دو منظر می توان آواربرداری پس از زلزله را مورد بررسی قرار داد: آواربرداری کوتاه مدت (امدادی) و آواربرداری بلند مدت (پاکسازی).

 

مدیریت آوار برداری زلزله در زلزله ایزمیت ترکیه - در ایران چه خواهیم کرد؟

شکل 1: نمونه ای از خرابی ساختمان بصورت پن کیک در زلزله 1999 ایزمیت

 آوار بصورت "پن کیک" – زلزله 1999 ایزمیت

شکل 2: آوار بصورت "پن کیک" زلزله 1999 ایزمیت

 

آوار برداری کوتاه مدت

           آنچه که در آوار برداری کوتاه مدت از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد سرعت عمل و دقت در آوار برداری است. سرعت مقوله مهم در عملیات جستجو و نجات است چرا که با توجه به جدول 2، از 24 ساعت اولیه پس از زلزله به عنوان زمان طلایی در نجات یاد می شود.

 

جدول 2: احتمال زنده ماندن به نسبت زمان زیر آوار ماندن [1]

زمان زیر آوار ماندن

درصد زنده ماندن

30 دقیقه

99.3 %

یک روز

81 %

دو روز

53.7 %

سه روز

36.7 %

چهار روز

19 %

پنج روز

7.4 %

بحث آواربرداری کوتاه مدت، از زیر مجموعه های مدیریت بحران بشمار می رود و نیاز به تخصص و آشنایی کافی به انواع آوار، نحوه امداد رسانی و جستجو دارد. آنچه امر آوار برداری را مشکل می کند، وجود آوار سنگین و مواد حجیم است که به سادگی قابل جابجایی بوسیله اعضای تیم نجات بدون استفاده از ابزار مکانیکی نمی باشد. برای مثال یک نمونه از آوار سنگین ممکن است یک دال بتنی به ابعاد 3 متر در 3 متر و ضخامت 15 سانتیمتر با وزن تقریبی 3 الی 4 تن می باشد. حجم و وزن زیاد باعث میشود که بدون استفاده از ماشین آلات امکان نجات وجود نداشته باشد. دالهای سقف و کف، قطعات بزرگ بتن مسلح و قطعات بتن پیش ساخته بعنوان آوار سنگین بشمار می روند.

 

آوار برداری بلند مدت

در آواربرداری بلندمدت که مربوط به مرحله پاک سازی محل حادثه دیده می باشد، ماشین آلات سنگین از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. در این مرحله شرایط بحران برطرف گردیده و باید در مسئله پاکسازی به بازدهی و بهره وری توجه خاصی شود. برای شهرهای بزرگ جهان مانند ونکوئر از هم اکنون برای مرحله پاکسازی برنامه مدونی آماده گردیده و تمهیدات ویژه ای برای مرحله بازیافت ضایعات حاصل از زلزله تهیه گردیده است. برای مثال با جداسازی و آسیاب کردن آوار ساختمانی می توان مصالح مورد نیاز برای زیرسازی جاده ها را تهیه نمود[4]. بدلیل اهمیت آواربرداری بلندمدت و مرحله پاکسازی، در مقاله ای جداگانه به این موضوع پرداخته خواهد شد.

استفاده از ماشین آلات در آوار برداری کوتاه مدت

نقش ماشین آلات در آواربرداری پس از زلزله با توجه به نوع آوارهای ایجاد شده تعیین می شود و برای انواع مختلف آوار ابزار متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد. البته باید توجه نمود که در مرحله امداد رسانی (آواربرداری کوتاه مدت) با وجود اهمیت مقوله سرعت، معمولا استفاده از ماشین آلات سنگین بدلایل زیر توصیه نمی شود:

1.   عدم دقت کافی

2.  امکان آسیب رسیدن به افرادی که زیر آوار مانده اند بدلیل سنگینی ماشین آلات

3.  عدم امکان شنیده شدن صدای قربانیان زیر آوار به دلیل صدای ناشی از کارکرد ماشین آلات

با وجود مشکلات فوق استفاده از ماشین آلات در برخی موارد امری ضروری است، مخصوصا در زلزله های شهری که بیشتر ساختمانها بصورت بتنی و فولادی بوده و بدلیل ایجاد آوارهای سنگین نیاز به ماشین آلات برای جابجائی آوار سنگین وجود دارد. جرثقیل بهترین وسیله در آواربرداری های شهری است و در مرحله بعد بیل مکانیکی برای انجام خاکبرداریهای محدود مورد استفاده قرار می گیرد این درحالی است که استفاده از لودر در آوار برداری بهیچ عنوان توصیه نمی شود. با وجود این اغلب توصیه می شود که تا پنج روز بعد از وقوع زلزله از انتقال ماشین آلات سنگین به محل حادثه دیده جلوگیری شود و در صورتی که نیاز به کارکرد ماشین آلات غیر قابل انکار باشد، باید بهنگام کارکرد ماشین آلات از زمانهای سکوت ( بمنظور شنیدن صدای احتمالی قربانیان ) استفاده شود.

ابزار جدیدی که در عملیات امداد و نجات استفاده میشود جکهای دستی و کیسه های هوا برای ایجاد فضای لازم بمنظور خارج کردن افراد حبس شده در زیر آوار است.

در ضمن بهنگام عملیات جستجو و نجات باید به این نکته توجه نمود که آوار یک توده سه بعدی است و از هر شش وجه آن میتوان وارد عمل شد. بطور سنتی در کشور ما خاکبرداری از بالا و جوانب مرسوم بوده و از توجه به ابعاد دیگر مانند نقب زدن از پایین غفلت میشود (شکل 3).

نحوه دسترسی به داخل ساختمان خراب شده در اثر زلزله

شکل 3: دسترسی به زیر آوار از طریق حفر نقب

خلاصه و نتیجه گیری

ایران، یک کشور زلزله خیز بوده و هر از چندی شاهد حوادث ناگواری در گوشه و کنار کشور هستیم. ولی آنچه که باید بدان توجه نمود این است که تا بحال در کشور ما زلزله شهری بوقوع نپیوسته و تقریبا تمام زلزله های کشور در مناطق روستایی و یا با بافت قدیمی بوده اند ( زلزله های طبس، آوج، بم ... ) این بدان معنی است که ما تابحال با آواربرداری ساختمانهای بنایی مواجه بوده ایم ولی آنچه که مشهود است آواربرداری شهری تفاوت چشم گیری با آواربرداری های بعمل آمده در کشور دارد. در یک زلزله شهری نمیتوان یک دال بتنی مسلح را با لودر جابجا کرد و یا نمیتوان تلی از تیرآهن را با آن بلند نمود و مصدومان احتمالی را از زیر آوار نجات داد. در آواربرداریهای شهری جرثقیلها نقش اصلی را در آواربرداری بر عهده دارند. از سوی دیگر همواره شاهد بوده ایم که بلافاصله بعد از زلزله آمار لودرهای ارسال شده به مناطق زلزله زده در صدر اخبار می باشد درحالی که لودر مرگبارترین وسیله در عملیات امداد و نجات بشمار می رود. آواربرداری یک عملیات کاملا مهندسی بوده و نیاز به تجربه و دید علمی دارد لذا از هم اکنون باید در تربیت افراد متخصص در امر آوار برداری علمی اقدامات عملی صورت بگیرد. مهدی وجودی اسفند۸۲

+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم مرداد 1387ساعت 10:31  توسط ایمان باقری   | 

مصالح ساختمانی

مصالح ساختمان
+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم مرداد 1387ساعت 10:29  توسط ایمان باقری   | 

سد سازی

سد سازي تا قبل از هخامنشيان

نويسنده :مهران حسن زاده 
سد سازي يا بند سازي از فعاليت هاي مهندسي به شمار مي رود كه شرايط تاريخي و جغرافيايي خاص مناطق در پيدايش ،‌شكل گيري و گسترش آن سهم به سزايي دارند. در گذشته و در هر منطقه خاص جغرافيايي بنابر ضرورت يا نياز ساكنين آن جا نسبت به ايجاد سد،‌بند يا آبگير اقدام مي كرده اند تا نيازهاي خود در زمينه آبياري و آبرساني را مرتفع سازند. در مناطقي نيز به خاطر پايين بودن سطح آب‌هاي رودخانه ها يا نياز جهت تغيير مسير رود ، سد سازي انجام مي گرفته تا بتوانند سطح آب را بالا آورده و براي نيازهاي كشاورزي و عمراني از آن استفاده كنند.
در ايران نيز به جهت كمبود آب،‌شرايط اقليمي خاص و نيازهاي روزمره آب ماده اي بسيار ارزشمند محسوب مي شده كه اين امر را علاوه بر بندسازي ، سد سازي و آثار به جا مانده مي توان در فرهنگ ايراني و ارزشي كه براي آب قايل مي شدند و حافظه تاريخي مردم ايران به وضوح مشاهده و مطالعه كرد.
در سرزمين هاي ايران و مصر كه از قديم در معرض سيلاب و طغيان رودخانه ها قرار داشتند‌،ساخت بندهاي متفاوت در طول مسير رودخانه ها و يا مناطق سيل خيز به جلوگيري از خسارات اين گونه طغيان ها كمك فراواني مي كرد.
تاريخ سد سازي در ايران‌،مصر و بين النهرين ( ميان رودان) قدمتي بسيار طولاني دارد و هنوز هم مي توان نشانه هايي از آنها را در اين سرزمين ها يافت. به طور كلي سدسازي و نيز لايروبي و مرمت آنها از دير باز در ايران ديگر سرزمين ها ،‌مانند ساير كارهاي عام المنفعه و پروژه هاي بزرگ معمولا به دست حكومت ها و پادشاهاني كه به امور آباداني و آبادي علاقه بيشتري داشتند انجام مي گرفته است و در اين ميان رونق اقتصادي و پيشرفت آبادي ها و شهرهاي مرتبط با سيستم هاي آبياري و آبرساني نيز بستگي بسيار زيادي با مقوله سد و سد سازي و اهميت حكمرانان به اين مسايل داشته است.
سد سازي از دوره هخامنشيان تا قبل از اسلام
پادشاهان هخامنشي به واسطه نياز جغرافيايي كشور ايران و علاقه اي كه در گسترش و آباداني سرزمين تحت فرمانروايي از خود نشان مي دادند و در زمان امپراتوري خود سدها و بندهاي زيادي در بخش هاي جنوب غربي و جنوبي ايران ساختند. بسياري از سيستم هاي آبرساني و آبياري كه تا سال هاي متمادي نيز در ايران از آنها استفاده شد مرهون تلاش مهندسان و صنعتگران ايراني است كه در زمان هاي بسيار دور تلاش نمودند تا نيازها و كمبودها را در زمينه هاي عمراني و آبادي بر طرف نمايند و آثار و شواهد آن را نيز مي توان در نقاط مختلف ايران درك نمود. علاوه بر آن بسياري از آثار به جا مانده از اين دوران ها در سرزمين هاي تابعه حكومت هاي ايران باستان نيز قابل مشاهده است.
يكي از رودخانه هايي كه از قديم به رودخانه اروند مي پيوسته است «‌دياله » بوده است كه بنا به دستور كوروش بزرگ سدي براي آبياري ،‌از خاك و چوب بر روي اين رودخانه بسته شده بود كه شبكه كانال هاي آبرساني را تغذيه مي كرد. همچنين در زمان هخامنشيان اولين كوشش ها جهت سد سازي بر روي اروند و فرات به عمل آمد. از مشخصات اين رودخانه ها آن بود كه سطح فرات بالاتر از دجله قرار داشت و نيز در زمان حكومت بابليان بر بين النهرين تمايل رود فرات نسبت به شرق بيشتر از امروز بوده و اين رود تنها داراي يك مجرا بوده است. انشعاب فرات به دو مجرا بين سال هاي 600 ق.م تا 100 ق. م اتفاق افتاده است . چنان كه پيداست هخامنشيان سدهايي بر روي رودخانه هاي فرات و اروند ساختند و گام هايي ديگر در گسترش شبكه كانال هاي آبياري برداشتند. بدون شك هنگامي كه اسكندر مقدوني در حدود سال 400 ق. م به آنجا ها رسيد آن سدها ساخته شده و برپا بوده اند. استرابو جغرافي دان سده اول ميلادي يونان خبر از ويراني آنها به دست اسكندر مقدوني مي دهد. ولي واقعيت اين كه اسكندر اين سدها را ويران كرده باشد كاملا معلوم نيست چون برخي نيز گفته اند كه اسكندر آنها را خراب نكرده است و حتي به حفر كانال ها و نظارت بر اين سدها به طور مرتب مشغول بوده است. به هر حال آنچه مسلم است آبياري با بهره وري از بند سازي در فرات و اروند پيرامون سده چهارم پيش از ميلاد كاملا روا بوده است و اين سيستم هاي سد بندي و آبياري بعدها در زمان ساسانيان به حد بالاي گسترش خود رسيد.
علاوه بر بندها و آبگيرهايي كه در زمان هخامنشيان بر روي رودخانه هاي اروند و فرات ساخته شد،‌در آن زمان بر روي رودخانه «‌كر » kur در فارس نيز بندهايي براي آبياري زمين هاي پيرامون تخت جمشيد ايجاد شد. با اين كه آثاري از تمامي سدهاي ساخته شده در زمان هخامنشي ها در دست نيست، ولي برخي از بندها كه تا به امروز بر روي آن رودخانه بر جاي مانده اند داراي پايه هاي هخامنشي هستند. از جمله اين سدها « بند ناصري » است كه در 48 كيلومتري شمال غربي تخت جمشيد واقع شده است.
ابن بلخي (سده پنجم‌) سد ناصري را چنين توصيف مي كند:« در اين قسمت رودخانه در زمان هاي قديم سدي ساخته شده بود كه آب كافي را براي آبياري زمين ها تأمين مي كرده است ،‌اما در روزگاران هرج مرج كه اعراب به سرزمين ايران تاختند اين سد رو به خرابي نهاد و در تمام حوزه هاي رامجرا ( را مجرد‌) ديگر كشاورزي انجام نشد. ..»
سد ديگر بند فيض آباد نام دارد كه در حدود 48 كيلومتري شمال تخت جمشيد قرار گرفته است چنان كه گفته شده است يكي از سه بندي كه بر روي رود كر ساخته شده بوده 25 متر درازا و 25 متر بلندا داشته است.
در نزديكي شهرك «‌كوار » در جنوب شيراز سد هخامنشي ديگري به نام «بند بهمن» بر روي رودخانه « مند» بنا شده است. طول بند در حدود 100 متر و بلنداي آن حدود 25 متر مي باشد . بخش عمده اي از اين سد تا كنون از گل و لاي پر شده است.
در زمان ساسانيان و هنگام حكومت شاپور اول ، ارتش شكست خورده والرين رومي كه مركب از 70000 هفتاد هزار نفر مي شد به اسارت ايرانيان درآمد، شاپور از اين اسيران براي ساختن ساختمان هايي در ايران استفاده كرد. يكي از اين ساختمان ها «‌سد شادروان شوشتر» بر روي رودخانه كارون به شمار مي آيد . شوشتر كه در كناره شرقي كارون بر روي ساحل سنگي ساخته شده از زمان ساسانيان يكي از شهرهاي مهم بود. از زمان ايلاميان و دوران اوليه سلسله ساساني براي بالا بردن سطح آب در كارون تا به سطح شهر شوشتر سدي بر روي اين رود زده بودند.
ابن حوقل در صورة الارض راجع به شادروان شوشتر مي نويسد:
« سرزمين خوزستان در محلي مستوي و هموار قرار گرفته است و داراي آب هاي جاري است . بزرگترين رودهاي آن شوشتر است كه شاپور شادروان (سد معروف) را در دروازه شوشتر بر آن ساخت تا آب آن بالا آمد و به ثمر رسيد چه شوشتر در زمين مرتفعي قرار دارد.»
چنانكه پيداست سد اوليه بر روي كارون از لحاظ بالابردن سطح‌ آب چندان رضايت بخش نبود پس ايران رومي را براي رفع نقايص به كار گماشتند . احتمالا علاوه بر نيروي كارگري چندين مهندس نيز در سپاه روم بوده اند. گام نخست ،‌ايجاد رودخانه اي انحرافي « گرگر» بوده كه در هنگام ساختن سد آب كارون را هدايت مي كرده است. اين سد كه پس از تعميرهاي پشت سر هم تا كنون به جا مانده است «‌بند ميزان » نام دارد. سد داراي سرريزهايي است كه در هنگام بالا آمدن آب اضافي آن را تخليه مي كرده است. پهناي اين سد بين 10 تا 12متر است . ساختن اين سد از سه تا هفت سال طول كشيد و هنگامي كه ساختمان آن پايان يافت . ورودي رود گرگر با بند ديگري بسته شد كه امروزه « بندقيصر » ناميده مي شود . اين سد نيز كه تا كنون به جا مانده از تكه هاي بزرگ سنگي كه با بست هاي آهني به يكديگر محكم شده اند ساخته شده است. براي كنترل آب رودگرگر شش سرريز در آن سد ساخته شده بوده است . كانال گرگر پس از گذشتن نزديك به 30 كيلومتر به سوي جنوب دوباره به كارون مي پيوندد . نشانه هاي موجود چنين مي گويد كه براي آبياري نهرهاي ديگر نيز بر روي اين كانال زده شده بوده است.
به نظر مي رسد كه اين نخستين بار در تاريخ سد سازي است كه براي ساختن سدي بر روي رودخانه اي‌، براي آن كانال انحرافي ساخته اند و به ويژه از ديدگاه مهندسي با توجه به مقدار آب كارون اين خود پروژه با اهميتي به شمار مي رفته است. از كتاب تحفة العالم درباره ساختمان سد شادروان چنين آمده است:
«... ذوالاكتاف بعد از قلع و قمع اعراب به جنگ قيصر كمر بسته او را مغلوب و اسير كرد و به ايران قصد داشت و پس از مؤاخذه و مصادره به او فرمود كه اگر نجات خود را مي خواهي ممالكي را كه از قلمرو من خراب كرده اي بساز و چون شاپور را به عمارت و آبادي شوشتر رغبتي بوفور بود. قيصر التزام نمود كه ابتدا شادروان شوشتر را بسازد و چنان كند كه در حوالي شهر زرع مايي توانند كرد .قيصر چون بر جان خود ايمن گشت ... بفرمود تا مهندسين با فرهنگ ار روم ... و مهندسان بعد از آنكه ترازوي آب را بر‌آورد نمودند ديدند كه به سبب بسياري رودخانه و شدت جريان آب ساختن شادروان محال و زمين رودخانه را سنگ بست نمودن كه ديگر باره عميق نشود ممكن نيست مگر آن كه آب را اولا به طرف ديگر جاري نمايند تا آب از رودخانه منقطع گردد بعد از ساختن زمين رودخانه شادروان باز آب را به اين طرف سردهند و آن رخنه را ببندند...»
در شاهنامه فردوسي اشاره به اين موضوع شده كه سازنده و مهندس شادروان شوشتر شخصي به نام « برانوش » بوده است. ساختمان سد شادروان در زمان شاپور ساساني در 280 ميلادي پس از سه سال عمليات ساختماني به اتمام رسيد. در ساختمان اين سد براي پيوند و پا برجايي سنگ هاي گرانيت به كار برده اند.
بنا به شرح كتاب مجالس المومنين نوشته طبري عمود هاي آهنين كه در سرب قرار داشته نيز در آنجا به كار رفته بوده است.
يكي از بندهاي ديگري كه پس از سد شوشتر ساخته شد سد اهواز بوده است كه نشانه هاي آن هنوز هم به چشم مي خورد .درازاي اين سد بيش از 1000 هزار متر بوده و احتمالا 8 متر ضخامت(پهنا)‌داشته است . مقدسي جغرافي دان اسلامي سده سوم هجري درباره سد اهواز چنين مي گويد :« ميان اين دو بخش { اهواز را } پل «‌هندوان » كه با آجر ساخته شده پيوند مي دهد... روي اين نهر {مسرقان } دولاب‌‌هاي بسيار است كه فشار آب آنها را مي گرداند و «‌ناعور »‌خوانده مي شوند.
سپس آب در كاريزها كه در بالا نهاده شده مي آيد ... بستر رودخانه نيز از پشت جزيره اي به اندازه يك صد درس به يك شادروان كه (ديواره اي )از سنگ ساخته شده بر مي خورد و بازگشته (و درياچه مي شود با فواره هاي شگفت انگيز ) و به سد جويبار مي افتد كه به آبادي‌ها مي رود و كشتزارها را سيراب مي كند. ايشان مي گويند:‌اگر شادروان نبود اهواز آباد نبود چه در آن هنگام از آب‌هايش بهره برداري نمي شد. شادروان درهايي دارد كه هنگام افزايش آب آنها را باز مي كنند ... صداي آب سرريز شده از شادروان در بيشتر سال آدمي را از خواب باز مي دارد.»

بند ديگري كه در سده چهارم پس از ميلاد توسط شاپور دوم (و يا احتمالا بازمانده‌اش اردشير دوم ) ساخته شده سد پل گونه دزفول است كه بر روي رودخانه كوفه زده شده و در محل پي پل قرار گرفته بوده است. از زمان ساسانيان نام سد ديگري به نام « بند قير »‌بر روي رودخانه كارون در محل پيوستن دو رود آب گرگر و آب دز به كارون بر جاي مانده كه پس از سدهاي شوشتر و اهواز از مهم ترين سدهاي روي كارون به شمار مي آمده است.چنان كه پيداست نام اين سد نماينده كاربرد « قير » براي آب بندي آن به منظور افزايش پا بر جايي و سختي و استحكام سد بوده است.
پادشاهان و مهندسان ساساني افزون بر ساختن سد بر روي كارون و كرخه در سرزمين عراق امروزي نيز به ساختن سدهايي به ويژه در كرانه شرقي اروند بين سامره و كوت مبادرت كردند . ساسانيان سيستم آبياري رودخانه دياله را گسترش دادند و در پديد آوردن نهرها تا آنجا پيش رفتند كه نياز به مقدار آبي بيشتر از آنچه كه دياله مي توانست بدهد پيش آمد. اين گره به كمك رودخانه اروند گشوده شد ، بدين معني كه ابتدا آب آن را با ابزارهاي بالا بردن آب و سپس با كانال هاي عظيم بالا مي بردند و آن را بدينوسيله به رود دياله سوار مي كردند . گسترش شبكه آبياري در جنوب ايران و بين النهرين در زمان خسرو اول پادشاه ساساني (579 ـ 531 م) به درجه بالاي خود رسيد . يكي از نمونه هاي اين گسترش كانال نهروان بوده است كه از پشت سد بر روي اروند نزديك محلي به نام دور ( (Dur تغذيه مي شده است . اين كانال بعدها در زمان خلفاي عباسي تعمير شد . كانال نهروان در محل باكوبه (واقع در پنجاه و سه كيلومتري شمال شرقي بغداد و حدود 110 كيلومتري پايين دست سد) به رودخانه دياله مي رسيد.10 نكته جالب توجه آن است كه كانال نهروان و رودخانه دياله در يك سطح و بدون هيچگونه كنترل مجازي به يكديگر مي رسيدند و اين نشان دهنده آن است كه مهندسان ساساني مي توانسته اند جاي سد را طوري برگزينند كه اين جريان و ارتباط طبيعي با دقت انجام گيرد. و اين خود نمايشگر تبحر آنان در پياده كردن نقشه و نقشه برداري ساختمان ها و تأسيسات بوده است. در حدود سي و شش كيلومتري جنوب باكوبه سدي به نام سد بلادي براي كنترل جريان آب در دياله ساخته شده بود كه آب دياله را به داخل كانال كوتاهي (كه در زير بغداد و بالاي تيسفون به اروند مي‌ريخت )‌كنترل مي كرد.
افزودن بر سدها و پل هايي كه شرح آنها آمد از باستان در سرزمين خوزستان بندها، پل ها و سدهاي ديگر نيز ساخته شده بوده است كه به آبياري زمين هاي پيرامون كمك فراوان مي كرده اند برخي از اين سدها عبارت بودند از : 11
ـ سد قلعه رستم ، در 33 كيلومتري شمال شوشتر بر روي كارون كه داراي سه دهنه بزرگ از بالا به پايين بوده است. نهري را كه از اين سه سد آب مي گرفته نهر « جوي بند » و يا « ديم چه » مي گفته اند . درازاي اين نهر آبياري 18 كيلومتر بوده است. ـ
ـ سد شعيبيه : كه در 24 كيلومتري جنوب غربي شوشتر و بر روي رودخانه دز ساخته شده بوده است.
ـ سد كارون : كه در 8 كيلومتري شمال اهواز قرار داشته است.

-سد عجيرب :كه در 36 كيلومتري شوشتر روي رودي با همان نام احداث شده است.

ـ سد كرخه : اين سد در 15 كيلومتري شمال حميديه واقع بوده و پيش تر به آن سد نهر هاشم مي گفته اند.
ـ سد ابوالعباس : در 18 كيلومتري رامهرمز واقع است و از سه دهانه تشكيل مي شده است.
ـ سد ابوالفارس : در جنوب شرقي رامهرمز.
ـ سد جراحي : در 29 كيلومتري جنوب رامهرمز.
يكي ديگر از آثار تاريخي دوران ساساني دژ باستاني ايزد خواست و آثار تاريخي مربوط به آن است. اين آثار كه در راه اصفهان به شيراز در 41 كيلومتري جنوب اصفهان واقع شده شامل قلعه ،‌آتشگاه ، پل ،‌كاروانسرا و سد نزديك آن است . سد ايزد خواست (يزد خواست‌) در ده كيلومتري جنوب دهكده يزد خواست قرار گرفته و درازايش 65 متر و پهناي آن نزديك 6 متر است . از ويژگي هاي اين بند كه تنها بخشي از آن برجاي مانده است ،‌آن است كه اين سد از نوع قوسي بوده است . 12 سد يزد خواست كه مي توان آن را نخستين بند قوسي جهان دانست از بناهاي دوره ساساني است . مصالح ساختماني سد شامل سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج و نماي آن از سنگ تراشيده با اندود ساروج است . چنان كه پيداست اين بند براي جمع كردن آب هاي بهاري و جلوگيري از جريان سيل در منطقه ايزد خواست ساخته شده بوده است.
سد سكندر: درباره ديواره يا سدي كه در تاريخ به نام سد سكندر موسوم گشته نوشته ها و اخبار متعددي ذكر شده است . عده اي معتقدند اسكندر مقدوني در لشگر كشي هاي خود به شرق در منطقه ماوراء النهر بنا به درخواست مردم منطقه كه مرتبا در معرض تهاجم قومي به نام يأجوج و مأجوج بوده اند. اين سد را رد دهانه دره اي بنا مي كند تا جلوي مهاجمان گرفته شود. البته در انتساب بناي مذكور به اسكندر جاي شك فراوان وجود دارد و مي تواند مانند بسياري از داستان هاي تخيلي و ساختگي مربوط به اسكندر مطرود تلقي شود. اسكندر مهاجم با تهاجم سريع خود و مدت كمي كه در اختيار داشته و مرتبا در حال حمله و لشكر كشي بوده ، بعيد است كه چنين كار عظيمي را انجام داده باشد.
بلعمي در ترجمه خود از تاريخ طبري اوايل سده سوم هجري و به نقل از روايت قرآن13كريم ساختن سد يأجوج و مأجوج را به شخصي به نام اسكندر ذوالقرنين منتسب مي داند بر طبق آن مردم ‌از اسكندر مي خواهند برايشان سدي بسازد كه ميان آنها و اقوام مهاجم حايل باشد.
ابوريحان بيروني كه مي خواسته بداند كه محل سد سكندر در كجا بوده است در مورد شخصيت ذوالقرنين چنين نظر مي دهد كه وي يكي از اميران حميدي بوده است. مقدسي نيز در احسن التقاسيم في معرفه الاقاليم (صفحات 533 تا 538 ) با شرحي مشابه ابوريحان مي نويسد كه ديواره سد پنجاه ذراع كلفتي و بلندي داشته و با خشت هاي آهنين در مس پوشانده شده بوده است. از اين نوع روايت و روايات نظير آن مي توان احتمال داد كه سد موسوم به سد اسكندر نوعي ديواري دفاعي بوده است. علاوه بر سد سكندر در نوشته هاي تاريخي از ديواره هاي دفاعي ديگري نيز كه همگي در منطقه مازندران (طبرستان) ايجاد شده بودند نام برده شده است. اين سد ها يا ديوارها به نام هاي سد تميشه ،‌سد دربند ،‌سد انوشيروان ،‌سد مرو و باب الابواب شهرت يافته اند و احتمال دارد كه سد سكندر يكي از اين پنج ديوار ،‌بوده باشد . رواياتي كه ذكر شد همگي از وجود ديواره هاي دفاعي متعدد در ناحيه شمال خراسان و كناره درياي خزر حكايت مي كند . برخي از اين حفاظ ها به صورت سد يا بندي در دره اي بوده و برخي ديگر نيز به شكل ديواري طويل ازسدي تا سدي ديگر كشيده شده بوده است . سدها و ديواره هاي دفاعي در شمال خراسان براي حفاظت شهرهاي آن سامان از هجوم اقوام وحشي ايجاد شده بوده است. اين ناحيه از ايالت هاي مهم ايران در عصر هخامنشي به شمار مي آمده است و آن طور كه از تاريخ بر مي آيد كشور ايران از زمان كوروش هخامنشي در اين ناحيه همواره در معرض هجوم قبايل وحشي قرار داشته است با توجه به اين كه برخي ذوالقرنين را همان كوروش شاه هخامنشي دانسته اند بعيد نيست كه در آن عصر اقداماتي در دفاع از اين منطقه با ايجاد سدها و ديوارهاي حايل انجام گرفته باشد. اقدامات دفاعي احتمالا از دوره هخامنشيان آغاز شد،‌در عصر اشكانيان هم بنا بر شواهد موجود مانند ديوار دفاعي گرگان و تطابق نظريات باستان شناسي قوت يافت و در دوره ساسانيان نيز تأسيسات مزبور بازسازي شده و مواضعي نيز بدان افزوده گشته است و نيز به احتمال نزديك به يقين مي توان گفت كه اسكندر مقدوني چيزي در آن ناحيه نساخته است !‌نه سبك ساختماني و نه آثار باقيمانده ‌،‌هيچ يك حكايت از چنان اقدامي نمي كند و به طور حتم اسكندر در گذار از سرزميني بيگانه و در مدتي كوتاه نه انگيزه و نه توان انجام چنان كاري را داشته است . ضمن اين كه بعيد به نظر مي رسد كه مردم ايران كه اسكندر در برابر آنها حكم يك مهاجم و اشغالگر را داشت از يك بيگانه چنين درخواستي كنند و او نيز پاسخ دهد. انتساب نام اسكندر به اين بناها و ديگر آثار را بايد انگاره اي نادرست دانست كه به ذهن عوام راه يافته و در برخي نوشته ها نيز مغرضانه و يا نا آگاهانه ظاهر شده است.
منابع و مأخذ:
ـ فرشاد ، مهدي ـ تاريخ مهندسي در ايران ـ انتشارات بنياد نيشابور شناسي ـ‌چاپ دوم ـ‌1362 خورشيدي ـ صص 265 ـ 252 .
1- willcocs,w.( The Restoration of the Ancient
2- Irrigation works on the tigris), cairo,1903 ,P10
3- Houtum SCHINDLER ,(A .Note on the Kur River in fars), proc, Royal Geogr .soc. vol .13/1891 . p.288
3ـ ابن بلخي ،‌فارسنامه ، به اهتمام علي نقي بهروزي ـ انتشارات اتحاديه مطبوعاتي فارس ـ ص 28
4- Goblot ,h,(le Rolede Iran dans les Techniquesdeieau) ,Techniques,Arts,sciences.no.15516.1962.p.48
5- ابن حوقل ،‌صورة الارض ،‌ترجمه جعفر شعار ،‌انتشارات بنياد فرهنگ ايران‌،شماره دوم ص 24
6- CURZON.G.N.( Leaves from a Diary on the Karun River) fort.nightly Review.London .1890 . ps713- 706
7ـ CURZON.G همان منبع P.715
8 ـ كريمي ، بهمن ـ راه هاي باستاني و پايتخت هاي قديمي ايران،‌ تهران‌ ـ 1329 خورشيدي ص 97
9ـ مقدسي ،‌محمد بن احمد ـ‌احسن التقاسيم في معرفة الاقاليم ـ ترجمه علينقي منزوي ـ شركت مؤلفان و مترجمان ايران ـ صص 614 ـ 613
10 ـ WILLCOCS.wهمان منبعP.10
11ـ كريمي ،‌بهمن ـ‌همان منبع ـ‌ صص 109ـ 106
12ـ ورجاوند ،‌پرويز، قلعه باستاني ايزد خواست و آثار تاريخي آن ـ بررسي هاي تاريخي شماره 1سال هفتم
13ـ قرآن كريم ـ سوره الكهف ـ آيات 96ـ 82 ـ از روي تفسير ابوالفتح رازي ـ انتشارات جاويدان

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم مرداد 1387ساعت 20:19  توسط ایمان باقری   | 

کلیات عمران

 معرفی مهندسی عمران

Civil Engineering

تالیف و تدوین: مهدی وجودی

Civil@Vojoudi.com

  

 

1-  مقدمه:

مجموعه مهندسی عمران یا رشته عمران یكی از رشته­های پر اهمیت و جذاب در مجموعه رشته­های آزمون سراسری است كه داوطلب در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی می­تواند آن را انتخاب كند. پیشرفت سریع جوامع و نیازهای روز افزون آنها به انجام طرحهای مختلف عمرانی از یك طرف و رشد و توسعه علوم مختلف از طرف دیگر، ایجاب می­نماید تا با یك برنامه ریزی صحیح و همه جانبه و پرورش استعدادهای جوان و نیز استفاده بهینه از ابزار و امكانات موجود در جامعه ، گامی بلند  در جهت ترقی و تعالی جامعه برداشته شود.

 

2-  اهمیت و ضرورت:

سرپناه از نیازهای اساسی و اولیه نوع بشر است که در دوره­های مختلف زندگی او بصورتهای مختلفی به این نیاز پاسخ داده شده است. انسانهای اولیه از غارها که بصورت طبیعی ساخته پدیده­های زمین شناسی بودند استفاده می­کردند. ولی آیا انسان بلند پرواز که همواره سعی در بدست آوردن و رام کردن طبیعت دارد، می­توانست به این مکانهای محدود و بی روح بسنده کند؟

انسانها با بکارگیری ابزارهای دست ساز خود و استفاده از منابعی که طبیعت در اختیار آنها قرار می­داد، اقدام به ساخت محلی برای زندگی خود کردند. با پیدایش اولین سرپناه دست ساز بشر پایه و اساس مهندسی عمران بوجود آمد. با بزرگتر شدن جوامع و نیاز آنها به سرپناههای بزرگتر، و تلاش بشر در جهت مهار و رام کردن طبیعت در جهت رفع نیازهای خود همانند ساختن سدها و پلها و ... رفته رفته نقش مهندسی عمران در زندگی بشر پررنگ و پررنگتر شد.

پیشرفتهای بزرگی که امروزه شاهد آن هستیم در سایه آرامش و ایمنی ایجاد شده توسط مهندسی عمران حاصل گردیده­است. مهار قهر طبیعت همانند سیل و زلزله و طوفانهای وحشتناک، هدیه­هایی هستند که مهندسی عمران به جامعه امروزی عطا کرده است. از طرف دیگر راههای ارتباطی که همچون شریانهای حیاتی جامعه هستند، سدهای عظیمی که برق را به ارمغان می­آورند، تونلهایی که دل کوهها را می­شکافند و ... همگی شواهدی بر اهمیت این رشته مهندسی دارند.

در زبان انگلیسی به مهندسی عمران Civil Engineering اطلاق میشود که Civil به معنی تمدن و از همان ریشه کلمه Civilization است. پس میتوان نتیجه گرفت همانطور که از اسم این رشته پیداست، مهندسی عمران یعنی مهندسی تمدن! و تقریبا بیش از سایر رشته­های مهندسی به جامعه نزدیکتر است.

 

3-  تفاوت مدرک و شغل مهندس عمران:

ذکر این نکته ضروری است که مهندسی عمران، یک مدرک تحصیلی است که به فرد پس از تحصیل در دانشگاه اعطا میشود، ولی به عنوان شغل به حساب نمی­آید. بلکه بدلیل گسترده بودن حوضه فعالیت دانش آموختگان این رشته، شغلهایی که یک مهندسی عمران میتواند داشته باشد بصورتهای مختلفی طبقه­بندی می­شوند. یک مهندس عمران می­تواند در حوضه پیمانکاری، مشاوره، نظارت و یا اگر دقیقتر به موضوع بنگریم در قسمتهای ساختمان سازی، سدسازی، راه سازی، پالایشگاه و سازههای صنعتی، مدیریت ساخت، سازه­های دریایی و ... فعالیت داشته باشد که سعی خواهم کرد در ادامه مطلب توضیحات بیشتری را در این مورد ارائه نمایم.

 رشته عمران در کشور ایران در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا تدریس می­شود و امکان گرفتن مدرک در هرکدام از مقاطع برای دانشجویان ایرانی وجود دارد. با بالارفتن سطح تحصیلی، بدلیل گسترده بودن زیر مجموعه­ها، زمینه فعالیت محدود و بصورت تخصصی درمی­آید، برای مثال یک دانشجو در دوره کارشناسی عمران، بصورت ضمنی تمام دروس زیر مجموعه­های مختلف را مطالعه میکند و تقریبا با تمام زیر مجموعه­ها بصورت محدودی آشنا می­شود ولی در دوره­های بالاتر فقط یکی از زمینه­ها مورد مطالعه دقیقتر قرار میگیرد. برای مثال درس "اصول مهندسی زلزله" یکی از دروس دوره کارشناسی است که طی آن دانشجویان با اساس زلزله و طراحی در برابر زلزله آشنا می­شوند. اما در دوره کارشناسی ارشد مهندسی زلزله، دانشجویان فقط بصورت تخصصی به مطالعه دقیق زلزله می­پردازند.

در این مطلب بیشتر به معرفی رشته مهندسی عمران یعنی دوره کارشناسی عمران پرداخته می­شود و گرایشهای مختلف آن توضیح داده می­شود.

 

 

 

نمایی از سد کارون 3 در حال ساخت

 

 

 

 

4-  معرفی اختصاری گرایشهای مختلف مهندسی عمران

4-1-       مهندسی عمران – عمران

این رشته قبلا به مهندسی راه و ساختمان موسوم بوده و به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژه‌های ساختمانی، صنعتی ، راه‌سازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینه‌های فوق و همچنین همكاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینه‌های یاد شده ، به وجود آمده است. قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژه‌های طراحی تشكیل می‌دهد و كنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و كارگاهی و نیز دو دوره كارآموزی در طی دو تابستان پیش‌بینی شده است. با توجه به سیاستهای عمرانی و سرمایه‌گذاریهای دولت برای ایجاد ساختمانها، راهها، پلها، سدها، نیروگاههای هسته‌ای و حرارتی ، رفع نیازهای عمرانی در زمینه مسكن و تاسیسات آبی جهت تامین آب آشامیدنی شهرها و روستاها همچنین بازسازی مناطق جنگ‌زده اهمیت این رشته مشخص می‌شود. فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در وزارتخانه‌ها (نظیر وزارتخانه‌های راه‌ و ترابری مسكن و شهرسازی و نیرو) و شركتهای دولتی و شركتهای خصوصی و مهندسان مشاور به كارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند. در شرایط حاضر فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در دوره‌های مختلف كارشناسی ارشد سازه (آنالیز و طرح سازه‌ها) ، خاك و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاكها و محاسبات پی‌ها) ، راه و ترابری (طرح راهها و شبكه ترابری) ، سازه‌های آبی (طراحی سازه‌های هیدرولیكی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) در داخل كشور ادامه تحصیل دهند.

امكان ادامه تحصیل در دوره دكتری در داخل و در خارج از كشور وجود دارد. دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیك و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود 10 درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن می‌توان طراحی سازه‌های فولاد و بتن ، پی‌سازی، مكانیك خاك، مكانیك سیالات، هیدرولیك و تحلیل سازه‌ها را نام برد.

 

 

4-2-       مهندسی عمران – نقشه‌برداری

 

طرح و اجرای برنامه‌های عمران و مطالعات مربوط به زمین مستلزم وجود اطلاع دقیق مهندسی (مسطحاتی، ارتفاعی، چگونگی) به هنگام به صورت نقشه‌های گوناگون (ترسیمی ، رقمی، تصویری) از منطقه مورد نظر است. مجموعه نقشه‌برداری پاسخگوی این نیازها به گونه‌ای هماهنگ با دیگر رشته‌های عمران است و هدفش تربیت افرادی است كه آگاهی علمی كافی و مهارت فنی لازم را در زمینه نقشه‌برداری داشته باشند. داوطلبان ورود به این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیك دوره دبیرستان قوی بوده علاقه‌مندی و آمادگی جسمی (برای كارهای صحرایی و ...) لازم را دارا باشند. بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشه‌برداری، ژئودزی (جهت تعیین شكل زمین) فتوگرامتری زمینی و هوایی (عكسهای هوایی) كارتوگرافی، هیدروگرافی (نقشه‌برداری از بستر دریا) ، پروژه و كارآموزی از جمله دروس این دوره است. بعضی تواناییهای فارغ‌التصیلان این رشته عبارتند از:

مدیریت گروههای اجرایی در عملیات نقشه‌برداری ، طرح و برنامه‌های سیستم نقشه، محاسبات و برنامه‌ریزی در زمینه‌های مختلف فنی نقشه‌برداری، تدریس و آموزش در دوره كاردانی (پس از طی دوره مربوط به تعلیم و تربیت).

امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد در داخل و در سطوح بالاتر در خارج از كشور موجود است. سازمان نقشه‌برداری وزارت برنامه و بودجه ، وزارت راه و ترابری ،‌ وزارت نفت ، سازمان آب ، سازمان بنادر و كشتیرانی،‌ اداره جغرافیایی ارتش و سپاه و بخش خصوصی و ... از جمله محلهای جذب فارغ‌التحصیلان این رشته است.

نظر دانشجویان: این رشته از لحاظ آموزشی با نارسایی‌هایی نظیر كمبود استاد و لوازم كار مواجه است. زیربنای كلیه كارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن كارهای عمرانی، فارغ‌التحصیلان آن سریعا جذب بازار كار می‌شوند. داوطلبان باید به سختی كار در بیابان و كوهستان و شرایط سخت نقشه‌برداری توجه داشته باشند.

 

4-3-       مهندسی عمران – آب

این دوره به منظور تربیت متخصصانی تدوین شده است كه بتوانند در زمینه‌های شناخت منابع آب و كنترل و بهسازی كیفیت منابع آب اطلاعات لازم را به دست آورند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی ، نظارت و مدیریت پروژه‌های آب كار كنند. با توجه به اینكه توسعه كشور در زمینه‌های كشاورزی، صنعتی ، عمران و ... بستگی به میزان آب قابل استفاده دارد می‌توان صنعت آب را در ایران در زمره صنایع مادر به حساب آورد. داوطلبان ورود به این دوره باید در دروس ریاضی، فیزیك و شیمی دبیرستان قوی بوده، علاقه‌مندی و استعداد لازم (خصوصا در زمینه طراحی ) را داشته باشند. دروس این دوره به صورت عمومی، پایه ، اصلی ، تخصصی، انتخابی و كارآموزی (كارآموزی صحرایی پروژه تخصصی و كارآموزی تخصصی) است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این رشته عبارتند از : مكانیك خاك ، هواشناسی ، هیدرولیك ، آبهای زیرزمینی ، سدهای كوتاه ، پی‌سازی و ...

فارغ‌التحصیلان این دوره تواناییهای لازم را در زمینه‌های مربوط به كارشناسی مطالعه منابع آب ، تاسیسات آبی و سازه‌های هیدرولیكی، كارشناسی آب و فاضلاب و نظارت بر حسن اجرای طرحهای آبی را خواهند داشت. امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد و بالاتر در داخل و خارج از كشور وجود دارد. سازمان آب، وزارت جهاد كشاورزی ،‌ وزارت نیرو و بخش خصوصی و ... از جمله مراكز جذب فارغ‌التحصیلان این دوره است.

نظر دانشجویان : یكی از امتیازات این گرایش آن است كه علاوه بر محاسبات سازه‌ای، وارد محاسبات هیدرولوژی و هیدرولیك نیز شده و بر وسعت كار می‌افزاید.

 

 

 

بدلیل اهمیت گرایش مهندسی عمران عمران و اینکه امروزه اطلاق مهندسی عمران بیشتر تداعی کننده این گرایش است، به توضیح جزئیات بیشتری از این گرایش می­پردازیم:

 

5-   توضیح کامل گرایش مهندسی عمران – عمران

 

 

5-1-    تعریف و هدف

عمران یكی از گرایشهای مجموعه مهندسی عمران است كه در مقطع كارشناسی در بسیاری از دانشگاههای معتبر كشور ارائه می گردد.

هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است كه بتوانند در پروژه های مختلف عمرانی در زمینه های ساختمانی ، راه سازی،پل سازی، سازه ها و بناهای آبی ، جمع آوری  و دفع فاضلاب و … مسوولیت طرح، محاسبه اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.

5-2-    اهمیت و جایگاه در جامعه

كمتر جایی از یك جامعه و كمتر محلی  از یك منطقه است كه فعالیتهای عمرانی به عنوان اولین واساسی ترین نیازهای آن طرح نشود. حتی تمام فعالیتهای صنعتی، كشاورزی، و … نیز به طور مستقیم و غیر مستقیم به این رشته و ابسته اند و از آن سود می برند.

علاوه بر رشد و توسعه جوامع، پیشرفت علم و فن آوری نیز ضرورت پرداختن و توجه دقیق و علمی به كارهای عمرانی و تغییر شیوه های گذشته را آشكار می سازد. فعالیتهای مختلف عمرانی در جهت ایجاد ساختمانها، راهها- پلها، سدها، شبكه های آب رسانی شهرها و روستاها، ساختمانهای خاص نظیر نیرو گاههای هسته ای و حرارتی و .. بخش بزرگی از مجموعه فعالیتهای اقتصادی و تولیدی كشور را به خود اختصاص می دهد به گونه ای كه سهم عظیمی از سرمایه گذاری های ملی در طرحهای ساختمانی و صنایع وابسته به آن به كار گرفته می شود.

مجموعه مطالب بیان شده و نیز جذب سریع فارغ التحصیلان این مجموعه در وزارت خانه ها و نهادها  و سازمانهای دولتی و همچنین بخشهای خصوصی نظیر : شركتهای مهندسان مشاور و شركتهای ساختمانی و راه سازی و … اهمیت قابل ملاحظه و نیاز خاص به متخصص در این رشته را، حتی در مقایسه با سایر رشته های فنی و مهندسی، به وضوح نشان می دهد .

 

5-3-    تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته و ادامه تحصیل در آن

برای ادامه تحصیل در این رشته – با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این دوره تدریس می گردد – داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه های ریاضی . فیزیك برخوردار باشد، همچنین توان جسمی، قدرت تجزیه و تحلیل، قدرت تجسم و دقت كافی در مسائل را داشته باشد. شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا" زیادی را می طلبد.

5-4-    تواناییهای فارغ التحصیلان

همان گونه كه اشاره شد، فارغ التحصیلان این رشته می توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه ، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود :

     1- محاسبه، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسكونی ، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی وفولادی، نظیر ساختمانهای مسكونی ویلایی ، چند طبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین كارهای ساختمانی اداره ها، مدرسه ها، بیمارستانها، كارخانه ها و مراكز صنعتی، ساختمانها و مراكز ورزشی، تالارهای اجتماعات و …

2 - طراحی، محاسبه و اجرای راهها و جاده های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و و روستاها اعم از : راههای شوسه، راههای آسفالته، بزرگ راهها و نیز راه آهن ( شامل مسیریابی، پیاده كردن مسیر، زیر سازی و روسازی).

3-  ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی وفلزی و با دهانه ها و ابعاد و شكلهای متفاوت نظیر : پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده ها.

4- اجرای سدهای مختلف خاكی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وایسته نظیر تونل یا كانال انحراف آب رودخانه ( جهت اجرای عملیات كارگاهی در ضمن ساخت سد) ، تاسیسات آبگیری از سد و كنترل ارتفاع آب در پشت سد و ... )

5 - اجرای كارهای مربوط به ساماندهی رودخانه ها.

6- طراحی، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع كانالهای تحت فشار و یا كانالهای با سطح آزاد آب كه به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه ها و .. . برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه خانه های آب به مخازن آب و از آن جا به مناطق مصرف، ساخته می شوند.

7- ساخت تصفیه خانه های آب و فاضلاب شامل : ساختمانها تاسیسات مربوط ، محوطه سازی و ...

8- طراحی، محاسبه وساخت شبكه های آب رسانی به منطقه های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر : مخازن آب،لوله كشی، انشعابات، و ...

9- طراحی ، محاسبه ساخت شبكه های جمع آوریو دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها وسایر منطقه های شهرها و شهر كها و همچنین شبكه های جمع آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه خانه ها.

10- انجام بسیار از كارهای نقشه برداری كه برای كارهای ساختمانی مختلف نظیر: سراه سازی، سد سازی، و  كهبه خصوص برای پیاده نمودن و اجرای دقیق نقشه ها مورد نیاز است، و همچنین تا حدودی كارهای نقشه كشی طراحی و معماری .

 

نمایی از برج مخابراتی میلاد در حال ساخت

 

 

5-5-    موقعیتهای شغلی و محلهای كار

مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیر مستقیم در فعالتیهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ التحصیلان این رشته می كنند. 

 وزارت خانه های مسكن و شهر سازی، راه و ترابری ، جهاد سازندگی و نیرو بهصورت گسترده تر و سایر وزارت خانه ها ، اداره ها ، سازمانها، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت خانه های آموزش وپرورش ، كشاورزی، فرهنگ و آموزش عالی،بانكها و ... به صورت غیر مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح محاسبه ، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده  وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت براجرای پروژه های ساختمانی را برعهده دارند، همچنین شركتهای ساختمانی و را ه سازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند ،تعداد كثیری از فارغ التحصیلان رشته عمران را استخدام می كنند.

5-6-    واحدهای درسی

بر اساس مصوبه های شورای عالی برنامه ریزی، دانشجو باید در دوره كارشناسی عمران 14 واحد درسی رابگذراند كه 20 واحد آن درسهای عمومی ، 25 واحد درسهای پایه، 8 واحد درسهای اصلی و تخصصی الزامی و 15 واحد درسهای اختیاری است.

     1- درسهای عمومی ،درسهایی است كه در تمام رشته های تحصیلی دانشگاهی و در دوره های كارشناسی و كارشناسی ارشد پیوسته ب صورت مشترك ارائه می گردد و دانشجو موظف به گذراندن آنهاست، نظیر معارف اسلامی، فارسی و زبان خارجی .

درسهای پایه به درسهای گفته می شود كه در غالب رشته های هم گروه ( نظیر گروه فنی و مهندسی ) و بخصوص در گرایشهای مختلف یك رشته، بهصورت مشترك تدریس شده، اساس و پایه درسهای اصلی و تخصصی را تشكیل می دهد نظیر ریاضی عمومی ،معادلات دیفرانسیل وفیزیك.

درسهای اصلی و تخصصی الزامی عبارت از درسهایی است كه دانشجو را در زمینه تخصصی مربوط آموزش داده،او را برای انجام وظایف خاص در زمینه كارهای خویش در جامعه آماده می­سازد ، نظیر " رسم فنی و نقشه كشی ساختمان " ، " سازه های بتن آرامه " و " سازه های فولاد " . گذراندن این درسهای تخصصی الزامی است.

درسهای اختیاری ، عبارت است از : مجموعه درسهایی كه اگر چه تخصصی است، اما دانشجو می تواند با توجه به علاقه شخصی و برنامه ای كه برای اینده خود دارد و همچنین نظر استاد راهنما در گروه و با هماهنگی شورای آموزشی گروه، تعدادی از آنها را انتخاب نماید : نظیر : " ماشین الات ساختمان " ، اصول مهندسی ترافیك " و بناهای آبی " .

الف ) درسهای پایه

13 واحد از درسهای پایه در زمینه ریاضی است، شامل " ریاضی عمومی " ، " معادلات دیفرانسیل " ، " محاسبات عددی و آمار " و " احتمال مهندسی " كه پایه درسهای تخصصی در مهندسی عمران را تشكیل می دهد ومكمل ریاضیاتی است كه در دوران دبیرستان و در رشته ریاضی – فیزیك خوانده می شود. برای موفقیت در این درسها، دانشجو باید تلاشهای فكری و علمی قابل ملاحظه ای انجام دهد.

همچنین درسهای " فیزیك در زمینه های حرارت " ، " مكانیك " و الكتریسته " و " مغناطیس " و یز درس " برنامه نویسی رایانه" – كه در آن دانشجو با رایانه و زبانهای برنامه نویسی رایانه آشنا می شود وبه برنامه نویسی به زبان فرترن تسلط پیدا می كند – از جمله درسهای پایه هستند.

ب ) درسهای اصلی و تخصصی الزامی

این درسها كه بسیاری از آنها به یك دیگر وابسته اند و بعضی پیش نیاز درس دیگر است، دانشجو در طول نیم سالهای مختلف تحصیلی آنها را انتخاب ومی گذراند. دراین جا خلاصه ای از مطالب مطرح شده در بعضی از درسهای تخصصی الزامی را ارائه می كنیم .

رسم فنی و نقشه كشی ساختمان : در درس " رسم فنی و نقشه كشی ساختمان " ، دانشجو با اصول كلی رسم فنی و نمایش قطعه ها به صورت تصویری آشنا شده، پس  از شناخت علائم قرار دادی در نقشه های ساختمان و نقشه های تاسیسات برقی و مكانیكی، چگونگی رسم نقشه های مختلف و خواندن نقشه های ساختمانی  را فرامی گیرد.

اصول مبانی معماری و شهر سازی : در این درس كه پس از درس فنی و نقشه كشی گذراندنه می شود، دانشجویان با نظریه های معماری ونقش مهندسان معماری در جامعه آشنا شده، چگونگی ارتباط بین فضاهای مختلف در انواع ساختمانها نظیر ساختمانهای مسكونی ، كودكستان، مدرسه ، كتابخانه ، بناهای صنعتی و درمانگاه وبیمارستان را فرا می گیرند.  همچنین مطالبیدر مورد مفاهیم اولیه شهر سازی و جوامع روستایی و شناخت طرحهای هادی و تفصیلی و منطقه ای در مورد فعالیتهای عمرانی شهری، در این درس ارائه می گردد.

استاتیك، مقاومت مصالح ،تحلیل سازه ها : در این درسها كه به ترتیب در نیم سالهای مختلف ارائه می گردد، تعادل سازه های مختلف دراثر بارها ونیروهای وارده بر آنها مورد مطالعه قرار گرفته، چگونگی محاسبه سازه هایی همچون خرپاها بیان می شود. سپس به بررسی نیروهای داخلی به وجود آمده دراثر بارهای خارجی وروشهای تعیین آنها در قسمتهای مختلف سازه پرداخته ، ضمن تعیین مشخصه های هندسی قطعه های مختلف، مقاومت آنها را در مقابل نیروهای محوری و برشی همچنین خمش و پیچش مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار می دهد.

همچنین در درس" تحلیل سازه ها " ، روشهای محاسبه تغییر مكان سازه ها و تحلیل سازه های پیچیده تر نظیر : " تیرهای سراسری " " قابهای" وساختمانهای بلند ( برج)، به دانشجو آموزش داده می شود.

اصول مهندسی زلزله : شناخت علتهای وقوع زلزله ، چگونگی سنجش قدرت زلزله، چگونگی تخریب و راههای كاهش پیامدهای آن، و روشهای تحلیل سازه های مختلف در برابر زلزله جهت مقاوم سازی آنها  به خصوص برای منطقه های زلزله خیز ایران از اهمیت  خاصی برخوردار است كهدر درس " اصول مهندسی زلزله " مورد بحث قرار می گیرد.

سازه های بتن آرمه و پروژه : بسیاری از ساختمانها وسازه ها نظیر ساختمانهای چند طبقه ،پلها و .. با بتن و بتن مسلح ساخته می شود و در موارد دیگر نیز حداقل برای ساخت قسمتهایی از سازه نظیر پی و فوندانسیون ( شالوده ) و..  از بتن استفاده می گردد. در درس " سازه های بتن آرامه " با استفاده ازاصول فراگرفته شده در تحلیل سازه ها، واكنش قطعات بتنی نظیر تیرها، ستونها، قابها، و صفحات ساخته شده از بتن مسلح تحت تاثیر انواع مختلف بارگذاری وتركیبات آنها مورد بررسی قرار گرفته ، با توجه به خواص مكانیكی بتن و فولاد و ایین نامههای مختلف ،ابعاد قطعه ومیزان فولاد لازم در هر قسمت ، معین و طراحی می گردد.

در نهایت ،دانشجو از طریق انجام طرح، كلیه مرحاه های بارگذاری، آنالیز، و طراحی یك سازه بتنی را به پایان رسانیده، گزارش كاملی از طی مراحل و نحوه محاسبات ونتیجه آنها ارائه می كند.

سازه های فولادی وپروژه : دراین درسها،دانشجو ضمن آشنا شدن با انواع فولادهای ساختمانی ، واكنش و مقاومت آنها، به چگ.نگی عملكرد اعضای مختلف یك سازه فولادی تحت اثر بارهای مختلف تسلط یافته، نحوه محاسبه قطعه های مختلف نظیر تیرها، ستونها، قابها، بادبندها واتصالهای مختلف آنها را فرا می گیرد، همچنین برای طراحی و تعیین مشخصه ها و ابعاد این قطعه ها، حداقل با یك ایین نامه معتبر بین المللی و نیز با ایین نامه ساختمانهای فولادی ایران آشنایی كامل پیدا می كند.

در پایان درس نظری ، دانشجو طرح كامل یك سازه فولادی را از ابتدا تا انتها به همراه گزارش مبسوط آن – به عنوان پروژه – ارائه می كند.

مكانیك خاك و پی سازی : بارهای وارد شده بر سازه ها از طریق پی یا فوندانسیون ( شالوده ) به خاك منتقل می شود. بدین جهت، شناخت چگونگی واكنش انواع خاكها و پی ها از ضروریات است. با این تعبیر ، هدف از این دو درس ، اشنایی دانشجو با مبانی و مفاهیم مقدماتی واكنش خاكها با تكیه بر خواص فیزیكی – مكانیكی آنها و با توجه به زمینه های كاربردی در مسائل مهندسی نظیر تنشها ومقاومت خاك و بررسی پایداری در خاكها و اصول و قانونهای حاكم بر آنها وهمچنین شناسایی انواع پی ها، ظرفیت باربری و محاسبه آنهاست .

مكانیك سیالات ، هیدرولیك و هیدرولوژی مهندسی : بررسی خواص فیزیكی سیالات و از جمله آب، قانونهای حاكم بر آنها در حالت سكون و حركت، نیروهای وارد ده بر اجسام و ساختمانها تاسیسات مختلف ناشی از وجود سیال، تجزیه وتحلیل ومحاسبه جریان درمسیرهای تحت فشار و نیز بررسی حركت وواكنش آب در شرایط و حالتهای مختلف در كانالهای با سطح آزاد و قانونهای هیدرولیكی حاكم بر آنها، از جمله هدفهای درسهای مكانیك سیالات و هیدرولیك است. همچنین در درس هیدرولوژی مهندسی، دانشجو با انواع بارندگیها، تبخیر و تعرق ، نفوذ آب در خاك، آبها سطحی ، آبهای زیر زمینی و روشهای تخمین و مطالعه آنها آشنا می شود.

مهندسی آب وفاضلاب و پروژه : برای تامین آب مورد نیاز جوامع روستایی ،شهری ومراكز صنعتی لازم است تا با انواع و میزان مصرف آب،چگونگی تامین آب، خطوط انتقال و نحوه محاسبه آنها، تصفیه خانه ها، مخزنهای ذخیره، شبكه  توزیع آب و محدودیتهای فنی مربوط، آشنایی كامل وجود داشته باشد، همچنین چگونگی جمع آوری ، دفع و تصفیه فاضلابهای سطحی ، خانگی وصنعتی و آشنایی با مجموعه تاسیسات مرتبط از مسائلی است كه یك مهندس عمران باید با آنها آشنایی داشته باشد. این موارد از جمله هدفهای درس " مهندسی آب و فاضلاب و پروژه " است كه در نهایت به انجام یك پروژه برای محاسبه و طراحی كامل شبكه توزیع آب، جمع آوری و دفع فاضلاب و آبهای سطحی یك شهر یا شهرك منجر می شود.

بناهای آبی : در این درس ، دانشجو با طراحی و محاسبه برخی از شیوه های انتقال  آب و سازه های آب نظیر : كانالهای خاكی  و پوشش دار، كانالهای تحت فشار ، ایستگاههای پمپاژ، آبشارها یا شیب شكنها، زیر گذرها، حوضچه های آرامش و چگونگی آبگیری از سدها، دریاچه ها، كانالها و رودخانه ها و تاسیسات مربوطه آشنا می شود.

نقشه برداری و عملیات : كاردان با دوربینهای مختلف نقشه برداری از طریق اندازه گیری مستقیم و موقعیت نقاط زمینی شناخت انواع و استاندارد نقشه و كاربرد آنها در مهندسی عمران، روشهای اندازگیری طول، زاویه تعیین امتداد وترازیابی و ... از نیازهای ضروری مهندسی عمران است كه در درسهای یاد شده به عنوان یكی از درسهای جذاب بیان می گردد.

راه سازی، روسازی راه و مهندسی ترابری : از جمله تخصصهای مهم یك مهندس عمران، شناخت طرح و محاسبه زیر سازی و روسازی راههاست. بدین منظور درسهای یاد شده جهت فراگیری مطلبی نظیر : طراحی و اجرای راها شامل : مسیریابی، عملیات خاكی، مشخصه ها و طرح هندسی راها در مسیرهای افقی و قائم، مشخصه های فنی انواع مصالح راه و لایه های مختلف روسازی آن ، همچنین روشهای طرح و اجرای روسازیهای شنی و آسفالتی و نیز شبكه هاب حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی و برنامه ریزیها و مدیریتهای حمل و نقل ارائه می گردند.

در درس پروژه راه سازی كه پس از درسهای راه سازی و مهندسی ترابری ارائه می شود، كاربرد اصول را هسازی در طرح كامل یك راه، از ابتدا تا انتها به همراه رسم نقشه ها و محاسبه های مربوط مورد توجه قرار می گیرد .

ج ) سایر درسها

علاوه بر موارد یاد شده كه اهم درسهای دانشگاهی در رشته مهندسی عمران – عمران می باشد، درسهای دیگری نظیر : " مصالح ساختمانی و آزمایشگاه " ، " تكنولوژی بتن و آزمایشگاه " ، " آزمایشگاه مكانیك خاك " ، " آزمایشگاه هیدرولیك " و " آزمایشگاه مقاومت مصالح " ارائه می گردد كه در درسهای آزمایشگاهی، دانشجو بعضی مطالب خوانده شده در درسهای نظری را در عمل آزمایشگاهی آزمایش می كند.

درسهای نظیر " راه آهن " ، و " اصول مهندسی ترافیك " هم كه از جمله درسهای مهم این دوره هستند در بسیاری از دانشگاههای معتبر به عنوان درسهای اجباری تدریس می شوند.

درسهای دیگری به عنوان درسهای اختیاری در دانشگاههای مختلف باعنوانهای متفاوت ارائه می گردند. از جمله مهمترین آنها می توان به درسهای : " بارگذاری " ، " اصول مهندسیسد" ، " طراحی ومعماری " و " اصول مهندسی پل " اشاره كرد.

 

5-7-    ادامه تحصیلات

ادامه تحصیلات در دوره بعد از كارشناسی را تحصیلات تكمیلی می نامند كه شامل : كارشناسی ارشد ( فوق لیسانس یا دكترای حرفه ای ) و دكترای تخصصی است. در دوره كارشناسی ارشد ناپیوسته ، دانشجو حدود 32 واحد آموزشی تخصصی را كه به تناسب رشته ، تعدادی از واحدهای آن را پایان نامه ( یا رساله ) تشكیل می دهد، می گذراند و معلومات خود را در یك زمینه خاص از رشته، گسترده تر از مقطع كارشناسی افزایش می دهد .

در دوره كارشناس تخصصی كه پس از پایان تحصیلات در مقطع كارشناسی ارشد شروع می شود، بسته به رشته تحصیلی ، حدود 45 واحد درس اختصاصی ارائه می گردد كه اغلب در حدود نصف این تعداد واحد به پایان نامه دكتری اختصاص می یابد. دانشجو با تدوین این رساله ، كار تحقیقاتی نسبتا" گسترده ای را در یك زمینه تخصصی خاص به انجام می رساند و سعی می كند در گسترش مرزهای دانش سهیم باشد.

 

 

 

5-8-    گرایشهای مختلف كارشناسی ارشد و دكتری در رشته عمران

فارغالتحصیلان مقطع كارشناسی عمران- عمران، می تواند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه، سازه های هیدرولیكی ،مهندسی زلزله ، راه وترابری، مكانیك خاك وپی ، مهندسی آب، سازه های دریایی ،مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه ریزی حمل و نقل ،مهندسی نقشه برداری ( ژئودزی)، فتوگرامتری و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد و  در هر یك از گرایشهای یاد شده زیر شاخه های تخصصی تری وجود دارد كه در مقطع دكترای تخصصی و به خصوص در ضمن انجام رساله دكتری به آن پرداخته می شود.

امكان ادامه تحصیل در تمام گرایشهای یاد شده درمقطع كارشناسی ارشد و در بعضی از زمینه های یاد شده در مقطع دكتری در داخل كشور وجود دارد، ولی ادامه تحصیل در پاره ای از گرایشهای دیگر، در حال حاضر فقط در خارج از كشور میسر است. 

 

5-9-    تواناییهای فارغ التحصیلان مقطعهای كارشناسی ارشد و دكتری

در دوره های تحصیلات تكمیلی ( كارشناسی ارشد و دكتری ) بیشتر به جنبه های نظری و پژوهشی پرداخته می شود. بدین جهت فارغ التحصیلان این دوره ها در هر یك از گرایشهای یاد شده، بیشتر تواناییهای علمی و محاسباتی و به طور كلی نظری خود را افزایش می دهد، اگر چه این افزایش توانایی ، در كارهای اجرایی علمی نیز از نظر صحت اجرا می تواند نقش مهمی داشته باشد.

در مقطع دكتری دانشجو ضمن اففزایش مراتب علمی خود، در یك زمینه تخصصی تر ، قدرت و توان خود را برای انجام كارهای تحقیقاتی و توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی و اجرایی از طریق پژوهش بالا برده، تحقیقاتی را در یك مورد خاص، انجام می دهد.

5-10-          جذب فارغ التحصیلان تحصیلات تكمیلی در محیطهای كار

از آن جا كه این فارغ التحصیلان علاوه بر تواناییهای یك كارشناس عمران، از نظر علمی و نظری وپژوهشی در یك زمینه خاص، معلومات بیشتری دارند، بدین جهت كارایی بیشتری نیز دارند واز مطالب فراگرفته شده می توانند در زمینه های طراحی و محاسباتی دقیق و تخصصی تر و همچنین پژوهشی ، استفاده نمایند. این گونه فارغ التحصیلان ضمن آن كه می توانند در تمام محلیهای جذب فارغ التحصیلان كارشناسی مشغول به كار گردند، مسوولیتهای بالاتر و سنگین تر علمی،پژهشی و اجرایی را به عهده می گیرند. پس از پپایان دوره دكترای تخصصی ، امكان همكاری در دانشگاهها و سایر مراكز علمی و پژوهشی به عنوان عضو هیات علمی برایشان میسر می گردد.

 

6-   اینده شغلی ، بازاركار، درآمد:

مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فعالیتهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ‌التحصیلان این رشته می‌كنند.

وزارت‌خانه‌های مسكن و شهرسازی، راه و ترابری، جهاد سازندگی و نیرو به صورت گسترده‌تر و سایر وزارت‌خانه‌ها، اداره‌ها ، سازمانها ، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت‌خانه‌های آموزش و پرورش ، كشاورزی ، فرهنگ و آموزش عالی، بانكها و ... به صورت مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح و محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن ، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت بر اجرای پروژه‌های ساختمانی را بر عهده دارند؛ همچنین شركتهای ساختمانی و راه‌سازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند، تعداد كثیری از فارغ‌التحصیلان رشته عمران را استخدام می‌كنند.

«اصولا مهندس عمران شانس كاری زیادی دارد چون در طراحی و ساخت بسیاری از كارهای عمرانی مانند راهها ، پل‌ها ، سدها ، سازه‌های دریایی برای سكوهای نفتی، آشیانه‌های هواپیما و خانه‌های مسكونی مقاوم در مقابل زلزله‌، مهندسین عمران حضوری فعال دارند. متخصصانی كه یا در دفترهای مشاوره به طراحی پروژه‌های فوق می‌پردازند و یا مجری كارهای عمرانی مذكور بوده و به كیفیت اجرای آنها نظارت دارند.»

«البته باید توجه داشت كه هر دانشجوی مهندسی عمران نمی‌تواند فرصت‌های شغلی خوبی داشته باشد. بلكه باید در دوران تحصیل به دنبال پژوهش ، تحقیق و یادگرفتن باشد نه این كه تنها واحدهای دانشگاهی را پاس كند و یا حتی به فكر یك معدل خوب دانشگاهی باشد. چون شركتهای عمرانی خصوصی و دولتی به دنبال یك نیروی كارآمد هستند نه یك شاگر اول دانشگاه »

       7-         توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه :

یك مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد چون رشته مهندسی عمران یك رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط كار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه كارگران، تكنسین‌ها و مهندسان رشته‌های دیگر سروكار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار كند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت كارش باشد.

با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این رشته ارایه می‌گردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه‌های ریاضی و فیزیك برخوردار باشد. همچنین توان جسمی ، قدرت تجزیه و تحلیل ، قدرت تجسم و دقت كافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.

«رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عده‌ای از مهندسین جذب كارهای اجرایی می‌شوند كه در این صورت باید آمادگی كار در كارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامه‌ریزی و سروكار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عده‌ای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی می‌شوند كه این عده نیز باید آمادگی كارهای محاسباتی ، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. كارهایی كه به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.»

شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را می‌طلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به كارهای عمرانی بوده و توانایی كار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.

 

8-         وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر :

وقتی كسی صحبت از سازندگی می‌كند اولین چیزی كه به ذهن هر كس می‌رسد پل، سد، كارخانه و كارگاه است كه ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصت‌های شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد است. در همه كشور ما نیز كه فعالیت‌های عمرانی 30 تا 40 درصد كل بودجه كشور را به خود اختصاص می‌دهد، بازار كار یك مهندس عمران از مهندسین رشته‌های دیگر بیشتر است. بویژه این كه كشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.»

با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسكن و ساختمان به نظر می‌رسد بازار كار این رشته همچنان پویا و پرتحرك باشد.

 

 

9-         پیش‌بینی وضعیت اینده رشته در ایران :

«چندسال پیش كه برای مترو كارشناسان ژاپنی آمده بودند، یكی از آنها گفته بود تهران ده بزرگی است چرا كه خیلی از سیستم‌های شهری را ندارد. این نشان می‌دهد كه برای پیشرفت و توسعه، ما به كارهای زیربنایی مثل راه، مترو و تاسیسات شهری بسیار نیازمندیم. برای مثال امكان ندارد كه كشوری پیشرفت كند اما سیستم ترابری و حمل و نقل آن به طور كامل درست نشده باشد؛ كاری كه بخش اصلی آن بر عهده مهندسین عمران است.»

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم مرداد 1387ساعت 19:44  توسط ایمان باقری   | 

بارگذاری ساختمان2

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:39  توسط ایمان باقری   | 

نمونه سوالات بارگذاری

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:36  توسط ایمان باقری   | 

بارگذاری ساختمان

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:34  توسط ایمان باقری   | 

بارگذاری

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:28  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله7

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:25  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله8

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:25  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله6

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:24  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله5

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:23  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله4

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:22  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله2

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:21  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله3

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:21  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی زلزله

+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مرداد 1387ساعت 19:20  توسط ایمان باقری   | 

اثر دفن زباله ها بر ابهای زیر زمینی

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:42  توسط ایمان باقری   | 

تغذیه مصنوعی ابهای زیر زمینی

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:41  توسط ایمان باقری   | 

طرح بازرسی راهها در ایران

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:38  توسط ایمان باقری   | 

زیر سازی راه اهن

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:37  توسط ایمان باقری   | 

ضوابط راهها در برابر زلزله

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:36  توسط ایمان باقری   | 

راههای ممیزی راه

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:35  توسط ایمان باقری   | 

ایمنی روسازی

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:34  توسط ایمان باقری   | 

روسازی راه

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:32  توسط ایمان باقری   | 

ترابری استان فارس

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:10  توسط ایمان باقری   | 

ترابری

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 10:9  توسط ایمان باقری   | 

مهندسی عمران

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم مرداد 1387ساعت 0:17  توسط ایمان باقری   | 

درباره مکانیک خاک

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم مرداد 1387ساعت 19:39  توسط ایمان باقری   | 

گروه عمران مکانیک خاک

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم مرداد 1387ساعت 19:37  توسط ایمان باقری   | 

ازمایشگاه مکانیک خاک

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم مرداد 1387ساعت 19:33  توسط ایمان باقری   | 

مکانیک خاک

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9+%D8%AE%D8%A7%DA%A9
+ نوشته شده در  سه شنبه یکم مرداد 1387ساعت 19:25  توسط ایمان باقری   |